Sufir3d

ερευνώντας τις δυνατότητες και τις ενέργειες που γεννάει η εποχή μας

Από την αρνητική διαλεκτική στην αρνητική αυτονομία

by Δημήτρης Αργυρός on 22 Δεκεμβρίου 2014

Σε μια μικρή μπροσούρα, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Στάσει Εκπίπτοντες»,  με τίτλο: «Γιατί ο Αντόρνο»,  ο J. Holloway ασχολείται   με την αρνητική διαλεκτική που οδηγεί στην αρνητική αυτονομία. Ο J. Holloway εκκινώντας από την αρνητική διαλεκτική του Αντόρνο- που θεμελιωδώς διαφοροποιείται από την  χεγκελιανή διαλεκτική που η άρνηση οδηγεί στην άρνηση της άρνησης και ύστερα στην υπέρβαση- παίρνει αποστάσεις από τον υλισμό του μεταδομισμού, τον οποίο ακολουθούν οι μετααυτόνομοι, όπως ο Νέγκρι.

Η Αρνητική διαλεκτική δεν είναι θέση που οδηγεί σε μια ταυτότητα αλλά σε μια μη-ταυτότητα, στην συνείδηση της μη-ταυτότητας. Διαμορφώνοντας ένα εκρηκτικό, ελευθεριακό, επαναστατικό χαρακτήρα που σπάει κάθε στεγανό και κατεστημένο.

Η μη-ταυτότητα είναι η επαναστατική δύναμη που δεν συμβιβάζεται με καμία ταυτότητα, ταυτοποίηση, κανονικότητα. Είναι η διαρκής και αδιάκοπη επανάσταση της εργατικής τάξης, που ως ανταγωνιστικό υποκειμενικότητα, εκρήγνυται και ενάντια στον εαυτό της, ως πεδίο εκμετάλλευσης.

Όσο υπάρχει καπιταλισμός και εκμετάλλευση θα υπάρχει η διαλεκτική για να οργανώνει τις αρνήσεις μας, θα οργανώνει τις αρνήσεις αυτού του αντιφατικού υποκειμένου, που για να απελευθερωθεί, θα πρέπει να αναιρέσει ακόμη και τον ίδιο τον εαυτό του.

Ταυτόχρονα όμως η αρνητική διαλεκτική είναι παραγωγική, είναι η οργάνωση του ανθρωπινού πράττειν ενάντια στις προσταγές του κεφαλαίου. Κατά αυτή την έννοια προπορεύεται της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και από αυτό τον δρόμο συναντά ο Αντόρνο τον Τρόντι και τους εργατιστές.

Μόνο που σε αυτό το σημείο  ανοίγονται δυο δρόμοι.   Ο πρώτος είναι η μετατροπή της εργατικής τάξης σε ένα θετικό υποκείμενο που ωθεί τον καπιταλισμό διαρκώς- και με αντιφάσεις- να ανανεώνεται και να επαναστατικοποιείται, για να απαντά στην εργατική τάξη που παράγει. Με αποτέλεσμα η αυτονομία να γίνεται κινητήριος δύναμη της ανανέωσης του κεφαλαίου. Κάτι που συμβαδίζει και με τις ταυτότητες που δημιουργούνται εντός των προοδευτικών κυβερνήσεων.

Ο δεύτερος δρόμος  είναι η συγκρότηση της εργατικής τάξης ως διαρκούς κρίσης του κεφαλαίου. Ως μια μη-ταυτοτική άρνηση του κεφαλαίου και των δομών της αλλοτρίωσης, ως άρνηση της αφηρημένης εργασίας του. Μια άρνηση που θα ανοίξει το δρόμο στην απελευθέρωση του ανθρώπινου πράττειν.

Ο στοχαστής αποδέχεται μια ερμηνεία της διαλεκτικής όπου το ένα η ενότητα, η ταυτότητα γίνονται δυο, διαχωρίζονται με επαναστατικό τρόπο. Αρνείται επίσης κάθε απόπειρα να ξαναγίνουν ένα δίχως, να έχουν αλλάξει ριζικά και εκ βάθρων.

Κάθε απόπειρα να ξαναγίνουν, ένα, να ξαναγίνουν ενότητα και ταυτότητα εκφυλίζει το εγχείρημα. Αυτό είναι μια συγκεκριμένη ερμηνεία της αλλαγής του κόσμου δίχως να πάρουμε την εξουσία, που θα σήμαινε μια ενότητα και ταυτότητα.

Βέβαια αυτή η συνεχόμενη διαδικασία επαναστατικών αρνήσεων προϋποθέτει ένα επαναστατικό υποκείμενο σε διαρκή εγρήγορση. Ένα επαναστατικό υποκείμενο που θα μετουσιώνει την επαναστατική διαλεκτική άρνηση σε υπαρξιακό, οντολογικό τρόπο ζωής. Για το στοχαστή αυτό εφαρμόζεται σε μεγάλο βαθμό με τους Ζαπατίστας, κάτω βέβαια από ειδικές συνθήκες και καταστάσεις.

Είναι γοητευτικό το σχήμα του  J. Holloway, αλλά είναι για λίγους, για ειδικές συνθήκες και για συγκεκριμένα ιστορικοπολιτικά πλαίσια. Στη πραγματικότητα η ταυτότητα και μη-ταυτότητα, η κανονικότητα και μη-κανονικότητα, η αναρχία και η τάξη διαρκώς συγκρούονται, αλλάζοντας διαρκώς θέσεις στο πεδίο του κοινωνικού ανταγωνισμού.

Και συχνότατα όχι μόνο ο ένας παίρνει τη θέση του άλλου στην τοποθεσία της ταυτότητας και της μη-ταυτότητας ή της κανονικότητας και της μη-κανονικότητας, αλλά ενώνονται, ενοποιούνται, συγκρούονται και αγαπιούνται, για να ξαναχωρίσουν.

Συμβαίνει τόσο το ένα να γίνονται δυο, όσο και τα δυο να γίνονται ένα… Ο κόσμος δεν προχώρα μόνο με τις ταυτότητες, όπως δεν προχώρα μόνο με τις αρνήσεις και τις μη-ταυτότητες.

Και αν αυτά σας φαίνονται ρεφορμιστικά, μπορεί και να είναι. Μόνο που η επανάσταση είναι  μια σπάνια ιστορική κατάκτηση, στο βαθμό που η άρνηση όχι μόνο μη-ταυτοποιείται, αλλά ως άρνηση της άρνησης, έχει ετοιμάσει στο εσωτερικό των ταυτοτήτων μια μη- ταυτοποίηση που θα γεννήσει μια πιο ελεύθερη ή την ελεύθερη ταυτότητα.  Για αυτό το λόγο έχει αξία, έχει νόημα ο αγώνας για την εξουσία.  Όχι για την προοδευτική κυβέρνηση, αλλά για την εξουσία, την εργατική, επαναστατική εξουσία.

Δημήτρης Αργυρός

 

 

outlet roermond

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *