Φράχτες : Συγκυριακό;; όχι Βέβαια !!!!

Η «ελεύθερη» αγορά από την μια και η «ελεύθερη», «ανοικτή» κοινωνία σε όλο της το μεγαλείο. Φράχτες και δολοφονίες προσφύγων από την μία. Ανοικτή αγορά κυριακάτικα από την άλλη. Αντίφαση, όχι το ένα οδηγεί στο άλλο. Για να μην πω πως λειτουργούν συμπληρωματικά, δηλαδή το ένα δεν στέκεται δίχως το άλλο.   Όποτε για να υπάρχει το ένα, η ανοικτή αγορά- λόγου χάρη- πρέπει κάποιοι να σκοτώνονται στις βομβαρδισμένες πόλεις και κάποιοι να πνίγονται στο Αιγαίο. Αλλά ας τα δούμε ένα, ένα. Καπιταλισμός και φράχτες πάνε μαζί ή καλύτερα φράχτες και ταξική κοινωνία πάνε μαζί. Ας δούμε τι έγραφε ο Ρουσσώ, αυτός ο θεωρητικός εκφραστής των μικροαστικών ριζοσπαστικών τμημάτων της Γαλλικής Επανάστασης για αυτό στην «καταγωγή της κοινωνικής ανισότητας»: «Ο πρώτος που έχοντας περιφράξει ένα κομμάτι γης, σκέφτηκε να πει: Αυτό είναι δικό μου, και βρήκε ανθρώπους αρκετά αφελείς ώστε να τον πιστέψουν, υπήρξε ο πραγματικός ιδρυτής της κοινωνίας των πολιτών. Από πόσα εγκλήματα, πολέμους, φόνους και από πόσες αθλιότητες και αίσχη θα είχε απαλλάξει το ανθρώπινο γένος εκείνος που ξεριζώνοντας τους πασσάλους ή σκεπάζοντας το χαντάκι θα φώναζε στους συνάνθρωπους του: ‘’ Μην ακούτε αυτόν τον αγύρτη. Χαθήκατε αν ξεχάσετε πως οι καρποί ανήκουν σε όλους και η γη δεν ανήκει σε κανένα».

Μόνο που και για τον Ρουσσώ όσοι φωνάξαν ή δεν είχαν δυνατή φωνή ή τους έφαγε η μαρμάγκα, όποτε αυτή η κατάσταση δεν παίρνει επιστροφή, όσο και αν την επιθυμούμε, πάρα μόνο μια ρύθμιση. Μια ρύθμιση- ένα «κοινωνικό συμβόλαιο» και με την γλώσσα της εποχής και του Ρουσσώ που θα δίνει την δυνατότητα οι μικροί- οι τρίτη τάξη της Γαλλικής Επανάστασης- δεν θα τους καταπιέζουν αιωνίως οι μεγάλοι, αλλά θα συνυπάρχουν για το καλό του έθνους- κράτους, ενός ορίου με φράχτες και σύνορα. Ένα αιώνα πριν στην καρδιά του τότε αναπτυγμένου κόσμου την Αγγλία, οι περιφράξεις των κοινοτικών γαιών οδήγησαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους σε εσωτερική μετανάστευση, στο περιθώριο, στο έγκλημα, στην «όπερα της πεντάρας» του Μπρεχτ και από εκεί στην μισθωτή σκλαβιά και στην εξωτερική μετανάστευση, στο αποικισμό, στην αποικιοκρατία, στο σύγχρονο ιμπεριαλιστικό καπιταλισμό.

Το έργο επαναλάβετέ κατά διαστήματα με την μια ή την άλλη ένταση, με τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, τα εθνικιστικά μίση, τα συμφέροντα να κτίζουν φράχτες και να θωρακίζουν τα τεχνικά σύνορα, για να αποτρέψουν την ελεύθερη μετακίνηση των ανθρώπων. Μια ελεύθερη μετακίνηση που αποτελεί δυνητικά μια επικίνδυνη εξέλιξη για τα καπιταλιστικά συμφέροντα και την ιμπεριαλιστική τάξη. Οι φράχτες και τα σύνορα χωρίζουν τα κοινά συμφέροντα, όπως η καπιταλιστική ιμπεριαλιστική ιδιοκτησία χωρίζει τον κοινό πλούτο από τα χέρια των παραγωγών και τον στέλνει στα χέρια των κεφαλαιοκρατών. Ακόμη και όταν η ίδια η καπιταλιστική ανάπτυξη γεννάει την διαλεκτική της άρνηση μέσα από την σύγχρονη τεχνολογία και την ομότιμη παραγωγή. Είναι σαφέστατο πως όσο θα υπάρχουν φράχτες, περίφραξη και ατομική η συλλογικά ατομική ιδιοκτησία(όπως συμβαίνει στα πλαίσια της κρατικής ιδιοκτησίας) ή της συνεταιριστικής- ιδιωτικής- ιδιοκτησίας, κάποιοι θα βομβαρδίζονται και κάποιοι θα πνίγονται στο Αιγαίο.

Ή κάποιοι άλλοι θα ονειρεύονται μια «ελεύθερη αγορά» που δεν είναι τίποτε άλλο πάρα μια γενίκευση της περίφραξης του εμπορεύματος επάνω στις αξίες χρήσεις. Μια καθολικοποίηση της εμπορευματικής περίφραξης που όλο και συχνότατα εξαφανίζει τις αξίες χρήσεις προς όφελος ανώφελων ανταλλακτικών αξιών.Αυτό συμβαίνει με το άνοιγμα της αγοράς την Κυριακή, ένα άνοιγμα που εξοντώνει τους εργαζόμενους- καθώς η κρίση δεν αφήνει περιθώρια για νέες θέσεις εργασίας- και τους μικροεπαγγελματίες, προς όφελος των μεγάλων πολυεθνικών περίφραχτων.

Χθες βρεθήκαμε στην αγορά για να διαμαρτυρηθούμε. Ωραία ημέρα με αποτέλεσμα να γιομίσει η αγορά με καταναλωτές που γυροφέρναν χαρούμενοι από μαγαζί σε μαγαζί, περισσότερο σαν διασκέδαση, για να περάσει η μέρα τους, παρά σαν καταναλωτές που ξόδευαν το άδειο πορτοφόλι τους. Και με τους εργαζόμενους στην αγορά ή στα πολυκαταστήματα είτε να μην γνωρίζουν για την απεργία, είτε να αδιαφορούν. Όπως αδιαφόρησαν για τους λίγους δεκάδες διαδηλωτών που έμοιαζαν σαν την «μύγα μες στο γάλα» της καταναλωτικής ατμόσφαιρας.  Κάποιοι διαδηλωτές και ελάχιστοι απεργοί συνδικαλιστές αναρωτήθηκαν πως γίνεται ο κόσμος να γκρινιάζει για τα μνημόνια και την ίδια στιγμή να αγκαλιάζει τα μέτρα που αυτό επιβάλει, πηγαίνοντας για ψώνια.

Πρώτον δεν είναι αυτονόητο πως το ένα οδηγεί στο άλλο, ούτε πως το άνοιγμα των καταστημάτων την Κυριακή θα οδηγήσει στην κατάργηση και της δικής του κυριακάτικης αργίας. Για να γίνει αυτό κατανοητό πρέπει να έχουν μια καθολική οπτική με γνώμονα το συλλογικό συμφέρον τους ως εργαζόμενους. Και αυτό όχι μόνο δεν υπάρχει αλλά αντίθετα έχουμε μια καταθλιπτική ηγεμονία της κυρίαρχης ιδεολογίας και την ολοκληρωτική καθυπόταξη μας ως σώματα στους περιφραγμένους αλλοτριωμένους εαυτούς μας. Περιφραγμένοι αλλοτριωμένοι εαυτοί που συγκινούνται από το δράμα των προσφύγων, αλλά δεν επιθυμούν ή δεν αγωνίζονται για ανοικτά σύνορα, γιατί θα τους χαλάσουν την ησυχία τους.

Δεύτερον νομίζω πως κάνουμε ένα λάθος να τα ρίχνουμε στους αδιάφορους καταναλωτές. Για να απελευθερωθούμε από την καταναλωτική σαγήνη, πρέπει να νιώσουμε πως ανήκουμε σε μια κοινότητα με τα ίδια συμφέροντα. Παλαιότερα αυτή ήταν η εργατική ταξική κοινότητα που μέσα από τους αγώνες της αποκτούσε μια άλλη ανταγωνιστική κοινότητα απέναντι στην κυρίαρχη ψευτοκοινότητα του κεφαλαίου. Φοβούμαι πως όπως ήταν αδύνατο να επιστρέψουμε σε ένα πρωτόγονο κοινοτικό κομμουνισμό, έτσι είναι αδύνατο να επιστρέψουμε σε ένα βιομηχανικό καπιταλισμό του εργάτη- μάζα. Μόνο που και στις δυο περιπτώσεις δεν υπάρχουν περιθώρια για ρυθμίσεις «κοινωνικών συμβολαίων». Είτε Ρουσωικών, είτε Χομπιανών, είτε σοσιαλδημοκρατικών ή σταλινοκομμουνιστικών.

Μπροστά μας ανοίγονται δυο τουλάχιστον δρόμοι: ο πρώτος είναι να βαδίσουμε ως αλλοτριωμένες μοναδικότητες το δρόμο του μαρτυρίου που όλο και πιο πολύ θα μας απομυζά, είτε ως εργαζόμενοι ή άνεργοι ή ως καταναλωτές ή ψευτοκαταναλωτες. Ο δεύτερος συλλογικά να διαμορφώσουμε πεδία αντίστασης, πεδία αναζήτησης, πεδία αντιθέσμισης και αντιηγεμονίας, πεδία ανατροπής, εξέγερσης και επανάστασης. Η πλειοψηφία του κόσμου δεν θα πράξει κάτι διαφορετικό ή θα το αποφασίσει την τελευταία στιγμή και εφόσον γνωρίζει πως θα έχει ελπίδες. Πόσο μάλλον όταν δεν έχει κάτι εναλλακτικό και γήινο να προσεγγίσει και να σαγηνευτεί. Κατά συνέπεια όπως οι πρώτοι χριστιανοί έγιναν οι ίδιοι παραδείγματα, προτού η εκκλησία τους γίνει κυρίαρχη και κρατική, έτσι και οι κομμουνιστές ή οι αναρχικοί πρέπει να ζουν κομμουνιστικά ή αναρχικά, και όχι μόνο να προπαγανδίζουν μια θεωρία.

Και αυτό είναι μια διαφορετική «μορφή ζωής», μια ολότελα νέα «μορφή ζωής» και όχι μια προσομοίωση μιας πραγματικότητας μέσα σε μια άλλη.   Γιατί το να ζεις κομμουνιστικά συνεπάγεται πως παράγεις τον εαυτό σου, την ζωή σου, το σώμα σου, τις αξίες χρήσεις με ένα συγκεκριμένο κοινό τρόπο και σε ένα συγκεκριμένο κοινό σώμα. Όχι όμοιο αλλά κοινό, που θα έχει γκρεμίσει τους φράχτες και τις περιφράξεις στην γλώσσα, στο σώμα, στην παραγωγή και στην χρησιμοποίηση των προϊόντων, στο έδαφος, στην γη και στην Γη, αλλά κυρίως στην τεχνολογία και στην ομότιμη παραγωγή. Όχι δεν μιλάω για την παραγωγή άλλου ανθρώπου, τουλάχιστον στις πρώτες του φάσεις. Άλλα για τις τάσεις και τις δυνατότητες που υπάρχουν στο σημερινό άνθρωπο και είναι φυλακισμένες και περιφραγμένες, μέσα στο αλλοτριωμένο εαυτό μας.

Δημήτρης Αργυρός

 

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση