Sufir3d

ερευνώντας τις δυνατότητες και τις ενέργειες που γεννάει η εποχή μας

εικόνες υποταγής/ εικόνες χειραφέτησης

by Δημήτρης Αργυρός on 6 Ιουλίου 2016

Στην απεικονιστική  θεωρία στο «Tractatus Logico-Philosophicus» ο  πρώιμος Βιτγκενστάϊν για να υπερβεί τις γλωσσικές -και κατά συνέπεια εννοιολογικές- συγχύσεις της φιλοσοφίας έγραφε : Η συνολική πραγματικότητα είναι ο κόσμος,  και σχηματίζουμε εικόνες των γεγονότων, για αυτό το λόγο η εικόνα είναι ένα  μοντέλο της πραγματικότητας. Η εικόνα παρουσιάζει την κατάσταση στο λογικό χώρο , την ύπαρξη και τη μη ύπαρξη καταστάσεων. Η εικόνα είναι ένα  γεγονός και ταυτόχρονα μόνο γεγονότα μπορούν να εκφράσουν ένα νόημα, ένα σύνολο από ονόματα δεν μπορεί.

Και από την άλλη στην σχέση εικόνας και σκέψης έγραφε στο «Tractatus Logico-Philosophicus»: Μια κατάσταση είναι νοητή όταν σχηματίσουμε για αυτήν μια εικόνα, καθώς κάθε σκέψη είναι η λογική εικόνα των πραγμάτων.  Και η ολότητα των αληθώς σκέψεων είναι μια εικόνα του κόσμου και από αυτή την οπτική, ότι είναι νοητό είναι και δυνατό, με όριο πάντα την λογική. Από μια άλλη οπτική και νοηματοδότηση της λογικής , ο Χέγκελ θα μπορούσε να πει, ότι είναι πραγματικό είναι δυνατό,  και ότι είναι δυνατό είναι πραγματικό.

Για να υπερβεί τελικά τις γλωσσικές εννοιολογικές συγχύσεις της φιλοσοφίας ο πρώιμος Βιτγκενστάϊν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει μια γλώσσα σημείων, όπου κάθε σημείο θα είναι διαφορετικό σε σχέση με κάθε διαφορετική έννοια και πρόταση, στα πλαίσια ενός πλέγματος που έχει όρια, και πέρα από αυτά τα όρια δεν μιλάμε, σιωπούμε και  δείχνουμε. Η σιωπή δεν είναι βουδιστική αποχή, μια εσωτερίκευση στον εαυτό του, αδιαφορώντας για τον κόσμο,  αλλά πράξη, ένας λόγος που μετατρέπεται σε πράξη. Είναι το μυστικό, το μυστηριακό – στην πιο στενή και στην πιο ανοικτή της νοηματοδότηση-  που μετατρέπεται σε πράξη,  πατώντας πάνω στο πλέγμα του κόσμου της λογικής. Και μέσα στο κόσμο της πράξης, ότι είναι νοητό είναι πραγματικό, ότι είναι πραγματικό, είναι δυνατό. Ότι; Ότι δεν υπερβαίνει την λογική. Όχι  μόνο την λογική του 1+1=2 ή την λογική του δυαδικού συστήματος 0,1, αλλά και την λογική της ενότητας των αντιθέτων και των αντιφάσεων, της πολύμορφης πληρότητας της ζωής, της λογικής των απόκρυφων και των κρυφών διαδρομών.

Πολύ θεωρητικά αυτά, ας τα δούμε επάνω σε συγκεκριμένα παραδείγματα, μέσα από την προβολή διαφορετικών εικόνων.

Πρώτη εικόνα: Κέντρο Αθήνας, Σάββατο πρωί, ένας ταλαιπωρημένος άστεγος 60 χρονών  και κάτι, πιθανόν πρεζόνι, με μπαταρισμένο πόδι.  κοιμάται εντός της στοάς του βιβλίου. Η στοά άδεια από ανθρώπους και καταστήματα, σχεδόν απέναντί του,  ένας άλλος κύριος, παίζει φάλτσα μια φλογέρα, αναμένοντας την οικονομική βοήθεια των περαστικών, το καπέλο του άδειο και αυτό. Σημεία των καιρών.

Δεύτερη εικόνα : Σάββατο απόγευμα, σε καφέ, κοντά στα εναλλακτικά Εξάρχεια. Νεαρή όμορφη δεσποινίς, κάτω από τα  20,  με σπαστά ελληνικά, ζητιανεύει ένα με δυο ευρώ. Τις τα δίνω, στέκεται όρθια για λίγο, περιμένοντας ,μάλλον να της προτείνω να καθίσει, στην συνέχεια με ευχαριστεί και φεύγει. Το γκαρσόνι την φωνάζει και την στέλνει να καθίσει σε ένα μεσήλικα στο παραδίπλα τραπέζι. Κάτι δεν μου κολλάει, την κερνά καφέ και μετά από λίγα λεπτά, φεύγουν αγκαλιά, μάλλον για τα περαιτέρω.

Τρίτη εικόνα:  Επιστροφή στην γενέθλια πόλη και τηλέφωνο από την καθοδήγηση , πως κάτι παίζει στο δημοτικό συμβούλιο Ζίτσας με τους Χρυσαυγίτες.   Ανοίγω το ιντερνέτ και μπαίνω στο φατσοβιβλίο να δω τι παίζει: 250 πρόσφυγες Γεζίντι έφυγαν από το στρατόπεδο της Κατσικάς,  αφού απειλήθηκαν από  μουσουλμάνους, και βρήκαν στέγη   στο παλιό κτίριο της 5ης ΕΜΑΚ στη Φανερωμένη του δήμου Ζίτσας, με την βοήθεια  της ύπατης αρμοστείας του ΟΗΕ. Οι Γεζίντι, μια περίεργη αίρεση των Κούρδων, με έντονα παγανιστικά και ζωροαστρικά στοιχεία,  έχει στοχοποιηθεί και εκδιωχθεί από τους φανατικούς σουνίτες και ειδικά τον ISIS, που τους θεωρούν άθεους και σατανιστές.  Το δημοτικό συμβούλιο της Ζίτσας συνεδρίασε, και ύστερα από παρέμβαση της Χ.Α. και ρατσιστών κατοίκων ή και επιχειρηματιών που είχαν υπερεκμεταλευτεί τα προηγούμενα χρόνια Πακιστανούς και Ινδούς, αποφάσισε να εκδιώξει με όλα τα μέσα τους Γεζίντι,  ακολουθώντας  τον ISIS και την Χ.Α.

Τέταρτη εικόνα από το φατσοβιβλίο: Ο ροκ σταρ Μάνο Τσάο με την κιθάρα του   παίζει και τραγουδά  μαζί με τους αγωνιζόμενους εργάτες της ΒΙΟΜΕ και του Ρομπεν του Ξύλου, έξω από το υπουργείο Εργασίας, που έχουν κατασκηνώσει από την Παρασκευή, αντιμετωπίζοντας την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, που έστειλε τα ΜΑΤ να τους εκδιώξει. Εργάτες που χουν πάρει την υπόθεση στα χέρια τους διεκδικώντας την αξιοπρέπεια τους, την εργασία τους, την αυτοδιαχείριση των εργοστασίων, την λειτουργία των εργοστασίων δίχως αφεντικά. Τα εργοστάσια και ο πλούτος στα χέρια των εργατών και όχι στα χέρια των αφεντικών και των καπιταλιστών.

Πέμπτη εικόνα πέρσι τέτοια εποχή στις 5 Ιούλη.  Το 61% του ελληνικού λαού ψηφίζει όχι στα μνημόνια, επί της ουσίας, δίχως να το κατανοεί ή να το συνειδητοποιεί, ή να είναι σε θέση να το πάει μέχρι τέλος, ψηφίζει ενάντια  στην ΕΕ και στο ευρώ.  Η κυβέρνηση πλήρως συνειδητοποιημένη την επόμενη μέρα μετατρέπει το «όχι σε ναι» και σωστά από την δική της πλευρά πράττει.

Το όχι έπρεπε να πάει μέχρι τέλους και αυτό όντως απαιτούσε λαϊκή εξουσία, και όχι ψευδοπραξικοπήματα τύπου Γιάνη, μόνο που και αυτοί που προπαγάνδιζαν το «όχι μέχρι τέλους με λαϊκή εξουσία και αποδέσμευση από ΕΕ- ευρώ» δεν έπραξαν τίποτα για να το  κάνουν πράξη, η πράξη που δικαιώνει κάθε θεωρία. Ακόμη και αν ήταν ελιγμός της ελληνικής αστικής τάξης. θα έπρεπε να το μετατρέψουν  σε μια λαϊκή συγκρουσιακή κατάσταση, θέτοντας τους σχηματισμούς σου σε θέσεις όξυνσης του ταξικού πολέμου, με όλα τα μέσα.

Βέβαια και αυτοί που ακόμη και σήμερα υπερασπίζονται το «όχι μέχρι τέλος» τότε- ούτε και τώρα- έπραξαν τα δέοντα, έτσι ώστε η προδοσία του όχι να αποκτήσει χαρακτήρα επαναστατικής πράξης.  Δεν φτάνει να παραδεχτείς την ήττα, πρέπει την  εικόνα της ήττας, να την μετατρέψεις σε εικόνα της πράξης, της επαναστατικής πράξης. Και μόνο μέσα από αυτή την εικόνα, τις εικόνες της επαναστατικής πράξης ο άνθρωπος, ο συνειδητοποιημένος άνθρωπος είναι η απάντηση, ανεξάρτητα από πιο είναι το ερώτημα.

Η εικόνα, οι εικόνες παρουσιάζουν την πραγματικότητα, διαμεσολαβημένη από μια θεωρία , από μια ιδεολογία. Διαμεσολάβηση που σε κάποιες περιπτώσεις αντιστρέφει την αλήθεια, παρουσιάζοντας το ψέμα ως αλήθεια.  Μια απεικονιστική θεωρία της αλήθειας, του λογικού πλέγματος,   δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίσει αυτή την διαστρέβλωση της αλήθειας, αν και η προτεραιότητα της πράξης και του γεγονότος σου επιτρέπει να είσαι ψυλλιασμένος για τα ψευδή που μετατρέπονται σε αλήθεια.  Αντίθετα μια θεωρία που συνδέει την αλήθεια και το νόημα, με τις μορφές ζωής, της παραδόσεις, τα γλωσσικά παίγνια, όπως ο ύστερος Βιτγκενστάϊν, σχετικοποιεί από την μία την αλήθεια, μετατρέποντας την σε αλήθειες, αλλά από την άλλη, δείχνει το πλούτο και το εύρος των εικόνων, των ερμηνειών και των αντιλήψεων.

Όχι δεν μιλάω για τον μεταμοντερνισμό που όλα τα επιτρέπει,  μετατρέποντας τα σε δυνάμεις ισχύος τελικά. Είναι άλλο πράγμα να βλέπεις την πολυεπίπεδη αντιφατική πραγματικότητα, το ψευδές και την αλήθεια, τις μορφές που παίρνουν, τις δυνάμεις, τις δυναμικές και τις τάσεις, τις εικόνες και τις απεικονίσεις, τις ροπές και τις πορείες, την ιστορία γενικά και τις μκροιστορίες που κάθε άλλο παρα ανόητες και αδιάφορες είναι, και άλλο να μην παρεμβαίνεις με βάση κάποιο κριτήριο, με βάση την πράξη, για να  αλλάξεις τα πράγματα, για να μην παρέμβεις στα γεγονότα.

Και ποιο είναι το αληθές- πλατωνικά-  κριτήριο παρέμβασης; Μα το ταξικό κριτήριο, το κριτήριο που δυναμώνει τις φωνές και τις εικόνες της χειραφέτησης, τις φωνές και τις εικόνες της επαναστατικής πράξης.

Θα κλείσω το κείμενο  με μια τέτοια εικόνα :  Λισσαβώνα,  ανάπηροι τοποθετούν τα καροτσάκια τους σε θέσεις πάρκινγκ, και αφήνουν σημείωμα: επιστρέφω σε 5 λεπτά.

Δημήτρης Αργυρός

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *