Sufir3d

ερευνώντας τις δυνατότητες και τις ενέργειες που γεννάει η εποχή μας

ο Κόκκινος Δεκέμβρης και το ζήτημα της επαναστατικής βίας

by Δημήτρης Αργυρός on 29 Νοεμβρίου 2016

 

 

Η τοποθέτηση μου στην παρουσίαση του Βιβλίου Κόκκινος Δεκέμβρης το ζήτημα της επαναστατικής βίας  του συγγραφέα Τάσο Κωστόπουλου που έγινε στο ΑΚΟΙΧΙ στον Αυτοδιαχειριζόμενο κοινωνικό  χώρο Ιωαννίνων στις 12 Νοέμβρη.

Καταρχήν ευχαριστώ το ΑΚΟΙΧΙ για την τιμή που μου έκανε να παραβρεθώ και να συμπαρουσιάσω- μαζί με τον συγγραφέα- το βιβλίο του ο Κόκκινος Δεκέμβρης το ζήτημα της επαναστατικής βίας, από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα Περικλείει δε για μένα μεγάλη τιμή και χαρά να παρουσιάσω αυτό το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο και να γνωρίσω από κοντά τον συγγραφέα του.
Τον Τάσο Κωστόπουλο τον πρωτοάκουσα και τον πρωτοδιάβασα ως έφηβος, μέσα από το περιοδικό «Σχολιαστής» της δεκαετίας του 80, τα χω τα χρονάκια μου. Το περιοδικό «Σχολιαστής» που τον ξαναδιαβάζω τώρα στα πλαίσια της μεταπτυχιακής μου εργασίας για τον Ριζοσπαστισμό της μεταπολίτευσης.
Τον γνώρισα ακόμη καλύτερα ως δημοσιογράφο και ερευνητή μέσα από τα κείμενα της ομάδας του «ιού». Και είναι ακόμη μεγαλύτερη τιμή για μένα που ο «ιός» πριν από 11 χρόνια- πως περνούν τα χρόνια- είχε ασχοληθεί με το ζήτημα της μάχης του Ξενία, τους τραμπουκισμούς που έγιναν σε μένα και την Αλέξ, από τον Α. Καμπέρη του χαφιέ με το νούμερο «7».

Ως συγγραφέα βιβλίου τον είχα πρωτοδιαβάσει τα δύσκολα χρόνια της εθνικιστικής έξαψης 1990-92 σε μια έκδοση μαζί τον Λεωνίδα Εμπειρίκο και τον Δημήτρη Λιθοξόου με τίτλο «Ελληνικός εθνικισμός- Μακεδονικό ζήτημα η ιδεολογική χρήση της ιστορίας».
Ο συγγραφέας προτού ασχοληθεί με το ζήτημα της επαναστατικής βίας του Δεκέμβρη του 44- επαναστατική αντιβία θα την ήθελα να την ονομάζει- προτού λοιπόν γράψει και κυκλοφορήσει το συγκεκριμένο βιβλίο, έχει συγγράψει 4 εξαιρετικά βιβλία με «απαγορευμένα» εθνικά και πολιτικά ζητήματα:

Το 2002 την «απαγορευμένη γλώσσα» από τις εκδόσεις «μαύρη λίστα», η απαγορευμένη γλώσσα είναι η γλώσσα των σλαβόφωνων της ελληνικής Μακεδονίας, το ίδιο βιβλίο θα ξαναβγεί το 2008 από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα.

Το 2007 κυκλοφορεί το βιβλίο του «Πόλεμος και Εθνοκάθαρση» από το Βιβλιόραμα. Ένα «αιρετικό» βιβλίο που ερευνά τα εγκλήματα και τις εθνοκαθάρσεις του ελληνικού εθνικισμού και Ελληνικού ιμπεριαλισμού στους βαλκανικούς πολέμους και στην Μικρά Ασία.
Το 2009 και πάλι από το Βιβλιόραμα και το Κέντρο Μειονοτήτων Ομάδων(ΚΕΜΟ) κυκλοφορεί το βιβλίο «Το «Μακεδονικό» της Θράκης», ένα βιβλίο για τους Πομάκους, για αυτούς τους σλαβόφωνους της Θράκης. Ένα βιβλίο που ερευνά την πολιτική που ακολούθησε το Ελληνικό κράτος απέναντι τους.

Ενώ το 2013- από τις εκδόσεις Φιλίστωρ- αυτή την φορά κυκλοφορεί το βιβλίο «Η αυτολογοκριμένη μνήμη Τα τάγματα ασφαλείας και η μεταπολεμική εθνικοφροσύνη», ένα βιβλίο που ερευνά το ρόλο και την πορεία των ταγμάτων ασφαλείας, αλλά και το πώς μεταπολεμικά επιχειρήθηκε η δικαίωση του ενόπλου δωσιλογισμού.

Το βιβλίο που παρουσιάζουμε επιχειρεί να ερευνήσει το πώς προσλήφθηκε τόσο από τους νικητές, όσο και από τους ηττημένους η επαναστατική βία που εκλύθηκε κατά τον Δεκέμβρη του 44.

Να ερευνηθεί και να επεξεργαστεί μια εναλλακτική πρόταση προσέγγισης του ζητήματος της επαναστατικής βίας ως εμπειρίας, αποφεύγοντας τόσο την αποσιώπηση πλευρών και αφηγήσεων που δεν συνάδουν με μια γραμμή εξωραϊσμού και ηρωισμού, όσο και από λογικές που υποστηρίζουν- με τον ένα ή τον άλλο τρόπο- τις απόψεις τύπου Καλύβα – Μαραντζίδη.

Το βιβλίο του Τάσου Κωστόπουλου αποτελεί μια εντυπωσιακή ανάλυση των δυναμικών που εκλύθηκαν κατά την διαρκείας της ένοπλης ταξικής σύγκρουσης σε μια Αθήνα σημαδεμένη από την πείνα και την κοινωνική, ταξική πόλωση.
Ο Δεκέμβρης του 44 είναι η ιστορική ταξική σύγκρουση που η Ελληνική αστική τάξη, οι συνεργάτες των Ναζί, τα τάγματα ασφαλείας και οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές είδαν το χάρο με τα μάτια τους.

Για αυτό το λόγο δεν είναι καθόλου τυχαίο η πτωματολογία εκ μέρους των νικητών. Επιχειρώντας να παρουσιάσουν με παράλογα νούμερα και τρομακτικά ψεύδη τον εξεγερμένο ΕΑΜικό λαό ως αιμοδιψείς, πλιατσικολόγους και τρομοκράτες.
Μόνο που και οι ηττημένοι ως ηττημένοι, αλλά και ως μια αριστερά, που δεν είδε ποτέ με καλό μάτι την εξέγερση του Δεκέμβρη του 44, αντιμετωπίζει τα γεγονότα , το λιγότερο με αμηχανία.
Αντιμετωπίζοντας την εξέγερση με μια ενοχικότητα επιχείρησαν νωρίς, νωρίς να κάνουν μια αυτοκριτική για τις αγριότητες, τις υπερβάσεις ή και το ζήτημα των ομήρων.
Αυτοκριτική γιατί τους ξέφυγε η κατάσταση από τα χέρια τους, κάνοντας τεράστια λάθη, που όμως δεν είναι σε θέση να λερώσουν το μεγαλείο του Δεκέμβρη, όπως γράφουν.

Παράλληλα επιχείρησαν μια ελαχιστοποίηση των φαινομένων στα όρια της καταστολής των δοσίλογων και των φασιστών. Ελαχιστοποίηση που ύστερα από το 1988 οδηγεί στην πλήρη αποσιώπηση, παύοντας κάθε αναφορά είτε υπερβάσεις , είτε στην πτωματολογία.

Αποσιώπηση που συνάδει και με τον εθνικό -και σε ένα βαθμό συστημικό ρόλο που επιχειρεί να παίξει από το 1990 η αριστερά του ΚΚΕ-ΣΥΝ. Παράλληλα την γραμμή της αποσιώπησης ακολουθεί και το άλλο στρατόπεδο σε ένα βαθμό με την πολιτική της εθνικής συμφιλίωσης. Ας μην ξεχνούμε πως η «ντροπή του 89» επάνω σε αυτή την «σιωπή» της πολιτικής της εθνικής συμφιλίωσης επιχειρήθηκε να οικοδομηθεί

Ενώ δεν θα μπορούσε να λείπει από την φαρέτρα των επιχειρημάτων των ηττημένων και η προβοκατολογία, αποδίδοντας τις ακραίες υπερβάσεις σε συνειδητούς πράκτορες του εχθρού. Πίσω από την ήττα πάντα κρύβονται πράκτορες. Μια προβοκατολογία που σε ένα βαθμό πήρε γκροτέσκες διαστάσεις.

Όπως γράφει ο συγγραφέας σπάνια υπήρξε η υπεράσπιση και η αποδοχή των οποίων ακροτήτων της επαναστατικής βίας, αν και υπήρχε το υπέδαφος ως η δίκαιη τιμωρία και η απάντηση στις ακρότητες της άλλης πλευράς.
Μόνο που η ήττα – η ήττα όχι μόνο του Δεκέμβρη, αλλά και του 1946/ 49 – δεν επέτρεπε να δυναμώσουν οι φωνές της υπεράσπισης των επαναστατικών ακροτήτων, πόσο μάλλον που η ηγεσία του ΚΚΕ είχε άλλα σχέδια και άλλες λογικές.

Δεν πρέπει και δεν μπορούμε να ξεχνάμε πως η ελληνική αριστερά ταυτίστηκε και σε ένα βαθμό συνεχίζει να είναι ταυτισμένη με το σχέδιο του ΕΑΜ, μια πατριωτική- λαϊκή συμμαχία της εργατικής τάξης με τα μικροαστικά και αγροτικά στρώματα και τους διανοούμενους, στην οποία συμμετείχαν και αστοί, σχέδιο που συνεχίστηκε με την ΕΔΑ.
Και στις δύο περιπτώσεις ο ρόλος του Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΕ) υπήρξε καθοριστικός ειδικά στη οικοδόμηση της Εαμικής συμμαχίας. Εντούτοις σε καμία περίπτωση δεν ετέθη ποτέ, ούτε στην περίπτωση του ΕΑΜ, πολύ δε περισσότερο της ΕΔΑ, ζήτημα αλλαγής του κοινωνικού καθεστώτος.

Στην συνέχεια του βιβλίου του με ερευνητικό μάτι ο συγγραφέας επιχειρεί να καταγράψει τις πραγματικές διαστάσεις των φαινομένων όπως είναι οι εκτελέσεις που πραγματοποίησε η ΟΠΛΑ και η συνέχεια της η Εθνική Πολιτοφυλακή Τα πραγματικά γεγονότα των επιτάξεων και των καταστροφών, τα πραγματικά μεγέθη και γεγονότα των ομήρων και της ομηρίας.
Μέσα από την περιγραφή των πραγματικών πλαισίων και διαδικασιών επιχειρεί να δείξει πως η επαναστατική βία των Δεκεμβριανών είναι ένα πολύμορφο φαινόμενο.

Είναι μια σύνθετη αλληλουχία παραγόντων και δυναμικών που το κύριο χαρακτηριστικό είναι η ένοπλη σύγκρουση του ΕΑΜικου λαού από την μία και των κρατικών και παρακρατικών μηχανισμών από την άλλη. Ένας ΕΑΜικός λαός που πεινούσε και με το όπλο στο χέρι σήκωσε το ανάστημα του, έδειξε την εξουσία του, στην άρχουσα τάξη.

Ενώ μόνο ως επιμέρους ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν τόσο το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών ή οι ατομικές απόπειρες επιβίωσης, ειδικά όταν φαίνονταν πως η μάχη θα χαθεί , όσο και οι εκκαθαρίσεις των τροτσκιστών και των «αρχείων», στην προσπάθεια του ελέγχου της αριστερής αντιπολίτευσης
Ο Δεκέμβρης ήταν η στιγμή της έκρηξης της ταξικής οργής. Ε αυτός ο λαός έπρεπε να συντριφτεί και για αυτό το λόγο κάθε μορφή συμβιβασμού – όπως επιδίωκε το ΕΑΜ και το ΚΚΕ – ήταν αδύνατος.

Στην δυτική Ευρώπη ήταν μπορετός ένας συμβιβασμός τόσο από τους «πάνω», όσο και από τους «κάτω», στην Ελλάδα όχι.
Η επιλογή του ΚΚΕ για μια ελεγχόμενη σύγκρουση που θα τους έφερνε με άλλη ισχύ στο παιχνίδι των διαπραγματεύσεων, οδήγησε σε ένα γνήσιο επαναστατικό ξέσπασμα, που η ηγεσία του ΚΚΕ ούτε μπορούσε να δεχτεί, ούτε να ελέγξει.
Και σε αυτό το σημείο βρίσκεται το διαφορετικό ερμηνευτικό σχήμα που θέτει σε συζήτηση ο συγγραφέας του βιβλίου. Τα δεκεμβριανά του 44 μπορούμε να τα δούμε ως προϊόν μιας αδύνατης ταξικής ανακωχής και ειρήνης, ως μια επαναστατική αντίδραση του λαού του ΕΑΜ , στα δεξιά λάθη του Λιβάνου και της Καζέρτα, στην συμβιβαστική πολιτική του ΚΚΕ.

Αυτή την διαμαρτυρία τους δεν κατάφερε να την μετατρέψει σε νικηφόρα επαναστατική δράση του ΚΚΕ, όχι μόνο στα Δεκεμβριανά, αλλά μήτε και στην ένοπλη σύγκρουση 1946-49, και τότε ακόμη η λογική ενός συμβιβασμού, που γίνονταν όλο και πιο αδύνατος, καθοδηγούσε την ηγεσία του ΚΚΕ.

Κλείνοντας την παρουσίαση θα επιστρέψω στο πρόλογο που ο συγγραφέας μιλάει για την κόρη του την Στέλλα που ζει την εφηβεία της σε ιστορικές εποχές αλλά όχι ελπιδοφόρες, ευχόμενος να είναι τυχερή, έτσι ώστε να μην ζήσει σε καιρούς ακόμη ιστορικότερους.
Εγώ δίχως να χω παιδία ακόμη, εύχομαι να ζήσουν ή καλύτερα να ζήσουμε σε ακόμη ιστορικότερες εποχές, αναγεννώντας όμως την ελπίδα και την προοπτική της επαναστατικής ρήξης και ανατροπής.
Και σε αυτή την διαδικασία της αναγέννησης, του επαναστατικού αναστοχασμού μας βοηθάνε βιβλία όπως αυτό του Τάσου Κωστόπουλου και από αυτή την οπτική τον ευχαριστούμε.

Δημήτρης Αργυρός

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *