Sufir3d

ερευνώντας τις δυνατότητες και τις ενέργειες που γεννάει η εποχή μας

Η πρόσβαση και η κινητικότητα των Α.με.Α. στα Γιάννενα

by Δημήτρης Αργυρός on 25 Οκτωβρίου 2017

Ο  λόγος της σημερινής μου- εναρκτήριας παρέμβασης στο Μπακίρι που  του εύχομαι καλή επιτυχία – είναι το ζήτημα της πρόσβασης των Α.με.Α.(Ατόμων με Αναπηρία)  στην πόλη των  Ιωαννίνων.

Καταρχήν το ζήτημα της κινητικότητας και της πρόσβασης, του δικαιώματος στην απρόσκοπτη, ανεμπόδιστη  κινητικότητα και την προσβασιμότητα, είναι ζήτημα δικαιωμάτων στην επικοινωνία  και στην κοινωνικοποίηση. Είναι  ελευθερία, δικαίωμα  στην κίνηση και στην ανθρωπιά , δικαίωμα στην πρόσβαση στο δημόσιο και τον  ιδιωτικό χώρο. Είναι ζήτημα ανθρώπινων,  κοινωνικών, και εν τέλει πολιτικών δικαιωμάτων.

Η μετοχή και η συμμετοχή στις δραστηριότητες της πόλης, του δημόσιου και ιδιωτικού χώρου, στις δραστηριότητες της αγοράς, διαμορφώνουν πολίτες και όχι υπηκόους. Διαμορφώνουν ενεργούς πολίτες, συμμέτοχους πολίτες. Ενώ πέρα από τις υποκειμενικές προϋποθέσεις θα πρέπει να δομούνται και οι αντικειμενικοί όροι έτσι ώστε να γίνει παραγωγή μιας «εκκλησίας του δήμου».

Παράλληλα ας σημειωθεί πως το ζήτημα της δόμησης όρων απρόσκοπτης, ανεμπόδιστης πρόσβασης και  κινητικότητας  δεν αφορά μόνο τους Α.με.Α. αλλά και τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας ή τις έγκυες, ακόμη και τον οποιοδήποτε ή την οποιαδήποτε που είναι δυνάμει Α.με.Α. και δεν το γνωρίζει ότι μπορεί να γίνει ενεργώς Α.με.Α. Ενώ σε ένα συνολικότερο πλαίσιο αφορά  κάθε πολίτη, ενεργό πολίτη,  που επιθυμεί  να ζει σε μια καλώς ευνοούμενη πόλη και πολιτεία.

Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για τα Α.με.Α. με περιορισμένες ή και «απαγορευμένες» δυνατότητες στην πρόσβαση και στην κινητικότητα στο χώρο, στο τόπο και στην πόλη.   Και δυστυχώς και στα Γιάννενα τα ζητήματα είναι ακόμη χειρότερα, ιδιαίτερα αν μιλάμε πέρα από το μικρόκοσμο των εμπορευματοποιημένων πεζόδρομων του κέντρου.

Οι ανεπάρκειες του Δήμου και των ιδιωτών

Στις γειτονιές των Ιωαννίνων, όπως στην γειτονία μου, την Καλούτσιανη, αλλά και στα δημοτικά διαμερίσματα ή στους παλαιούς δήμους  που ενσωματώθηκαν στο Καποδιστριακό Δήμο Ιωαννίνων η κατάσταση δεν είναι απλώς κακή, δεν είναι απλώς απαράδεκτη είναι  άθλια, άθλια, άθλια!

Αλλά και στο κέντρο, στους νέους εμπορικούς πεζόδρομους, ακόμη και εκεί υπάρχουν ζητήματα όπως οι διαγραμμίσεις για τους τυφλούς  να σταματούν στο «πουθενά» ή να διακόπτονται από τραπεζοκαθίσματα καφέ, από κολώνες ή από πασσάλους που χουν ως στόχο να εμποδίζουν το παρκινγκ.

Σε πλήρη απουσία είναι τα ειδικά ηχητικά σήματα στα φανάρια για τους τυφλούς, όπως σε ανεπάρκεια είναι οι ράμπες των αναπήρων με  αμαξίδια. Αλλά και εκεί που υπάρχουν οι ράμπες,  είναι κακοφτιαγμένες, με κραυγαλέες κακοτεχνίες, που όχι μόνο δεν εξυπηρετούν τα αναπηρικά αμαξίδια, αλλά είναι και κίνδυνος- θάνατος για τους ανάπηρους. Ενώ είναι συχνότατο φαινόμενο να  «καταλαμβάνουν» τις ράμπες  αυτοκίνητα, το ίδιο δε συμβαίνει και με τις διαβάσεις πεζών.

Όπως αυτοκίνητα ανώριμων πολιτών που παρανόμως «καταλαμβάνουν» τα αναπηρικά παρκινγκ σε μια ανοικτή επίδειξη ενός κοινωνικού τσαμπουκά. Αναπηρικά παρκινγκ που ο δήμος συχνά  ξεχνάει ή αδυνατεί να «σημάνει» και να «βάψει»  με αποτέλεσμα να μην είναι εμφανή και ευδιάκριτα. Ακόμη και αν αυτά τα αναπηρικά πάρκινγκ  βρίσκονται μπροστά σε ειδικά σχολεία -τραγικό, ναι τραγικό και όμως αληθινό- όπως στο αναπηρικό πάρκινγκ στην πλατεία Ομήρου στο Α΄ ειδικό σχολείο.

Αν αυτά- πάνω,  κάτω- και σε κάποιες περιπτώσεις χειρότερα και δραματικότερα συμβαίνουν στο δημόσιο χώρο, στις πλατείες και στους δρόμους , στο βαθμό που ατομικά ο κάθε Α.με.Α. βιώνει τον αποκλεισμό, με την ευθύνη όμως να ναι συλλογική και ειδικότερα την ευθύνη της θεσπισμένης πολιτείας, η κατάσταση δεν είναι καλύτερη στις δημόσιες/ δημοτικές  υπηρεσίες και στα ιδιωτικά καταστήματα.

Δημόσιες και δημοτικές υπηρεσίες που δεν έχουν αναπηρικά παρκινγκ, όπως η ΔΕΗ ή που δεν έχουν ράμπες για αμαξίδια, όπως το κεντρικό κτήριο του Δημαρχείου. Ειδικά το Δημαρχείο είναι εντελώς απροσπέλαστο, ενώ το πλέον συχνό φαινόμενο είναι να  απουσιάζουν οι αναπηρικές τουαλέτες.

Σίγουρα υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες , όπως στο Δημαρχείο, αλλά συχνότατα υπάρχει η αδιαφορία, ο ωχαδερφισμός και η «τεχνική» αβλεψία, λόγω της απουσίας κάθε κοινωνικής και ανθρώπινης ευαισθησίας ή λόγω της έλλειψης ή της αναισθησίας των ελεγκτικών μηχανισμών. Αρνητικό ρόλο παίζει και ο καθιερωμένο συντεχνισμός, αυτή η εκφυλισμένη εκδοχή του «κοινωνικού» και «εργατικού».

«Μα το Δία» δεν μπορεί να δημιουργείς νέα ταμεία της ΔΕΥΑΙ στο κέντρο  των Ιωαννίνων και να μην προβλέπεις ράμπες για τα αναπηρικά αμαξίδια. Ευτυχώς – σε αυτή την περίπτωση- οι ράμπες μπήκαν ύστερα από την παρέμβαση του Νομαρχιακού Σωματείου Α.με.Α. Ιωαννίνων.  Είναι τραγικό όμως να χρειάζεται η παρέμβαση του σωματείου Α.με.Α. για μια τέτοια μικρή- αλλά σωτήρια-  παρέμβαση, λόγω “ανθρώπινης” ωχαδερφικής αβλεψίας.

Βέβαια σε ακόμη αθλιοτάτη κατάσταση βρίσκονται οι ιδιωτικοί χώροι, οι χώροι εστίασης, τα καφέ, με την πρόσβαση- εκτός ελαχίστων τιμητικών εξαιρέσεων- να είναι απαγορευμένη για την πλειοψηφία των Α.με.Α. με αμαξίδια και δύσκολη για τα υπόλοιπα Α.με.Α.

Με ευθύνη των επιχειρηματιών, που δεν θεωρούν τους ανάπηρους «καταναλωτικό κοινό», λανθασμένα βέβαια αφού αφορά το 10% του ενεργού πληθυσμού, ενώ το «κοινό» μεγαλώνει αν συνυπολογιστούν και οι φίλοι των Α.με.Α.  Αλλά και με ευθύνη της πολιτείας που επιτρέπει σε αυτά τα καταστήματα να λειτουργούν ή που τους παραχωρεί άδεια. Δυστυχώς η  κατάσταση σε αυτό το τομέα  είναι πέρα για πέρα τραγική, με ελάχιστα- μετρημένα στα χέρια-  καταστήματα να έχουν πρόσβαση.

«Καθίστε σπίτι ρε»   

Τμήμα του ζητήματος της πρόσβασης και της κινητικότητας είναι η πρόσβαση στα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Ας ξεκινήσουμε από τα θετικά και ας πάμε στα αρνητικά. Η κατάσταση στα ταξί είναι γενικά καλή, με την γενική εικόνα των ταξιτζήδων να βοηθούν όσο μπορούν – ε πάντα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις- αλλά η γενική εικόνα και μιλάω και εκ πείρας, είναι μάλλον θετική. Βέβαια  στις μέρες μας, με την οικονομική δυσπραγία, είναι δύσκολο στους Α.με.Α. να χρησιμοποιούν ταξί, ενώ δεν υπάρχει μια διαδικασία εκπτώσεων και ευκολιών.

Επίσης καλή και σε κάποιες περιπτώσεις πολύ καλή, είναι η μετακίνηση με τα αεροπλάνα και η προσβασιμότητα στα αεροδρόμια, μιλώντας και πάλι και εκ πείρας, αν και υπάρχουν δυστυχώς και οι αντίθετες αρνητικές εμπειρίες με κάποιες αεροπορικές εταιρίες,   μόνο που και  εκεί οι τιμές  εισιτήριων είναι απαγορευτικές. Και πάλι δεν προβλέπεται διαδικασία εκπτώσεων και προσφορών για Α.με.Α.

Στα υπεραστικά ΚΤΕΛ η κατάσταση είναι υποφερτή, έως και σε κάποιες πλευρές  καλή,   με τις πρώτες θέσεις των λεωφορείων  να καλύπτονται από  τους Α.με.Α.  και με έκπτωση στο 50% της τιμής. Ενώ έχει βελτιωθεί  και η συμπεριφορά των οδηγών, με τους νέους οδηγούς να είναι πιο ευαίσθητοι σε τέτοια ζητήματα.

Άθλια και σχεδόν απαγορευτική για τους Α.με.Α. είναι η κατάσταση στα αστικά λεωφορεία.  Αστικά που  στην συντριπτική πλειοψηφία τους να μην μπορούν ή να μην επιθυμούν να δεχτούν αμαξίδια. Οδηγοί που στην πλειοψηφία τους- και εδώ υπάρχουν τιμητικές εξαιρέσεις- να θεωρούν βάρος τους αναπήρους που κυκλοφορούν δωρεάν, λες και δεν επιδοτούνται για αυτούς. Η αλήθεια είναι πως επιδοτούνται και για αυτούς που δεν χρησιμοποιούν τα αστικά. Είναι μάλλον ολοφάνερη και κραυγαλέα στα αστικά η ασέβεια των οδηγών όχι μόνο στους κινητικά ανάπηρους, αλλά και στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.  Οδηγοί που ξεκινούν προτού καθίσουν οι κινητικά ανάπηροι ή που τους κλείνουν μέσα στις πόρτες όταν πάνε να κατέβουν.

Στα τραίνα η κατάσταση μάλλον είναι άθλια, μόνο που χάλια και άθλια είναι και το σιδηροδρομικό δίκτυο για όλους τους πολίτες αυτής της χώρας, δεν θα είναι για τους Α.με.Α που θεωρούνται η τελευταία τρύπα της φλογέρας; Και όμως αν υπήρχε ένα αναπτυγμένο σιδηροδρομικό δίκτυο το τραίνο θα μπορούσε να ήταν μια ιδεατή συνθήκη για τους Α.με.Α.

Συνολικότερα τα ζητήματα

Για όλα αυτά είναι εμφανής η αδυναμία των κινημάτων να παρέμβουν με αποτελεσματικό τρόπο και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα κινήματα να πέσουν σε ανυποληψία, με τις ηγεσίες αυτών των κινημάτων να χουν τις δικές τους ευθύνες με την κρατικοδίαιτη γραφειοκρατία τους.

Εμφανής είναι και η  απουσία της πολιτείας να θέσει κανόνες, όρια και να επιβάλει τέτοιες ρυθμίσεις που να διευκολύνουν την πρόσβαση και την κινητικότητα. Δίχως να πέφτουμε στην συμπτωματολογία είναι απαράδεκτο η ελληνική αστυνομία να μην έχει ή να μην χρησιμοποιεί γερανούς για να απελευθερώνει αναπηρικές θέσεις παρκινγκ που έχουν καταλάβει μη- ανάπηροι.

Ή πχ να περιορίζει την δωρεάν πρόσβαση με τα αστικά σε ανάπηρους για λόγους εισοδήματος.  Ή πχ να μην θεσπίζει εκπτώσεις πχ και στα ταξί ή στα αεροπορικά εισιτήρια. Ή πχ να ενισχύσει τα εισοδήματα  των Α.με.Α, εξομαλύνοντας τις διαφορές μεταξύ των Α.με.Α.

Ναι ξέρω, έθεσα τα ζητήματα σε ένα πιο συνολικό πλαίσιο. Μόνο, που όπως και να το δούμε, από όποια οπτική και να το πιάσουμε  το πράγμα από μόνο του εκεί πάει. Και σίγουρα για την διαμόρφωση μιας άλλης συνείδησης και αντίληψης χρειάζεται παιδεία, άλλη παιδεία, και αυτή με την σειρά της, άλλη πολιτεία ή και άλλη κοινωνία.

Και όλα αυτά είναι αναγκαία, ακόμη πιο αναγκαία σε μια κοινωνία σε παρακμή και μια χώρα και κράτος  χρεοκοπημένο. Και για αυτό το λόγο  σε τέτοιες στιγμές το βλέμμα μας πρέπει να κοιτάει το μέλλον και να μην μένει στο παρόν ή χειρότερα να πηγαίνει πίσω.

Ας επιστρέψουμε στα ζητήματα των Ιωαννίνων.  Πρόσφατα ο Δήμος Ιωαννιτών προχώρησε σε μια σύσκεψη δημοτικών υπηρεσιών, κρατικών υπηρεσιών και φορέων των Α.με.Α. για το ζήτημα της πρόσβασης των Α.με.Α. και αναδείχθηκαν τα ζητήματα της πρόσβασης και της κινητικότητας , με αφορμή το σχέδιο βιώσιμης αστικής κινητικότητας.  Σχέδιο που θεωρητικά και δυνητικά δίνει ευκαιρίες για να αλλάξει το τοπίο της κινητικότητας και της προσβασιμότητας στο Δήμο Ιωαννιτών.

Σε αυτή την σύσκεψη οι φορείς και τα ίδια τα Α.με.Α, με αγωνιστικότητα, παρρησία και γενναιότητα, έθεσαν όλα τα παραπάνω και ακόμη πιο πολλά και απάντηση δεν έλαβαν και με σιγουριά δεν περίμεναν να πάρουν.

Βέβαια ούτε μίζεροι ήταν, αναγνώρισαν πως υπάρχουν σπασμωδικές κινήσεις,  βήματα και μικρές αλλαγές. Αυτό που λείπει είναι μια συνολική παρέμβαση που κάτω από άλλες συνθήκες θα ήταν φτηνές, πάμφθηνες, μα στην υπάρχουσα κατάσταση, στο υπάρχον κοινωνικό και οικονομικό σύστημα κοστίζουν, και πολύ φοβάμαι πως ούτε τα χρήματα υπάρχουν, ούτε η πολιτική βούληση για να υπάρξουν ή να το λειτουργήσουν, με άλλο τρόπο.

Τα Α.με.Α. ελπίζουν,  και ελπίζω, πως κάτι θα αλλάξει, και γνωρίζουμε πως μόνο με αγώνα θα το κατακτήσουμε.

 

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *