ΜΑΗΣ 68 : 50 χρόνια από την εξέγερση που τόσο αγαπήσαμε

από το ΜΠΑΚΙΡΙ

Φέτος κλείνουμε 50 χρόνια από το Μάη του 68, 50 χρόνια από αυτή τη παγκόσμια εξεγερσιακή γιορτή, από αυτό το παγκόσμιο προλεταριακό βακχικό όργιο.

Αυτή την παγκόσμια πολύμορφη εξέγερση που πρόσκαιρα έθεσε το «καθολικό» στο κέντρο της κοινωνικής σύγκρουσης, απελευθερώνοντας ένα δυναμικό που άλλαξε ριζικά την εικόνα των πραγμάτων, άλλαξε ριζικά την εικόνα των σχέσεων μεταξύ των υποκειμένων, μεταξύ των υποκειμένων και των αντικειμένων, μεταξύ του ανθρώπου και της έσω και έξω φύσης, αλλάζοντας ριζικά κάθε πτυχή του κοινωνικού γίγνεσθαι.

Με αφορμή την επέτειο των 50 χρόνων από το Μάη του 68 να μου επιτραπεί να καταθέσω κάποιες σκέψεις/ θέσεις για αυτή την παγκόσμια εξέγερση.

1) Ο Μάης του 68 δεν έγινε εν αιθρία, δεν έγινε σε ένα περιβάλλον κοινωνικής και ταξικής νηνεμίας. Ο Μάης του 68 σε ένα μεγάλο βαθμό- και με πολλούς τρόπους- «φωτογράφισε» την κρίση υπερπαραγωγής του 1971. Ο Μάης του 68 έγινε σε μια περίοδο που είχε αρχίσει να διαφαίνεται η εξάντληση του παγκόσμιου κεϋνσιανικού σοσιαλκαπιταλιστικού μοντέλου ανάπτυξης. Μια περίοδο που ο τρίτος κόσμος με αγώνες είχε εξασφαλίσει μια σχετική ανεξαρτησία από τις κεντρικές μεγάλες ιμπεριαλιστές αποικιοκρατικές δυνάμεις. Μια περίοδο που νέες παραγωγικές δυνάμεις, και η τεχνολογία, άνοιγαν το δρόμο για ένα νέο παραγωγικό οικονομικό/ τεχνολογικό κύκλο.

2) Πρόκειται για μια παρατεταμένη παγκόσμια κοινωνική έκρηξη με πολύμορφα χαρακτηριστικά, για μια κοινωνική έκρηξη που ξεκίνησε με την αντισοσιαλιστική εξέγερση στην Ουγγαρία το 1956 και ολοκληρώθηκε στην Ιταλία το 1980 με την κοινωνική, ταξική, προλεταριακή εξέγερση, που παραλίγο να οδηγήσει σε εμφύλιο ταξικό πόλεμο.

3)Από την παραπάνω οπτική ο Μάης του 68 είναι συμπύκνωση, έκρηξη και ταυτόχρονα διαλεκτικό άλμα- των τότε- συγχρόνων αντιθέσεων και των αντιφάσεων. Με την πάλη των τάξεων, να παίζει τον τελευταίο- αλλά- καθοριστικό ρόλο.

4)Οι «κάτω» όχι μόνο δεν μπορούσαν να κυβερνηθούν, αλλά ούτε να ζήσουν όπως τα πριν, ενώ οι «πάνω» δεν μπορούσαν να κυβερνήσουν, ούτε να ζήσουν όπως τα πριν. Τόσο οι «πάνω», όσο και οι «κάτω» επιθυμούσαν αλλαγές στην ζωή τους, αλλά και στο πως επιθυμούσαν να διαμορφωθεί η εξουσιαστική σχέση «κυρίου/ δούλου». Φυσικά μιλάμε για μια σχέση αντιφατική, αντιθετική και συγκρουσιακή, ταξικά και κοινωνικά συγκρουσιακή.

5) Ο Μάης του 68 ήθελε να αλλάξει τον κόσμο, ήθελε να ανατρέψει το καπιταλισμό και το «σοσιαλισμό» του «υπαρκτού καπιταλισμού». Αυτό που κατάφερε ήταν να δώσει μια ριζική, αναζωογονητική ένεση, ένα δυνατό «μπότοξ», στο καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Αντίθετα περισσότερα προβλήματα προκάλεσε στον ανελαστικό «σοσιαλισμό» του «υπαρκτού καπιταλισμού».

6) Ο Μάης του 68 ήταν μια πολύμορφη, πολυεπίπεδη, πολυδιάστατη εξεγερσιακή διαδικασία. Είναι ο Μάης των φοιτητών και της νεολαίας, ο ελευθεριακός Μάης, των ελευθεριακών ερωτικών κοινωνικών σχέσεων και της ατομικής ελευθερίας, ο Μάης του ροκ, των μπιτ, της περιπλάνησης , της αναζήτησης, ο Μάης των «ουσιών». Είναι ο Μάης των εργατικών αγώνων, των κατειλημμένων εργοστασίων, της προλεταριακής αμεσοδημοκρατικής υπέρβασης του κλασικού δεξιού και αριστερού συνδικαλισμού, της μεγαλύτερης απεργίας που έγινε ποτέ, ο Μάης της προλεταριακής εξέγερσης του εργάτη-μάζα και της εξέγερσης του κοινωνικού προλεταρίου. Είναι ο Μάης του αριστερισμού: του παλαιού αριστερισμού, των τροτσκιστών, των μαοϊκών, των μπορντικιστών και των γκεβαριστών. Ο Μάης του νέου αριστερισμού, των καταστασιακών, των εργατιστών, των αυτονόμων, των αναρχικών/ αναρχοκομουνιστών, του συμβουλιακού κομμουνισμού, είναι ο Μάης του ένοπλου επαναστατικού κινήματος. Ο Μάης των κινημάτων, των νέων και παλαιών κοινωνικών κινημάτων, της ριζικής κριτικής στο κράτος, τους θεσμούς, της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

7) Η απόσυρση των μαζών από την διαλεκτική της ιστορίας, διέσπασε το πολύμορφο κίνημα: ο παλαιός αριστερισμός είδε ένα Ρώσικο «1905» και ονειροετοιμάζονταν για το «1917», κάποιοι άλλοι κατήγγειλαν το μικροαστικό του χαρακτήρα του, που δεν έδωσε την δυνατότητα στις λαϊκές μάζες να αποκτήσουν ηγεμονία, και οι μεν και οι δε, κατήγγειλαν τους ρεφορμιστές και τους οπορτουνιστές. Ένα τμήμα του νέου αριστερισμού αποσύρθηκε από την ενεργή δράση, αναγιγνώσκοντας την ήττα του κινήματος, και την επικράτηση της «κοινωνίας του θεάματος». Ένα άλλο τμήμα του νέου αριστερισμού κινήθηκε στην γραμμή των νέων κοινωνικών κινημάτων, των αυτόνομων χώρων, των εναλλακτικών τόπων, των πρασίνων κινημάτων και ύστερα κομμάτων. Κάποιοι συνέχισαν τον επαναστατικό αγώνα, θέτοντας ως πρωτεία της άμεσης πράξης την «κριτική των όπλων» και το ένοπλο αγώνα.

8) Ο Μάης του 68 είναι εικόνα της δυναμικής που μπορεί να αποκτήσει το «καθολικό», που δύναται να αποκτήσει η «καθολική ιστορία», είναι η συμπύκνωση της- ενότητας μες την διαφορά- των δυναμικών της χειραφέτησης. Ο Μάης του 68 δεν μίλησε μόνο για τους προλεταρίους, το κεφαλαίο, το λαό και την ολιγαρχία. Επέλεξε να διεκδικήσει με επαναστατικό τρόπο ριζοσπαστικές και καινοτόμες αλλαγές σε όλα τα επίπεδα της ζωής. Δεν έβαλε αντίκρυ το ατομικό και το συλλογικό, όπως έπραττε η αστική σκέψη και ο ορθόδοξος μαρξισμός, αλλά επιχείρησε να πειραματιστεί πάνω στα όρια της καθολικής ελευθερίας στην οποία τόσο το άτομο όσο και η συλλογικότητα, θα έτειναν στην απελευθέρωση

9) Κάτω από την οπτική του Μάη του 68, ο κομμουνισμός ως ένα ενεργώς πραγματικό κίνημα, και ως μια κοινωνική συνθήκη είναι η -ενότητα μες στην διαφορά- των δυναμικών της χειραφέτησης, που κάθε φορά καταργεί την υπάρχουσα κατάσταση πραγμάτων. Μια τάση, ένα κίνημα, μια συνθήκη, μια κατάσταση πραγμάτων που δεν διεκδικεί απλώς την κυβερνητική, την οικονομική και κοινωνική εξουσία, αλλά διεκδικεί τη καθολικότητα των «μορφών ζωής» της εξουσίας του κοινωνικού γίγνεσθαι, την καθολικότητα των εξουσιών της ίδιας της ζωής.

10) Τόσο ο Οκτώβρης του 17, όσο και ο Μάης του 68, έχουν κλείσει προ πολλού το κύκλο τους. Έχουν στερέψει τα δυναμικά φορτία τους , έχουν στερέψει οι δυναμικές της χειραφέτησης που κουβαλούσαν. Είναι ιστορία που δύναται να μας προσφέρει διδάγματα και συμπεράσματα, αλλά δεν δύναται να επαναληφτεί. Ο καπιταλισμός , η πραγματικότητα είναι ολότελα διαφορετική, τόσο σε σχέση με τον Οκτώβρη του 17, όσο και σε σχέση με το Μάη του 68.

11) Σε αυτό το σημείο όμως χρειάζεται λίγη προσοχή: Α) είμαστε σε μεγάλο βαθμό οντολογικά δημιουργήματα του κόσμου του Μάη σε συνθήκες που έχει πραγματωθεί ο κύκλος του . Β) Ζούμε σε ένα ολοκληρωτικό καπιταλισμό που σπέρνει παντού την αμφιβολία, τον σχετικισμό, τη σοφιστεία και τον μηδενισμό, παρόλο που διαλεκτικά αντανακλά ένα αντεστραμμένο κομμουνισμό. Προϊόν αυτής της αντιθετικής και αντιφατικής συνθήκης είναι το γεγονός πως είμαστε δυναμική συνισταμένη του Μάη του 68 και των εξεγέρσεων τύπου Δεκέμβρη του 08, που φέτος κλείνουμε 10 χρόνια. Γ) Παρόλα τα παραπάνω, το μεσσιανικό ουτοπικό πλεόνασμα του Μάη και του Οκτώβρη, παραμένει υπόγεια ενεργό, που κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, δύναται να εκδηλωθεί, με διαφορετικό βέβαια τρόπο και μορφή.

12) Είναι αναγκαιότητα να υπερβούμε τόσο τον Οκτώβρη όσο και τον Μάη, για να πραγματώσουμε τα ιδανικά του Οκτώβρη και του Μάη, που δεν είναι παρά τα ιδανικά ενός ελευθεριακού κομμουνισμού, τα ιδανικά μιας «γενικευμένης κοινωνικής αυτοδιαχείρισης».

13) Και πάλι προσοχή: Ακόμη και η «γενικευμένη κοινωνική αυτοδιαχείριση» οδηγείται σε ένα δογματισμό, δίχως την αλγεβρική ενοποίηση, με την επιστημολογία του δημοκρατικού σχετικισμού. Δίχως την- ενότητα μες την διαφορά- των ασύμμετρων οπτικών, κινήσεων και «μορφών ζωής». Η ενοποίηση αυτών των ασύμμετρων εκδηλώσεων, δεν μπορεί παρά να γίνει μέσα σε ένα πλήθος εκδηλώσεων και οργανωτικών εκφράσεων στο οποίο το ασύμμετρο δύναται να μετασχηματιστεί σε συνδυασμένα ανισόμετρο, διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό τα ασύμμετρα χαρακτηριστικά του. Ο Οκτώβρης επιλέγοντας μια διαφορετική επιστημολογία, επέλεξε να ενοποιήσει τα ασύμμετρα ποιοτικά χαρακτηριστικά και οδηγήθηκε στο δογματισμό, ενώ στο Μάη η ασυμμετρότητα οδήγησε στο σχετικισμό και τον αγνωστικισμό, δίχως την δυνατότητα συνάντησης, σύνθεσης και συνδυαστικότητας.

14) Ο Οκτώβρης του 17, είναι σε ένα μεγάλο βαθμό η εκδήλωση της δυνατότητας του συνειδητού με την καθοριστική παρουσία και δράση του μπολσεβίκικου κόμματος. Ο Μάης του 68- σε μια εκδοχή του- είναι η αποθέωση αυθόρμητου- στην πραγματικότητα όμως είναι η εκδήλωση μιας παραγωγικά δημιουργικής σχέσης αυθόρμητου και συνειδητού. Και από αυτή την οπτική στις νέες ανατρεπτικές περιπέτειες, μάλλον θα πρέπει να ξεκινήσουμε από τις κατακτήσεις του Μάη, παρά με τον Οκτώβρη.

15) Ο Οκτώβρης του 17 και το κλασικό κομμουνιστικό κίνημα κατάκτησε την κυβερνητική , την οικονομική και την κοινωνική εξουσία, και άλλαξε τον κόσμο, προτού εκφυλιστεί. Ο Μάης του 68 διεκδικώντας την «εξουσία επί του καθολικού», δεν κατάκτησε την εξουσία, αλλά εξίσου άλλαξε τον κόσμο, προτού επίσης εκφυλιστεί. Κατά συνέπεια η αλλαγή των κοινωνικών συνθηκών δύναται να συμβεί είτε με, είτε και χωρίς, την κατάκτηση της εξουσίας, ταυτόχρονα στο πεδίο του κοινωνικού ανταγωνισμού έχουμε πιο γρήγορη αλλαγή των παραδειγμάτων, σε σχέση με την επιστήμη.

Δημήτρης Αργυρός

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση