Τρ. Ιαν 25th, 2022

Οι αλήθειες του «μαντείου»…

Πριν από λίγες μέρες, στα πλαίσια μιας 48ωρης απεργίας για την υπογραφή της κλαδικής σύμβασης εργασίας, το εδώ παράρτημα της ομοσπονδίας που κινείται σε ταξική κατεύθυνση-όπως το ίδιο δηλώνει – μπλόκαρε την λειτουργιά μιας μεγάλης και γνωστής βιομηχανίας τροφίμων  της περιοχής.

Το αποτέλεσμα του μπλοκαρίσματος ήταν να μην λειτουργήσει η βιομηχανία το πρωί και κατά αυτό τον τρόπο να «γίνει απεργία» στην εν λόγω βιομηχανία τουλάχιστον στην πρωινή βάρδια.

Φυσικά η διοίκηση της εταιρίας έφερε την συντριπτική  πλειοψηφία των εργαζόμενων που δεν συμμετείχαν στην απεργία το απόγευμα για εργασία και δούλεψαν μέχρι αργά την νύκτα για να βγει το  προϊόν την άλλη μέρα στην αγορά.  Αμφίβολο είναι δε αν θα πληρωθούν τα νυκτέρια τους, η κρίση βλέπετε είναι θαυμάσια αφορμή για κάθε είδους κόψιμο…

Και το ερώτημα είναι συγκεκριμένο: Πόσο άραγε πετυχημένη μπορεί να χαρακτηριστεί αυτή η απεργία που αν και έγινε για πολύ σωστό σκοπό- οι κλαδικές συμβάσεις εργασίας έχουν μπει στο στόχαστρο κυβέρνησης, τρόικας και κεφαλαίου- στο εν λόγω εργοστάσιο  οργανώθηκε και πραγματοποιήθηκε από «τα πάνω» έξω από τις  εσωτερικές συνδικαλιστικές  διαδικασίες των εργαζόμενων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι ίδιοι οι εργαζόμενοι σε μεγάλο βαθμό να νιώσουν την απεργία ξένη με τα δικά τους συμφέροντα, αν και αναγνώρισαν σε μεγάλο βαθμό το δίκαιο του αιτήματος της απεργίας.

Ας σημειωθεί δε πως οι ίδιοι εργαζόμενοι στην συγκεκριμένη επιχείρηση θα προτιμούσαν μια ενωτική δράση των συνδικάτων, όλων των συνδικάτων και όχι μόνο των αυτοαναγορευμένων σε ταξικά,  με αίτημα να μείνουν μόνιμοι, να μην απολυθούν και να μην αλλάξει χέρια η επιχείρηση.

Σίγουρα υφίσταται ένα θέμα λειτουργιάς των σωματείων στην συγκεκριμένη επιχείρηση, σε εργοστασιακό και κλαδικό επίπεδο, μόνο που αυτό το ζήτημα δεν λύνετε με την δράση της «πρωτοπορίας» κάθε άλλο μάλιστα…

Υποκατάστασης λόγος

Η περιφρούρηση μιας απεργίας, όπως και η αλληλεγγύη άλλων συνδικάτων, συνδικαλιστών ή και η  αλληλέγγυων αγωνιστών έχει καθοριστική σημασία για την επιτυχία μιας απεργίας. Καθοριστικό όμως χαρακτηριστικό παραμένει η συμμέτοχη των ίδιων των εργαζόμενων και όχι η πραγματοποίηση της απεργίας με την συμμέτοχη μόνο των αλληλέγγυων δυνάμεων.  Διαφορετικά άνετα μπορούμε να μιλάμε για ένα στενοκέφαλο υποκαταστισμό που εξ αρχής βάζει τα θεμέλια της ήττας του εργατικού αγώνα.

Δυστυχώς οι λογικές υποκαταστισμού με το ένα ή το άλλο τρόπο έχουν δυστυχώς επικρατήσει απόλυτα στο εργατικό κίνημα είτε αυτό κινείται σε «ταξική» ή μη ταξική γραμμή. Πρόκειται για λογικές που ακολουθούν το κοινοβουλευτικό στυλ πολιτικής.

Λογικές που δεν πιστεύουν πως οι εργαζόμενοι- αυτοί δηλαδή  που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο παράγουν τον κοινωνικό πλούτο- είναι ικανοί να πάρουν τις τύχες στα χέρια τους και να αυτοκυβερνούνται.

Και ως ένα σημείο ίσως και να χουν και  δίκαιο στο βαθμό που δεν οραματίζονται μια κοινωνία με τους εργαζόμενους σε κοινή βάση να παράγουν και να μοιράζονται τα αγαθά. Φυσικά τότε δεν θα μιλάμε για μια εργατική τάξη σε σχέση κυριαρχίας και αντίστασης με το κεφαλαίο μα για ελεύθερους συνεταιρισμένους παραγωγούς, δημοκρατικά οργανωμένους.

Αλλά γιατί αυτοί που οραματίζονται και αγωνίζονται για μια τέτοια εξέλιξη δεν πράττουν με γνώμονα αυτή την στρατηγική και κρατάνε τα «γκέμια» στα σωματεία στα κόμματα και στις οργανώσεις τους  χειρότερα από αυτούς που δεν τα πιστεύουν;

Ίσως γιατί ούτε αυτοί πιστεύουν σε αυτή την «θερμή» ουτοπία. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός πως συνεχίζουν να υπερασπίζονται δικτατορικά καθεστώτα που στήριξαν την εξουσία τους στην ιδεολογία της απελευθέρωσης των εργαζόμενων. Και με βάση αυτά τα ιδεολογήματα κρατάνε ζωντανά τα «μαγαζιά» τους, παίζοντας τα παιχνιδάκια τους εντός του συστήματος….

Βιοπολιτική παραγωγή….

Συνολικότερα βέβαια το εργατικό κίνημα έχει απολέσει εδώ και  πολύ καιρό το ρόλο και το χαρακτήρα του. Ρόλος και χαρακτήρας που είχε διαμορφωθεί σε άλλα πολιτικά πλαίσια και σε άλλη παραγωγική βάση. Έτσι φαντάζει και ως ένα σημείο είναι αδύνατο να γίνει ο αποτελεσματικός πόλος αντίστασης στην λαίλαπα της καπιταλιστικής επίθεσης μέσω μνημονίου και μεσοπρόθεσμου, παρόλο που υπήρξε και υπάρχει σε ένα βαθμό μια αγωνιστική ανάταση.

Το κύριο πρόβλημα κατά εμέ δεν βρίσκεται στην ανεπαρκή και συχνά προδοτική ηγεσία του, ούτε στην βαθιά υποκαταστασιακή λειτουργιά του που το καθιστούσε κομμάτι του μηχανισμού του κράτους που ρύθμιζε τις σχέσεις του κεφαλαίου με την εργασία.

Η συγκεκριμένη  λειτουργιά είχε νόημα στο βαθμό που ήταν δυνατή το  παζάρεμα της εργατικής δύναμης, στα πλαίσια ενός κοινωνικού συμβολαίου και ταυτόχρονα υπήρχε μια συγκεντροποίηση της παραγωγής και των εργαζόμενων στις αλυσίδες παραγωγής

Σήμερα ούτε το πρώτο υπάρχει: Το καπιταλιστικό κράτος και σύστημα  σε βαθιά κρίση αδυνατεί και δεν θέλει να παζαρέψει το μισθό, για αυτό βάζει στο στόχαστρο τις κλαδικές συμβάσεις εργασίας. Επιχειρώντας να οικοδομήσει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο όχι στην βάση της συναίνεσης αλλά της υποταγής.

Ούτε το δεύτερο υφίσταται: Η βιομηχανική παραγωγή όπως την ζήσαμε τα προηγούμενα χρόνια δεν υπάρχει. Απεναντίας έχουν βιομηχανοποιηθεί τομείς που κινούνται συχνά στην σφαίρα της επιστήμης και της γνώσης, στην σφαίρα της πληροφορίας και της επικοινωνίας, στην σφαίρα της αναπαραγωγής της ίδιας της ζωής, των συναισθημάτων, του dna, των σχέσεων.

Κατά μια έννοια παρόλο που ο πρωθυπουργός του μνημονίου μιλάει για ένα εργαζόμενο ανά οικογένεια, η εργατική τάξη έχει αυξηθεί πάρα πολύ.  Συχνά όμως αναφερόμαστε σε εργαζόμενους που δεν έχουν χώρο να βρεθούν μαζί με άλλους, ούτε  όμως και νιώθουν  ως τμήμα μιας κοινωνικής τάξης. Πρόκειται κατά τον πλείστον για μια βιοπολιτική εργατική τάξη που εντάσσετε οργανικά σε δίκτυα και κόμβους στα πλαισια του εργοστάσιου παραγωγής μορφών ζωής.

Κατά συνέπεια οι  εν λόγω εξελίξεις στην παραγωγή και στις σχέσεις μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας δεν μπορούν να εκφραστούν από τα συγκεκριμένα συνδικάτα όσο δημοκρατικά και αν είναι που στην πλειοψηφία τους δεν είναι.

…και συνδικάτα

Η δικτυακή λειτουργιά της σύγχρονης παραγωγικής διαδικασίας διαμορφώνει τους όρους να υπάρξει και μια αντίστοιχη  οργάνωση των εργαζόμενων σε όλη την κλίμακα του κοινωνικού είναι.

Νέες συλλογικότητες που θα αυτοργανώνουν τις μορφές ζωής που τα ίδια θα επιλέγουν να ζουν και να παράγουν. Αυτό φυσικά δεν μηδενίζει το κίνδυνο ενός πραγματικού ή εικονικού υποκαταστισμού, ούτε γλιτώνουμε από την διαδικασία του παζαρέματος της όποιας εργατικής δύναμης ή την σημασία των οικονομικών αγώνων.  Στο βαθμό βεβαία  που θα συνεχίζεται η διαλεκτική σχέση κεφάλαιο-εργασία…

Οι συλλογικότητες ενός νέου εργατικού κινήματος αν δεν θέλουν να μετατραπούν σε μια από τα ίδια των συνδικάτων της φορντικής παραγωγής θα πρέπει να αναλάβουν ευθύνες επαναδόμησης του κοινωνικού πράτειν. Σε σύγκρουση με το κεφαλαιοκρατικό πραγματικό και συμβολικό όπως εκφράζεται ανά εποχή.  Οικοδομώντας μια δυαδική εξουσία που θα ολοκληρωθεί με την καταστροφή της εξουσίας και του κράτους του κεφαλαίου.

Με άλλα λόγια θα είναι σχηματισμοί συλλογικής έκφρασης και ζωής που όμως επειδή είναι δίκτυα και κόμβοι στηρίζονται στο ατομοκεντρικο γίγνεσθαι. Άρα οι επαγγελματίες του εργατοπατερισμού δεν θα έχουν χώρο να δράσουν  ελεύθερα όσο είχαν στα κλασικά συνδικάτα με τους επαγγελματίες του είδους να ήταν συχνότατα ή γίνονται προϊστάμενοι και διευθυντές.

Αντίθετα οι κύκλοι παράγωγης, τα δίκτυα και οι κόμβοι στηρίζονται πάνω στο συλλογικό κοινό πράτειν, άρα αποφεύγονται σε μεγάλο βαθμό οι ιεραρχίες και ενισχύονται οι οριζόντιες  δομές. Παρόλο που συνεχίζει η καπιταλιστική εξουσία να στέκεται κυρίαρχη, επιχειρώντας κάθε φορά να περιφράζει τα κοινά.

Σίγουρα όλα τα παραπάνω δεν θα γίνουν αυτόματα σαν απόρροια της ανάπτυξης και ταυτόχρονα κρίσης των παραγωγικών δυνάμεων και σχέσεων  ή σαν αποτέλεσμα της ενδυνάμωσης της γενικής διάνοιας.

Είναι σημαντικός και σε ένα σημείο καθοριστικός ο ρόλος των συνειδητών δυνάμεων που λένε και αγωνίζονται για την κοινωνική αλλαγή και επανάσταση. Μόνο που όπως αναφέρουμε και πιο πάνω θα πρέπει να ξεκόψουν από τα φαντάσματα που άφησε πίσω του ο 20αιώνας και να σταθούν αντάξιες στις προκλήσεις του σήμερα και του αύριο.

Είναι αυτές οι δυνάμεις που πρέπει  αμεσότατα να κάνουν σημαία την ουσιαστική λειτουργιά της γενικής συνέλευσης των σωματείων, δίχως το φόβο μήπως αυτή βγάλει άλλα συμπεράσματα από αυτά που θέλει να περάσει  η καθοδήγηση. Έτσι μόνο οι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν την αναγκαία αυτοπεποίθηση για να πραγματοποιήσουν τους δικούς νικηφόρους αγώνες.

Κατά μια έννοια ας διδαχτούν από το φοιτητικό κίνημα που στηρίζεται στις γενικές συνελεύσεις και στην άμεση δημοκρατία…

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

By Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση