Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΠΟΥΡΝΤΙΕ

«Οι φιλόσοφοι το μόνο που κάνανε ήταν να ερμηνεύσουν τον  κόσμο κατά διάφορους τρόπους. Αυτό που μετράει είναι να τον αλλάξουμε». Κ. ΜΑΡΞ

 

Το παρακάτω κείμενο είναι μια εργασία που έκανα στα πλαίσια του ΦΠΨ 6 χρόνια πριν, σε μια άλλη συγκυρία  Σήμερα επιστρέφω για να αναμετρηθώ τόσο με την εργασία, όσο και με την συνεισφορά του έργου του Π. Μπουρντιέ, μα πιο πολύ με τις αντιλήψεις του που επηρέασαν την αριστερή σοσιαλδημοκρατία εκείνης της εποχής και εξακολουθούν να την επηρεάζουν και σήμερα, παρόλο που μιλάμε για μια νέα συγκυρία.  Όπου η αποτυχία του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού έχει οδηγήσει στο εκβαρβαρισμό του και στην καταστροφή κοινωνικών κατακτήσεων, εργατικών δικαιωμάτων, έχει οδηγήσει στην οικοδόμηση ενός κράτους έκτακτης ανάγκης.

Ο Π. Μπουρντιέ θεωρούσε πως  το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος τείνει να συρρικνωθεί σε «ένα ποινικό κράτος, σε ένα κράτος καταστολής , που θυσιάζει βαθμηδόν όλες τις κοινωνικές λειτουργίες». Και οδηγείται να  μοιάζει με το κράτος των ΗΠΑ, ένα διπλασιασμό του κράτους, από μια ένα  κράτος το οποίο εξασφαλίζει κοινωνικές εγγυήσεις αλλά για τους προνομιούχους… και από την άλλη μεριά υπάρχει ένα κράτος κατασταλτικό και αστυνομικό για το λαό.

Αυτό που ο Π. Μπουρντιέ θεωρούσε ότι υπάρχει ως τάση, σήμερα υπάρχει ως πραγματικότητα. Ναι σήμερα το κράτος, το ευρωπαϊκό κράτος,  περιορίζεται στην αστυνομική του λειτουργία. Στο κράτος της πρωταρχικής συσσώρευσης κεφαλαίου με αφορμή και αποτέλεσμα της κρίσης. Αυτό που στην εποχή του  Π. Μπουρντιέ ήταν τάση σήμερα είναι πραγματικότητα, ιδιαίτερα στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου.

Και αν η  καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση έπαιξε ένα πραγματικό ρόλο- πολιορκητικού κριού- στο να συντριβούν οι δομές του κοινωνικού κράτους και ταυτόχρονα να επεκταθεί η κυριαρχία του χρηματιστηριακού  κεφαλαίου και μιας  δράκας χωρών σε ολόκληρο τον πλανήτη, δια της αμερικάνικης ομογενοποίησης, σήμερα η κρίση έχει μετατρέψει ολόκληρη την Ευρώπη σε πεδίο καταστροφής παραγωγικών δυνάμεων και έχει επαναφέρει την κατηγορία του νεοαποικιοκρατικού ιμπεριαλισμού σε κυρίαρχη πολιτική επιλογή δυο, τριών κυρίαρχων εθνών- κρατών, με την παλαιά κυβέρνηση της χρηματιστηριακής ελίτ να έχει τινάξει την μπάνκα στο αέρα με την κρίση.

Στην εποχή του ο Π. Μπουρντιέ μιλούσε για ένα αντινεοφιλελεύθερο μέτωπο, για ένα κοινό μέτωπο συνδικάτων, σωματείων και διανοούμενων. Ένα αντινεοφιλελεύθερο μέτωπο που κατά των Μπουρντιέ, απέναντι στην παγκοσμιοποίηση των χρηματαγορών «οφείλουν να στραφούν κατά προτεραιότητα ενάντια στην αποδυνάμωση  του κράτους. Τα εθνικά κράτη υπονομεύονται έξωθεν από τις χρηματοοικονομικές δυνάμεις και έσωθεν από όσους αναγορεύονται σε συνεργούς των χρηματοοικονομικών  δυνάμεων, δηλαδή τους χρηματιστές, τους υψηλόβαθμους δημόσιους υπάλληλους οικονομικών κ.α. Θεωρώ ότι οι κυριαρχούμενοι έχουν συμφέρον να υπερασπιστούν το Κράτος, ειδικά όσο αφορά την κοινωνική του διάσταση…».

Σήμερα απέναντι στην λαίλαπα του ολοκληρωτικού καπιταλισμού που για να υπερβεί την κρίση του κατεδαφίζει τα πάντα είναι αναγκαιότητα η οικοδόμηση ενός ενιαίου εργατικού μετώπου συνδικάτων, σωματείων και διανοούμενων, αριστερών και αντιεξουσιαστικών δυνάμεων. Μόνο που σε αυτή την συγκυρία το αντινεοφιλελεύθερο μέτωπο δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις. Δεν υπάρχει καμιά πλέον κρατική κοινωνική διάσταση που θα πρέπει να υπερασπιστούμε. Το ενιαίο εργατικό μέτωπο είναι αναγκαιότητα να έχει ένα αναγκαίο μεταβατικό αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα. Που θα βάζει ως προτεραιότητα την εργατική- λαϊκή εξουσία.

Σίγουρα όμως, είτε αν μιλάμε για το  αντινεοφιλελεύθερο μέτωπο, είτε για το ενιαίο εργατικό μέτωπο, θα συμφωνήσω με τον Π. Μπουρντιέ, πως αυτό θα πρέπει να έχει ένα μη εθνοκεντρικό χαρακτήρα, ένα διεθνιστικό χαρακτήρα. Μόνο που αυτή την φορά δεν φτάνει να θες να αλλάξεις τον ολοκληρωτικό καπιταλιστικό- ιμπεριαλιστικό μηχανισμό της ΕΕ,  θα πρέπει να τον συντρίψεις. Και για αυτό είναι αναγκαιότητα η διεθνιστική οργάνωση- οπτική αυτού του  ενιαίου εργατικού μετώπου. Κρατώντας την άποψη του Π. Μπουρντιέ που λέει: Η ενοποίηση σε ένα συνδικαλιστικό, πνευματικό και πολιτικό επίπεδο προϋποθέτει την σύμφυση και το συνδυασμό των τροχιών των πολιτικών και ταξικών habitus των καταπιεσμένων τάξεων και των μάχιμων διανοούμενων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Μια τέτοια αλληλεπίδραση πολιτικών και ταξικών πεδίων υπήρξε το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης.  Το διεθνιστικό κράτος που ονειρεύεται ο στοχαστής μπορεί να είναι μόνο η ενωμένες κομμουνιστικές κοινότητες της Ευρώπης.

Σίγουρα αυτό μπορεί να θυμίζει τον μεσσιανισμό της παραδοσιακής αριστεράς μα δεν είναι. Απορρέει μέσα από την αναγκαιότητα της εποχής, την ιστορική κρίση που βιώνουμε καθώς και από τις πραγματικές δυνατότητες που γεννοβολά αυτή.

Για τον Π. Μπουρντιέ θεωρώ  πως εκφράζει μια πολιτική γραμμή ανανέωσης της ευρωπαϊκής  σοσιαλδημοκρατίας  που δεν μπορεί να «δει» πέρα από το καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, προσβλέποντας σε μια ριζική μεταρρύθμιση του υπάρχοντος συστήματος. Μια αδύνατη ριζική μεταρρύθμιση του υπάρχοντος καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, τόσο τότε, αλλά πιο πολύ σήμερα.

Μας αφήνει όμως μια παρακαταθήκη: Πρόκειται για την  διεθνιστική οπτική των ανοικτών πεδίων που τα πολύμορφα ταξικά και πολιτικά habitus αλληλεπιδράνε σε μια κατεύθυνση αντίστασης προς τον νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό και της οικοδόμησης ενός αλλού ανταγωνιστικού προς το πρώτο προγράμματος.

Με βάση μια νέα ενότητα της χειρωνακτικής και της διανοητικής εργασίας, των προλεταρίων και των διανοούμενων στην γραμμή της ενότητας και της υπέρβασης τους, με γνώμονα τα πεδία που ξεδιπλώνεται/ εκφράζεται η δυναμική της γενικής διάνοιας.

Που θα πηγαίνει πολύ πέρα από μια κλασικού τύπου μαρξιστική  ενοποίηση προλεταριάτου- διανόησης του διαμέσου του κόμματος της εργατικής τάξης και του ιστορικού μπλοκ των καταπιεσμένων. Πρόκειται για μια ενότητα με οντολογικές συνισταμένες και βιοπολιτικά περιεχόμενα και προσδιορισμούς που διαμορφώνουν διαφορετικού τύπου συμφύσεις  των ταξικών πεδίων και των συμβολικών εξουσιών. Για ένα ανοικτό πεδίο-δίκτυο που θα αίρει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων οικοδομώντας μια νέα μη αλλοτριωμένη κατάσταση σχέσεων και πραγμάτων. Που αναγκαστικά δεν μπορεί παρά να συγκρουστεί σε όλα τα πεδία με τις δομές του ολοκληρωτικού καπιταλισμού.

Ναι αυτό το μαχόμενο πεδίο συνάντησης και υπέρβασης των μορφών της χειρωνακτικής και διανοητικής εργασίας, των ταξικών και πολιτικών  habitus, των μορφών ζωής και έκφρασης  της ζωντανής εργασίας είναι μια ανοικτή πρόταση  υβριδοποίηση θεωρίας-στρατηγικής –τακτικής-πρακτικής. Με γνώμονα ένα ρεαλιστικό αλλά και ανατρεπτικό μεταβατικό αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα.

Μια μαχόμενη έκφραση της επαναστατικής πρωτοπορίας ενός παγκόσμιου κινήματος των  καταπιεσμένων που θα συνειδητοποιήσει την «καθολική φτώχεια» της εποχής μας, απόρροια της φετιχισμού του εμπορεύματος που διαμεσολαβεί τα πάντα ως πράγματα και όχι ως αυθεντικές κοινωνικές σχέσεις.  Ένα κοινωνικό κίνημα που δεν θα μένει στην αντίθεση κεφάλαιο-εργασία αλλά θα συναρθρώνεται στην πολυμορφία των κοινωνικών, εθνικών, οικολογικών, πολιτιστικών ,θρησκευτικών αντιθέσεων αλλά και στις διαδράσεις ανάμεσα στα αγωνιζόμενα πεδία αυτών των αντιθέσεων.

Ένα κοινωνικό κίνημα που εμπνέεται από την πρόσφορα μάχιμων στοχαστών σαν τον Π. Μπουρντιέ. Που σε μια συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία μπορεί να προσφέρει στην παραγωγή αυτών των ανοικτών δομών της συμβολικής και υλικής τάξης που χρειάζονται οι καταπιεσμένοι για να αναιρέσουν την αλλοτριωμένη πραγματικότητα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Ακολουθεί το κείμενο που είναι δημοσιευμένο στο http://argird.blogspot.gr/2007/09/blog-post_6137.html

Διαβάστε περισσότερα “Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΠΟΥΡΝΤΙΕ”