Τε. Ιαν 26th, 2022

Ένα μικρό σχόλιο για ένα μεγάλο θεωρητικό ζήτημα: Συχνότατα στις διαδηλώσεις  των σωματείων, ιδιαίτερα αυτών που πρόσκεινται στην κομμουνιστική αριστερά, φωνάζετε το σύνθημα:   Χωρίς εσένα γρανάζι δεν γυρνά, εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά. Αγκιτατόρικο σύνθημα μα  θεωρητικά όχι πολύ σωστό.

Γράφει ο μπάρμπα Κάρολος στην μισθωτή εργασία και το κεφάλαιο του 1849: Όπως το κεφάλαιο προϋποθέτει τη μισθωτή εργασία, έτσι και η μισθωτή εργασία προϋποθέτει το κεφάλαιο. Οι δυο πόλοι της σχέσης καθορίζουν αμοιβαία ο καθένας τον άλλον…. Το να λέγεται(από τους αστούς οικονομολόγους) ότι τα συμφέροντα της εργασίας ταυτίζονται είναι το ίδιο με το να πούμε πως ότι το κεφάλαιο και μισθωτή εργασία είναι δυο πλευρές της μια και αυτής σχέσης. Εφόσον ο μισθωτός εργάτης είναι μισθωτός εργάτης, η μοίρα του εξαρτάται από το κεφάλαιο. Αυτή είναι η περιβόητη κοινότητα μεταξύ εργαζομένων και καπιταλιστών.

Την ίδια στιγμή είναι βεβαία κοινός τόπος στην μαρξιστική και αριστερή σκέψη πως αυτή η κοινότητα διασπάται από την ταξική πάλη μεταξύ κεφαλαίου και εργαζόμενων στο βαθμό που το κεφάλαιο καρπώνεται την υπεραξία και τον πλούτο που παράγει η εργατική τάξη, πληρώνοντας μόνο την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης. Άρα η σχέση μεταξύ εργατών ως μισθωτών σκλάβων  και κεφαλαίου είναι διαλεκτική και αντιφατική, ο ένας πόλος προϋποθέτει τον άλλον και ταυτόχρονα είναι σχέση ανταγωνιστική στο βαθμό που ο ένας αντιπαλεύει τον άλλον για το μοίρασμα του παραγόμενου πλούτου.

Αυτή η διαλεκτική σχέση ενότητας και αντίθεσης ήταν που δημιουργούσε τις συνθήκες και τις προϋποθέσεις για την αναζωογόνηση της σχέσης και τελικά, τελικά,  το ξαναζωντάνεμα του καπιταλισμού.   Από αυτή την άποψη το εργατικό κίνημα ήταν και ως ένα σημείο παραμένει και σήμερα εσωτερικός ρυθμιστικός παράγοντας του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Μέχρι την στιγμή βέβαια που η κρίση  βαθαίνει και η σχέση της ενότητας υποχωρεί μπροστά στην σχέση της αντίθεσης  και της σύγκρουσης με την ισχύ να παίζει καθοριστικό ρόλο. Βέβαια αυτό δεν μπορεί να διατηρηθεί  επί μακρόν, εκτός και αν οδηγηθούμε σε μια  εξαιρετικά βίαιη καταστροφή των παραγωγικών δυνάμεων. Και πάλι όμως για να  ξαναλειτουργήσει το σύστημα θα πρέπει να ξαναθεσμοθετήσει μια διαλεκτική σχέση ενότητας και αντίθεσης με την εργασία και τις δομές ενσωμάτωσης, αντιπροσώπευσης και διαμεσολάβησης, όχι αναγκαστικά βέβαια το εργατικό κίνημα, αλλά και η αριστερά, ή η δεξιά ή ακροδεξιά ή και  τα ΜΜΕ..!!!!  Δίχως να σταματά η ταξική πάλη και οι μορφές που κάθε φορά αυτή λαμβάνει!!!!

Σε κάθε περίπτωση και σε σχετικά ομαλές συνθήκες όσο  υπάρχει καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής- ιδιωτικός ή κρατικός- η βασική σχέση ανάμεσα στους δυο πόλους είναι η σχέση της ενότητας και όχι της σύγκρουσης, σε αντίθεση με τις στιγμές της όξυνσης της ταξικής  πάλης ή τις στιγμές της επαναστατικής ρήξης που ολοκληρώνεται μόνο αν καταστραφούν και οι δυο πόλοι της αντίθεσης, καλύτερα αν διαλεκτικά αναιρεθούν, σε μια κοινωνικοποίηση του παραγόμενου πλούτου, στην παραγωγή κομμουνιστικών- κοινών- μορφών ζωής.  Στην παραγωγή μιας κοινωνίας των ελεύθερων συνεταιρισμένων παραγωγών.

Με βάση την παραπάνω θεωρητική ανάλυση είναι μάλλον λάθος το σύνθημα «χωρίς εσένα γρανάζι δεν γυρνά, εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά.  Πρώτον γιατί  πλέον τα γρανάζια γυρνάνε με το πάτημα ενός κουμπιού(νεκρή εργασία), δίχως αυτό να σημαίνει πως στην βάση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής επέρχεται η πλήρη αυτοματικοποίηση της παραγωγής, που θα συνιστούσε την άρση της παραγωγής υπεραξίας. Και δεύτερο και κυριότερο γιατί όπως είπαμε και παραπάνω, ούτε ο εργάτης κάνει δίχως το αφεντικό του αλλά και το αφεντικό του δεν κάνει δίχως τον εργάτη του έστω και αν είναι ο εργάτης που πατάει το κουμπί για να γυρίσει το γρανάζι.  Τόσο η φιγούρα του εργάτη, όσο και η φιγούρα  του αφεντικού μαζί δεν κάνουν και χώρια δεν μπορούν και θα απελευθερωθούν μαζί εφόσον καταργηθούν και μαζί.

Για αυτό το λόγο άλλωστε το λεγόμενο εργατικό κράτος παραμένει εντός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής με ένα σίγουρα μπασταρδεμένο, κρατικό ή αυτοδιαχειριζόμενο τρόπο. Που είτε θα οδηγήσει στην υπέρβαση και των δυο πόλων της αντίθεσης ή θα επιστρέψει σε μια κλασική μορφή καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Κατά συνέπεια είναι ζητούμενο όχι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η αναπαραγωγή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και της κεφαλαιακής σχέσης,  μα η  επαναστατική υπέρβασης της από τα σήμερα. Και αυτό όχι σε κρατικούς θύλακες ενός σοσιαλισμού σε μόνο μια χώρα” ή σε θύλακες από-εμπορευματοποίησης ή αυτοργανωμένης μισοεμπορευματικής  αυτοδιαχείρισης.

Μα  με την  οργάνωση της επαναστατικής αταξίας  και η παραγωγή επαναστατικών δυαδικών εξουσιών των ίδιων των προλεταρίων που θα αρνούνται τον εαυτό τους ως τέτοιο. Για αυτό το λόγο μάλλον είναι λάθος η εργατίστικη,  ταξικίστικη λογική του εργάτη σωτήρα και οικοδόμου του μέλλοντος. Δίχως τούτο να συνεπάγεται πως πρέπει να είμαστε εκτός των οικονομικών αγώνων της εργατικής τάξης και του προλεταριάτου.

Φυσικά εδώ θέλει μια προσοχή. Θα είναι λάθος την πρωτοπόρα δράση κομουνιστικών και αντιεξουσιαστικών δυνάμεων να βαφτίζονται ως δράση και αυτενέργεια του προλεταριάτου.   Απέχει πολύ να είναι και θα συμβεί μόνο όταν οι ταραχές και οι εξεγέρσεις μετατραπούν σε επαναστατικά γεγονότα και κρίση.   Ε αυτός είναι και ο ρόλος της επαναστατικής πρωτοπορίας. Όχι να κυβερνήσει ή να μιλήσει στο όνομα των εξεγερμένων, μα να συνεισφέρει έτσι ώστε το αυθόρμητο γίνει τελεσίδικα  συνειδητό. και σε αυτή την διαλεκτική της επαναστατικής αρνητικότητας  ο δρόμος παραμένει μακρύς.!!!!

By Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση