Πε. Ιαν 27th, 2022

Σάββατο βράδυ, ένα γλυκό και ζεστό Σάββατο επέλεξα να ξεχαστώ, να χαθώ και να περιπλανηθώ  με μεταγραφές σε πιάνο  έργων του Βάγκνερ. Σε μια εκδήλωση του πνευματικού κέντρου Ιωαννίνων στην Αίθουσα Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος (ΖΠΑ) με προσκεκλημένο τον πιανίστα Νίκο Λαάρη. Εξ αρχής λέω πως ήταν μια απολαυστική μουσική απόδραση.

Αυτό φυσικά που μου έκανε εντύπωση και γραφώ αυτό το σχόλιο ήταν δυο παρατηρήσεις. Η πρώτη που με το μπαίνω στην αίθουσα κάποιος κύριος που δεν τον γνώριζα, ο ίδιος με γνώριζε μου είπε και εσύ εδώ Αργυρέ.   Μα ο Βάγκνερ ανήκει στην άλλη πτέρυγα. Εγώ του απάντησα στα γρηγορώ ο Βάγκνερ ανήκει στο πολιτισμό και ο πολιτισμός είναι φύση και θέση προοδευτικός. Η δεύτερη αφορά τον σχολιασμό της υπεύθυνης του πνευματικού κέντρου πως δεν ευθύνονται ο Πλάτων, ο Νίτσε και ο Βάγκνερ αν τους χρησιμοποίησαν οι ΝΑΖΙ.

Όπως είναι γενικότερα γνωστό, ο Βάγκνερ ήταν ο τιμημένος και ο αγαπημένος μουσικοσυνθέτης των ΝΑΖΙ, δίχως φυσικά ο ίδιος να ευθύνεται για αυτό, άλλωστε πέθανε το   1883. Ούτε φυσικά δεν μπορεί να ισχύσει πως αν ζούσε θα ήταν ένας ένθερμος οπαδός τους, μπορεί ναι, μπορεί και όχι. Η ερώτηση και η απάντηση είναι φύση και θέση αδόκιμη και ανόητη.

Ο Βάγκνερ ξεκίνησε ως ριζοσπάστης σοσιαλιστής, συμμετέχοντας  μαζί με τον Μπακούνιν στην επανάσταση του 1848-49, μέσα στα αποκαΐδια της επανάστασης στράφηκε ενάντια στους εβραίους και  στο χριστιανισμό, παραμένοντας θαυμαστής του πεσιμιστή  Σοπενχάουερ, έχοντας μια αμφίσημη σχέση  με τον Νίτσε. Ο τελευταίος έγραψε ένα βιβλίο «Νίτσε εναντίον Βάγκνερ»    που τον κατηγορούσε για αδυναμία που τον οδήγησε στο αντισημιτισμό και τον χριστιανισμό.

Ο Νίτσε επί της ουσίας το κατηγορούσε πως εγκατέλειψε το μυθικό, ρομαντικό αριστοκρατικό ιδεώδες και προσαρμόστηκε στην ηθική των δούλων του εξισωτικού χριστιανισμού και του αντισημιτισμού.   Όπως αναφέρει στο δοκίμιό του, “υιοθέτησε ένα προς ένα όλα όσα απεχθάνομαι – ακόμα και τον αντισημιτισμό”(  http://tvxs.gr/news/%CF%83%CE%B1%CE%BD-%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B1/wilhelm-richard-wagner-%CE%BF-%CE%B1%CE%BC%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-19%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CE%BD%CE%B1)

Ναι ,μέσα σε στην  ιδεοληπτική του αφαίρεση ο Χίτλερ, σωστά έπραξε και «εγκλώβισε» το μυθικό και ρομαντικό βάθος   του Βάγκνερ στον στείρο αντισημιτισμό του. Αλλά αυτό δεν τον μετατρέπει σε Ναζιστή, πόσο μάλλον τον αριστοκράτη και αντικρατιστή Νίτσε.

Από την άλλη μεριά επιμένω πως παρά τις προσωπικές επιλογές και απόψεις των δημιουργών, τα μεγάλα έργα της ανθρωπότητας ανήκουν στην προοδευτική, επαναστατική πτέρυγα της, αυτή την πτέρυγα που θέλει το γενικό  καλό και την εξελίξει της. Αντανακλούν μέσα στην αμφισημία του και την αντίθεση τους την καθολικότητα στην συγκεκριμένη στιγμή.

 

πρόκειται για ένα απόσπασμα 12 λεπτών από το ρεσιτάλ του  πιανίστα Νίκο Λαάρη για τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Ρίχαρντ Βάγκνερ στην Αίθουσα Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος (ΖΠΑ) από το πνευματικό κέντρο Ιωαννίνων στις 12 Οκτώβρη 2013.

 

 

Wagner – Flying Dutchman – Overture

By Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση