Πα. Ιαν 28th, 2022

Ας ξεκινήσουμε με την ελευθερία. Ελευθερία λοιπόν δεν είναι να κάνεις ότι σου κατέβει και ας έχεις αυτό το δικαίωμα. Όχι γιατί η ελευθερία σταματάει  εκεί που αρχίζει η ελευθερία του αλλού, αλλά διότι η ελευθερία σου ξεκινά εκεί που υπάρχει η ελευθερία του αλλού, οπότε η δική σου λευτεριά υπάρχει γιατί και ο άλλος είναι λεύτερος, άρα αν του παραβιάσεις την λευτεριά, ούτε και εσύ είσαι λεύτερος. Όποτε η ελευθερία δεν έχει από μόνη της κανένα όριο πλην αυτών των ορίων που  η γνώση της αναγκαιότητας διαμορφώνει. Σίγουρα είσαι ελεύθερος να πέσεις από το δεύτερο όροφο μιας πολυκατοικίας, αλλά πρέπει να γνωρίζεις πως δεν θα το ξαναδοκιμάσεις, γιατί απλά θα είσαι νεκρός, αν θέλεις να αυτοκτονήσεις έχει καλώς, διαφορετικά ας μην το τολμήσεις. 

Σίγουρα η αλήθεια είναι μια στιγμή του ψεύτικου, άρα τίποτε δεν είναι αληθινό, πέρα από την φυσική πραγματικότητα βεβαία, που είναι ίσως αντανάκλαση κάποιων ιδεατών κόσμων, αλλά τυχαίνει να ζούμε σε αυτό τον κόσμο. Ναι από την στιγμή που ζούμε σε μια καθολική ψευτιά, μπορούμε να τολμήσουμε τα πάντα, γιατί επιτρέπονται τα πάντα, μόνο που δεν δικαιώνονται τα πάντα.

Άρα ας έχουμε την τόλμη να είμαστε ελεύθεροι σε ένα βασίλειο ανελευθερίας. Και τούτο αποτελεί μεγάλη μαγκιά, γιατί δύσκολη γκόμενα η ελευθερία. Ας χρησιμοποιήσουμε μια παρομοίωση που  περίπου έτσι, την χρησιμοποίησε και ο Τρότσκι, για ένα λίγο διαφορετικό λόγο. Η ελευθερία είναι μια απέραντη ανοικτή  θάλασσα, που σε καλεί να την  δεχτείς, να την ερωτευτείς, και αφού ενωθείς μαζί της, στο τέλος της διαδρομής να αράξεις σε μια ακρογιαλιά γεμάτη φως, έρωτα και αγκαλιά. Άλλοι θα την αρνηθούν, κάποιοι θα την ορεκτούν και θα την θαυμάσουν, κάποιοι θα κολυμπήσουν λιγουλάκι και μόλις σηκώσει μπουρίνι, θα βγουν στην στεριά. Κάποιοι θα κολυμπήσουν μακριά και θα ξεστρατίσουν και το πιθανότερο είναι να πνίγουν. Ελάχιστοι είναι αυτοί που θα φτάσουν στην ακρογιαλιά, ελάχιστοι θα ερωτευτούν την ελευθερία για να φτάσουν στην ισότητα και την αδελφότητα.

Και εδώ είναι ρεζουμέ της υπόθεσης, κανείς δεν μπορεί να είναι ελεύθερος αν δεν είναι ίσος, αν δεν είναι αδερφός. Καθολική ελευθερία υπάρχει,  εκεί που υπάρχει καθολική ισότητα και καθολική αδελφότητα. Και δεν μιλάμε για την τυπική αστική ισότητα και αδελφότητα. Ή καλύτερα η τυπική αστική  ελευθερία και η τυπική αστική ισότητα δεν οδηγούν στην πραγματική αδελφότητα. Του εναντίον, για αυτό και ξεχάστηκε το τρίπτυχο της Γαλλικής επανάστασης ελευθερία- ισότητα- αδελφότητα.

Μιλάω για μια πραγματική ισότητα που συσχετίζεται με τις ανάγκες και τις επιθυμίες όχι του καθένα, αλλά του ελεύθερου ανθρώπου. Ο πραγματικά ελεύθερος άνθρωπος βρίσκει την πλήρωση του, την εκπλήρωση των δυνατοτήτων του μέσα στην σχέση και τον έρωτα με τους άλλους ελεύθερους ανθρώπους και όχι μέσα από μια πληθώρα εμπορευμάτων, ούτε μέσα από την εκμετάλλευση άλλων ανθρώπων ή την εκμετάλλευση του περιβάλλοντος.   Το είπαμε και θα το ξαναπούμε κανείς δεν μπορεί να είναι καθολικά ελεύθερος, όταν υπάρχει και μια γωνία ανελευθερίας.

Ελεύθερος είναι κάποιος μεταξύ πραγματικών αδελφών και ουσιαστικά ίσων, αν και τυπικά μπορεί να υπάρχει και ανισότητα, καθώς μιλάμε για διαφορετικούς ανθρώπους, για διαφορετικές μοναδικότητες- ατομικότητες με διαφορετικές ανάγκες και επιθυμίες.

Το ξανατονίζω ελεύθερος δεν μπορεί να είναι κάποιος που εκμεταλλεύεται και καταπιέζει κάποιον-α, ούτε αυτός- η που καταπιέζεται η πέφτει θύμα εκμετάλλευσης.  Άρα μιλάμε για μια κοινωνική και παραγωγική συγκρότηση όχι μόνο πέρα από το καπιταλισμό, αλλά και  πέρα από κάθε ταξική εκμεταλλευτική κοινωνία.  Για μια κοινωνία που ο παραγόμενος πλούτος για όσους μπορούν να εργαστούν θα μοιράζεται σύμφωνα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του καθενός, σε όλους.

Ελεύθερη οικονομία δεν είναι η καπιταλιστική οικονομία.  Ελεύθερη οικονομία είναι η οικονομία που οι ελεύθεροι συνεργάζονται εν ελευθερία, παράγουν εν ελευθερία και μοιράζονται τον καρπό  του  ιδρώτα τους με κάθε ελεύθερο άνθρωπο.  Όχι αυτό δεν είναι χριστιανισμός, και αν είναι χριστιανισμός δεν είναι ο χριστιανισμός του Παύλου που έλεγε πως όποιος δεν εργάζεται δεν τρώει, αλλά ο χριστιανισμός των κοινών «αγαπών», ο χριστιανισμός της παραβολής των πτηνών και των ζώων που κάθονται αραχτά και τα τρέφει η φύση-θεός.

Μια τέτοια ελεύθερη κοινωνία- οικονομία με ισοαδερφότητα μόνο προς την κομμουνιστική ουτοπία προσιδιάζει. Όχι φυσικά στις αυταρχικές και κρατικίστικες εκδοχές του υπαρκτού σοσιαλισμού, αλλά στο ελευθεριακό πνεύμα που υπάρχει και στο Μαρξ και στο Μπακούνιν και σε δεκάδες ή εκατοντάδες στοχαστές.

Φυσικά παραμένουν  ανοικτά δυο τρία ακανθώδη ζητήματα. Ένα από αυτά είναι το ζήτημα της ιδιοκτησίας. Νομίζω πως δεν μπορούμε με ένα αυταρχικό τρόπο να καταργήσουμε την ατομική ιδιοκτησία, ακόμη και στα μέσα παραγωγής, στο βαθμό που αυτή δεν εκμεταλλεύεται εργατική δύναμη. Ούτε μπορούμε να καταργήσουμε την ατομική ιδιοκτησία σε σπίτια, αυτοκίνητα..κτλ.  Από την άλλη μεριά δεν μπορεί να υπάρχουν ελεύθεροι άνθρωποι που έχουν τα πάντα και άλλοι που δεν έχουν τίποτε, έτσι καταργείται η ελευθερία όλων. Άρα όλοι μας πρέπει να έχουμε , αν όχι την ιδιοκτησία, τουλάχιστον την ελεύθερη πρόσβαση σε μια πληθώρα αγαθών κτλ.

Ένα άλλο είναι το ζήτημα του κράτους. Το κράτος ως  εργαλείο καταπίεσης της πλειοψηφίας από μια μειοψηφία σε μια ελεύθερη κοινωνία δεν μπορεί και δεν θα υπάρχει. Αντικειμενικά τώρα μέχρι την καθολική απελευθέρωση των πάντων και κάθε γωνίας της γης, θα υπάρχει ενός μηχανισμός περιφρούρησης των ελεύθερων από αυτούς που θέλουν να τους σκλαβώσουν, από αυτούς που θέλουν να παραμείνουν σκλάβοι και ας είναι τυπικά άρχοντες. Ακόμη όμως και σε μια καθολικά ελεύθερη- ίση και αδελφωμένη κοινωνία, θα υπάρχουν δραστηριότητες που θα χρειάζεται, θα απαιτείται ένα είδος διαμεσολάβησης και γραφειοκρατίας.   Μόνο που σε αυτά τα πόστα θα μπορούν να περνάνε κυκλικά όλοι για ένα χρονικό διάστημα, όπως μπορεί να συμβεί σε όποια διοικητικά ή κυβερνητικά ή θεσμικά πόστα, αν οι  συγκεκριμένοι ελεύθεροι άνθρωποι και η ελεύθερη κοινωνία τους  έχουν πολιτικούς και κυβερνητικούς θεσμούς.

Τέλος υπάρχει το ζήτημα της δημοκρατίας σε σχέση με την ομοφωνία και πλειοψηφία. Είναι ζήτημα εμβάθυνσης και της συνειδητοποίησης των ελεύθερων υποκειμένων. Σίγουρα και η αρχή της ομοφωνίας είναι αντιπαραγωγική και αυταρχική, αντίστοιχα είναι εξίσου αντιπαραγωγική και αυταρχική η αρχή της πλειοψηφίας. Όπως μπορεί να γίνει εξαιρετικά παραγωγική διαδικασία στο βαθμό που συμμετέχουν όλοι.

Ας δούμε τι κάνουν δυο άνθρωποι που είναι μαζί και ξαφνικά συμφωνούν ότι διαφωνούν και ότι δεν πάει άλλο και χωρίζουν. Αντί  λοιπόν κάποιος/οι  να καταπιέζονται από μια ομόφωνη ή μη απόφαση ας τραβήξουν τον δρόμο τους, κτίζοντας μια άλλη ελεύθερη κοινότητα ή ομάδα ή άτομο, έχοντας σε ένα βαθμό την  στήριξη ή και την βοήθεια των υπολοίπων. Έτσι θα δημιουργηθούν γαλαξίες ελεύθερων κομμουνιστικών κοινοτήτων, ομάδων ή και ατομικών σκητών.

Όπως τονίσαμε και ποιο πάνω ο δρόμος για την ελευθερία, θέλει ελεύθερους και ανυπότακτους ανθρώπους. Θέλει αντάρτες που δεν θα συμβιβάζονται και θα αγωνίζονται ατομικά και συλλογικά για την δική τους και την καθολική ελευθερία. Δεν μπορείς να είναι κομμουνιστής και να μην είσαι ένας ελεύθερος και ανοικτός άνθρωπος και εξίσου δεν μπορεί να  είσαι ελεύθερος και ανοικτός άνθρωπος και να μην είσαι κομμουνιστής.

Αντίστοιχα η πολιτική συλλογικότητα των ελεύθερων ανθρώπων, η συλλογικότητα των κομμουνιστών, όπως και να λέγεται, κόμμα, οργάνωση, φράξια, κολεκτίβα δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στην ελευθερία του καθενός που είναι ταυτόσημη με την  ελευθερία όλων.

Οπότε η συγκεκριμένη συλλογικότητα  πρέπει να λειτουργεί με τα πρότυπα και τις δομές της ελεύθερης κομμουνιστικής κοινότητας που θα πρέπει να οικοδομήσει. Συνειδητή δράση, συμμετοχή, οριζόντιες δομές, ανοικτότατα, συντροφικότητα, αντιαυταρχικότητα, εναλλαγή ρόλων. Να λειτουργεί με το πνεύμα και το πολιτισμό μιας ελεύθερης  κοινωνίας των συνεταιρισμένων παραγωγών. Σε πνεύμα συντροφικής συναγωνιστικής αλληλεγγύης και συνεργασίας με διαφορετικές αγωνιστικές και συντροφικές συνιστώσες, οργανώσεις, κόμματα και κινήματα.

Την καθολική αλήθεια δεν την κατέχει κανείς, παρά μόνο βγαίνει μέσα από την συναγωνιστική δράση, συζήτηση και αντιπαράθεση όλων των πλευρών και όλων των θέσεων που βρίσκονται σε φαινομενική ή πραγματική αντίθεση και στο τέλος υπάρχει είτε μια νέα σύνθεση, είτε ένας διαχωρισμός, είτε τέλος μια αποσύνθεση..σε περίπτωση το παιχνίδι παραμένει ανοικτό…

Δημήτρης Αργυρός

By Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση