Αρχειομαρξιστές, οι άλλοι κομμουνιστές του μεσοπολέμου

Προερχόμενος από τον τροτσκιστικό χώρο είχα πάντα ένα ειλικρινή και αμέριστο ενδιαφέρον για το ρεύμα των αρχειομαρξιστών, αυτού του μαζικού τροτσκιστικου εργατικού ρεύματος.

Είχα διαβάσει σχεδόν τα πάντα που ειχαν εκδοθεί, αλλά σίγουρα η μελέτη του συντρόφου Κώστα Παλούκη είναι ότι πιο ολοκληρωμένο και αντικειμενικό – όσο αντικειμενικό γίνεται- έχει γραφτεί για αυτό το άλλο κομμουνιστικό ρεύμα του μεσοπολέμου στην Ελλάδα.

Από αυτή την οπτική αξίζει το κόπο όχι μόνο να διαβαστεί ,αλλά με προσοχή να μελετηθεί, εγώ για να γράψω αυτές τις λίγες γραμμές, το μελέτησα δύο φορές.

Όχι μόνο να μελετηθεί αλλά και να γίνουν εκδηλώσεις και εντός των οργανώσεων της άλλης αντικαπιταλιστικής ή όπως αλλιώς θέλετε, αριστεράς. Πχ στα πλαίσια της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ή του ΝΑΡ για την κομμουνιστική απελευθέρωση, έχουν γίνει καποιες αλλά χρειάζονται και άλλες, στα πλαίσια μιας πολύμορφης μορφωτικής δουλειάς, για να τιμήσουμε τους αρχειομαρξιστές.

Για αυτούς τους παράξενους κομμουνιστές υπάρχουν οι πλέον αντικροουμενες τοποθετήσεις: από ένα ιδιότυπο φασιστικό, μικροαστικό ρεύμα, μυστική οργάνωση γκαρμποναρικου τύπου, μία ιδιότυπη σοσιαλδημοκρατια ,έως και η πλέον ολοκληρωμένη εκδοχή μπολσεβικισμού στην Ελλάδα, για ένα διάστημα ήμουν από αυτούς που πίστευαν το τελευταίο.

Ο συντρόφος Κώστας Παλούκης, αφού αναδεικνύει το πολυδιάστατο του ιστορικού φαινομένου του αρχειομαρξισμού, τοποθετεί την γέννηση, την εξέλιξη του , την ακμή του και την παρακμή του, σε σχέση με τις κοινωνικές συνθήκες, την ταξική σύνθεση και την κεφαλαιοκρατικη συγκρότηση του Ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού.

Και με βάση αυτή την ανάλυση εξηγεί την επιτυχία του αρχειομαρξισμου σε εργατικά στρώματα των χειροτεχνών, στα εργατικά στρώματα που συνδέονται με παραδοσιακές συντεχνίες, στους ανάπηρους πολέμου, σε μια σειρά από μικροαστικά ρεύματα.

Η σύνδεση τους με τα εν λόγω κοινωνικά στρώματα μετασχηματισε τους αρχειομαρξιστές σε μια δύναμη ενάντια στο καπιταλιστικό εκσυχρονισμό και το μοντερνισμό σε αντίθεση με το ΚΚΕ που ήταν μια δύναμη υπέρ του μοντερνισμού.

Σε ένα πολιτικό επίπεδο αυτό τους οδήγησε στο να θεωρούν τους Βενιζελικους ως το καπιταλιστικό κόμμα και τους αντιβενιζελικους ως ένα μικροαστικο κόμμα. Σε ένα βαθμό σε αντίθεση με το ΚΚΕ που είχε μια εντελώς διαφορετική θέση.

Οι σχέσεις των αρχειομαρξιστων με το ΣΕΚΕ και ύστερα με το ΚΚΕ ήταν σχέσεις ενός ανεκπληρωτου έρωτα και μεγάλου μίσους που έφτανε στην σύγκρουση και στα έγκλημα. Οι ευθύνες για αυτό το κλίμα μπορεί να επιμεριζονται και στους δύο μόνο που στο έγκλημα έφτασε το ΚΚΕ με ευθύνη και του Νίκου Ζαχαριάδη, προσωπική και πολιτική.

Παρόλο που υπήρξαν ο επίσημος τροτσκιστικος πόλος , η σχέση τους με την κεντρική καθοδήγηση του τροτσκισμου ήταν εξίσου αντιφατική.

Μεγάλο ρόλο σε αυτό έπαιξε η προσωπικότητα του Γιωτοπουλου, αυτού του ιστορικού ηγέτη του αρχειομαρξισμού και η συμπάθεια/ αντιπάθεια με τον Λέων Τρότσκι.

Η πλάκα είναι πως παρόλο που αξ αρχής οι αρχειομαρξιστές ήταν υπέρ ενός νέου κομμουνιστικού κόμματος η διάσπαση, η διάλυση του ρεύματος έγινε όταν ξεκίνησε η συζήτηση στο τροτσκιστικό χώρο για την δημιουργία κομμάτων και μιας νέας διεθνούς.

Ο συγγραφέας σημειώνει πως η κυρία συνεισφορά των αρχειομαρξιστών είναι μορφωτικός και διαφωτιστικός χαρακτήρας τους στην εργατική τάξη.

Ένας συνεχής αγώνας για την ταξική αλλά και πολύμορφη διαφώτιση και μόρφωση της εργατικής τάξης ενάντια στην προοπτική της λουμπενοποιησης της.

Αυτή ήταν και η καθοριστική συνεισφορά των αρχειομαρξιστών

Σε αυτό το κλίμα δεν μπορώ παρά να σημειώσω το ρόλο που έπαιξαν στο αναπηρικό κίνημα των αναπήρων πολέμου, στις μορφές συλλογικής έκφρασης τους, στην συνειδητοποίηση τους, στην μόρφωση τους, στην επανένταξη στο κοινωνικό σύνολο , στις μεγάλες κατακτήσεις του κινήματος.

Νομίζω πως το αναπηρικό κίνημα στην Ελλάδα θα πρέπει να τιμήσει τους αρχειομαρξιστές και το κίνημα των αναπήρων πολέμου. Είναι οι πρώτοι που έθεσαν την αναπηρία ως πολιτική κατηγορία, ως κοινωνική και πολιτική κατασκευή, μακριά από λογικές φιλανθρωπίας. Σε μια εποχή που δύσκολα συναντάμε αντίστοιχες τοποθετήσεις , όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και πανευρωπαϊκά

Ευχαριστούμε σύντροφε Κώστα για το βιβλίο….