ΜΙΑ ΧΩΡΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΔΥΟ «ΕΛΛΑΔΕΣ» ΣΕ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Τώρα που κινδυνεύουμε με χρεοκοπία όλοι μαζί να σώσουμε την χώρα μας˙ μα ήμασταν πότε όλοι μαζί; Μπορούμε να είμαστε ενωμένοι σε μια χώρα που αφήνει τα παιδιά της άνεργα, αμόρφωτα και αύριο ίσως άστεγα και πεινασμένα την ίδια στιγμή που κάποιοι ακόμη και τώρα γίνονται πλουσιότεροι; Μπορούμε να ενωθούμε και πως ή πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν δυο «Ελλάδες», δυο «έθνη» στο ίδιο τόπο, στον ίδιο χώρο;
Τα Γιάννενα της κατοχής και ο Γ. Ελιγιά

Αφορμή για το σχόλιο μου δίνει ένας αφορισμός του Σάββα Μιχαήλ στο τέλος της δευτερολογίας του στα πλαίσια της εκδήλωσης για τα κατοχικά Γιάννενα. Εκεί ο αγαπητός ομιλητής μίλησε για δυο «Ελλάδες»: Την «Ελλάδα» του Τσολάκογλου και την «Ελλάδα» του ΕΑΜ. Την Ελλάδα που συνεργάστηκε με τους κατακτητές και την Ελλάδα αντιστάθηκε και επιχείρησε να βοηθήσει τους Εβραίους.

Παρεμβαίνοντας με αυτόν τον τρόπο σε μια ζωντανή συζήτηση για το ρόλο των Γιαννιωτών στην φάση του διωγμού των Γιαννιωτών Εβραίων από τα Γιάννενα από τους Ναζί. Η μια άποψη λέει πως οι Γιαννιώτες ήθελαν να βοηθήσουν τους Εβραίους συμπολίτες μας και δεν μπόρεσαν. Η άλλη υποστηρίζει λίγο πολύ πως «έκαναν την πάπια» για να εκμεταλλευτούν ύστερα τις περιουσίες των Γιαννιωτών Εβραίων;

Και οι δυο μιλάνε στο όνομα των Γιαννιωτών λες και η Γιαννιωτική κοινωνία- με υποσύνολο την Εβραϊκή κοινότητα- ήταν μια ομογενοποιημένη κοινωνία που δεν διχάζονταν από ταξικές και μη συγκρούσεις που καθόριζαν την σχέση τόσο των «πάνω» και των «κάτω»

Ο Σάββας Μιχαήλ από την δική του πλευρά μας προσφέρει ένα κλειδί για την κατανόηση των γεγονότων του εκτοπισμού των Εβραίων ανήμερα της γιορτής της Ελληνικής Επανάστασης, στις 25 Μάρτης του 44. Αυτό το κλειδί είναι ο διωγμός του καλύτερου τέκνου της Εβραϊκής κοινότητας του διωγμού του Γ. Ελιγιά. Του διανοούμενου, του ποιητή, του επαναστάτη κομμουνιστή που μέσω της ποίησης, του βιβλικού μεσσιανικού νοήματος και της κομμουνιστικής ιδεολογίας αποπειράθηκε να υπερβεί τους εθνικούς και θρησκευτικούς διαχωρισμούς. Το κλειδί της κατανόησης του εκτοπισμού επομένως δεν βρίσκεται στο ρόλο της Γιαννιώτικης κοινωνίας ως ολότητας- κάτι τέτοιο ουδέποτε υπήρξε ή υπάρχει- αλλά στο μπλοκάρισμα της επαναστατικής απελευθερωτικής μεσσιανικής προοπτικής, της μόνης ικανής να ενοποιήσει τα Γιάννενα των «από κάτω», το έθνος των καταπιεζόμενων, είτε Γιαννιωτών χριστιανών, είτε Γιαννιωτών Εβραίων.
«Φον Δημητράκης» και «Μπάρμπα Λεονάρδος»

Όπως και το αντίστοιχο κλειδί για την κατανόηση των σημερινών αντιθέσεων και αντιφάσεων είναι η συγκεκριμένη ταξική ανάλυση της συγκεκριμένης στιγμής σε συνάρτηση με την ενίσχυση ή μη της τάσης χειραφέτησης εντός των πλαισίων του εξίσου διχασμένου προλεταριακού σώματος. Προλεταριακό σώμα που εντάσσει μια σειρά από εργασιακές συμπεριφορές και στάσεις στην κατεύθυνση της συμμαχίας-ενότητας εργατικής τάξης και νέων τμημάτων της μισθωτής διανόησης.
Μια συμμαχία που δεν θα προσβλέπει στην διαχείριση της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων αλλά στην αλλαγή της.

Κατά συνέπεια έχουμε την «Ελλάδα» που καρπώνονται τον πλούτο, μοιράζοντας μεταξύ τους τα ιμάτια της εξουσίας, ζώντας μες στην χλιδή˙ αυτών που η δύναμη τους είναι τα ΜΑΤ, τα ΕΚΑΜ, ο εκβιασμός της ανεργίας, η παραπληροφόρηση των κυρίαρχων ΜΜΕ. Και την «Ελλάδα» του «έθνους» των υποκειμένων που παράγουν τον πλούτο, που επινοούν και πειραματίζονται έναν νέο πολιτισμό που πάει πέρα από τον κόσμο των εμπορευμάτων˙ αυτών που υπερασπίζονται με πάθος και με κάθε μέσο την αξιοπρέπεια και την ανθρωπιά τους.

Την «Ελλάδα» του «Φον Δημητράκη» της Χιτλερικής κατοχής και των «Φον Δημητράκηδων» της νέας κατοχής του ΔΝΤ, της ΕΕ, των προγραμμάτων σταθερότητας. Και την «Ελλάδα» του «μπάρμπα Λεονάρδου»- ψευδώνυμο του ηγέτη της αντιστασιακής ομάδας στο έργο του Δ. Ψαθά-, των ανταρτών, των εξεγερμένων, των αναρχικών και των τρομοκρατών, όπως βαφτίζει η εξουσία όσους διεκδικούν τα δίκαια και την λευτεριά τους. Παραπέμποντας στην όμορφη, διασκεδαστική και συνάμα επίκαιρη μεταφορά του «Φον Δημητράκη» του Δ. Ψαθά από την θεατρική ομάδα «Σφάλμα χ Γκοντώ» που παίζεται μέχρι της 2 Μάη στο Καμπέρειο.

Στην όποια η οικογένεια του Δ. Χαρίτου έχει χωριστεί στα δυο, όπως και η ίδια η χώρα. Ο «Φον Δημητράκης» ένας πάτερ φαμίλιας, αποτυχημένος πολιτευτής, φοβισμένος γλείφτης της εξουσίας των Ναζί, εξελίσσεται σε υπουργό της προδοτικής Ελληνικής κυβέρνησης. Η γυναίκα του μια μικροαστή που περιφέρεται δεξιά και αριστερά και τα παιδία μαζί με την αδερφή του «Φον Δημητράκη» στην αντίσταση, ιστορικά και δραματουργικά δικαιωμένοι.

Τέλος αλλά όχι τελευταίο την «Ελλάδα» του πολιτισμού της κατάληψης των δημοσίων χώρων από ιδιοτελή συμφέροντα, των μεγάλων ξενοδοχείων που καταπατάνε την δημόσια περιουσία, των πλατειών που μετατρέπονται σε πάρκινκ και την «Ελλάδα» των πολιτών της «ΌΑΣΗΣ» που επαναοικειοποιούνται τον δημόσιο χώρο, ως κοινό τόπο και πλούτο;

Μια σχέση βαθιάς ενότητας και αντίθεσης τέμνει τις δυο «Ελλάδες». Ακόμη και όταν αυτές φαίνονται ενωμένες η σύγκρουση και η διαπάλη είναι αυτό που επικαθορίζει την κίνηση τους και όχι η ενότητα και η ειρήνη. Με την ενότητα και την ειρήνη να την επιζητά η «Ελλάδα» του «Φον Δημητράκη», η «Ελλάδα» του κεφαλαίου και την αντίθεση και την σύγκρουση να την εύχεται η Ελλάδα του «Μπάρμπα Λεονάρδου».
«Το ένα γίνεται δυο»
Πρόκειται για ένα διαλεκτικό δίπολο˙ στον πόλο της ενότητας βρίσκουμε τις δυνάμεις που καρπώνονται τον κοινωνικό πλούτο σε βάρος του συνόλου της κοινωνίας και του τόπου. Στο πόλο της αντίθεσης στέκεται η Ελλάδα της ζωντανής εργασίας που συνειδητοποιεί πως πρέπει να τραβήξει το δρόμο του αγώνα, δυναμώνοντας την τάση της ανατροπής, διαφορετικά δεν έχει μέλλον.

Η Ελλάδα ως τόπος, η κοινωνία ως μια σύνθετη μεταβλητή κοινωνικών σχέσεων εξελίσσεται όταν διαχωρίζονται οι δύο «Ελλάδες», τα δυο «έθνη». Αντίστοιχα η ανθρωπότητα κάνει άλματα όταν οι ταπεινοί και οι καταφρονεμένοι παύουν να είναι προσκυνημένοι, σηκώνουν το ανάστημα τους, διαχωρίζοντας με τρόπο μάχιμο τα «τσανάκια» τους από αυτούς που κυβερνάνε διαχειριζόμενοι τον πλούτο και τις ζωές τους.

Μόνο οι αγώνες και οι επαναστάσεις του «έθνους» των «κάτω» έφεραν πρόοδο στην χώρα και στο τόπο. Που πήγε και τι έκανε αλήθεια στην κατοχή η Ελλάδα, το «έθνος» των εφοπλιστών και των επιχειρημάτων; Πια «Ελλάδα» πήρε τα όπλα και κέρδισε την λευτεριά;

Κατά συνέπεια λύση δεν είναι η εθνική ενότητα των Ελλήνων, πλούσιων και φτωχών. Ούτε το να σπέρνουμε το φόβο και την τρομοϋστερία, θερίζοντας την φτώχεια, την κατάθλιψη, την αλλοτρίωση, μια τυφλή εξέγερση όλοι εναντίων όλων. Ελπίζοντας πως δίχως αντιδράσεις θα περάσουν τα μέτρα, φοβίζοντας την πλειοψηφία των Ελλήνων;

Λύση είναι η ταξική ενότητα του προλεταριακού πλήθους. Η επαναστατική ενότητα του «έθνους» των καταπιεσμένων. Η συγκρότηση ενός επαναστατικού αντικαπιταλιστικού κοινωνικοπολιτικού μετώπου που δεν θα μιλά μόνο στο όνομα των δικαιωμάτων των εργαζόμενων αλλά και εξ ονόματος των δίκαιων του τόπου και της χώρας.

Δ. ΑΡΓΥΡΟΣ

Αφήστε μια απάντηση