Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

 

Στην αρχή σύμφωνα με την  μυθολογία όλα ξεκινάνε τόσο γλυκά και τόσο καλά και ύστερα κάνει την εμφάνιση του το κακό- σαν το φίδι του παραδείσου- και  διαλύει τα πάντα, προκαλώντας τραγωδίες- συχνά ηρωικές- που καθορίζουν το γίγνεσθαι. Ή από την άλλη καταλήγουν και σε φάρσες, αιματηρές και άδοξες..

Στο τέλος των μύθων φυσικά πάντα υπάρχει ένα  happy and ή ένα επιμύθιο για να διδάξει τις γενιές που έρχονται. Συνήθως να μην σηκώνουν κεφάλι στην εξουσία ή άλλοτε-όπως στην αρχαία ελληνική τραγωδία- η δικαιοσύνη, η αξιοπρέπεια και η ελευθερία στο τέλος νικούν την προσβολή της εξουσίας πάνω στους ανθρώπους και την πόλη τους. Άρα το επιμύθιο σε αυτή την περίπτωση λέει πως αξίζει ο άνθρωπος να πολέμα και να αγωνίζεται. 

Κάπως έτσι σαν παραμυθάκι ξεκίνησε και  η ανθρώπινη τραγωδία ή ιστορία. Στην αρχή- μέσα σε ένα περιβάλλον εχθρικό- όλοι γύρω από το «θηλυκό κομμάτι» της ζωής, από αυτό το μυστήριο  της δημιουργίας της ζωής. Σε αυτόν τον αρχέγονο κομμουνισμό της μήτρας, στο αρχέγονο κομμουνισμός της σπανιότητας.

Να όμως που φτάνει η στιγμή ο κομμουνισμός της σπάνης έρχεται σε σύγκρουση, σε ανοικτή σύγκρουση τόσο με τις  κλιματολογικές αλλαγές, όσο και με την αύξηση του πληθυσμού που προκαλεί αλματώδη αύξηση των αναγκών.  Πλέον δεν έφτανε να χαίρεσαι τους καρπούς της γης και της φύσης, γύρω από τον «έρωτα στην μήτρα». Πλέον έπρεπε να υποτάξεις την φύση, την έξω και την μέσα φύση. Να υποτάξεις κάθε τι που παράγει και αναπαράγεται. Και αυτό συνεπάγεται πως κάποιοι να διοικούν, κάποιοι να πολεμάνε και κάποιοι να παράγουν.

Να κάπως έτσι δημιουργήθηκε η εξουσία, ο καταμερισμός εργασίας, η οικονομία, η ταξική κοινωνία. Και κάπως έτσι, αυτοί που είχαν την ισχύ και την οργανωμένη βία κυριαρχούσαν. Συμπληρώνοντας την κυριαρχία τους με την αναγκαία θεωρητική κυρίαρχη δικαιολόγηση  της που ερμήνευε, και ταυτόχρονα απάλυνε τον πόνο και τον φόβο από τις συνθήκες της βίας.

Φυσικά πάντα υπήρχε και η αντίδραση, η αντίσταση και η εξέγερση αυτών που βρίσκονταν από κάτω ή και αυτών που βρίσκονταν στην κορυφή της ιεραρχίας και που είτε δεν άντεχαν την αδικία ή που  αντιδρούσαν για να σφετεριστούν την εξουσία δια της εξέγερσης των λαϊκών μαζών.   Συχνότατα η αντίσταση γίνονταν με τα εργαλεία και τις ιδεολογίες των κυρίαρχων, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα είτε την αλλαγή των κυρίαρχων μα όχι του παραδείγματος, είτε αιματηρές τραγωδίες που έμειναν ανεξίτηλες στο συλλογικό ασυνείδητο, σημαδεύοντας την ιστορία πολλών λαών.  Λόγου χάρη η τραγική κατάληξη της  επανάστασης των χωρικών στην Γερμανία που εν πολλοίς καθόρισε έως και στα σήμερα  την σχέση που έχει ο γερμανικός λαός με το κράτος και τις δομές του.

Από την άλλη πλευρά υπήρχαν και επαναστατικές στιγμές που οι εξεγερμένοι και οι επαναστάτες είχαν να πουν πολλά πράγματα, είχαν να δώσουν ένα άλλο συνολικό παράδειγμα. Αυτές οι επαναστατικές στιγμές έστω και αν έχασαν ή έμειναν στα μισά του δρόμου άλλαξαν το ρου της ιστορίας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το επαναστατικό κίνημα του χριστιανισμού με την οικουμενική του λογική, καθώς και η Γαλλική Επανάσταση που ηττήθηκαν, μα νίκησαν συνάμα. Για την Ρώσικη Επανάσταση, καθώς και για τις άλλες αντικαπιταλιστικές επαναστάσεις του 20ού αιώνα θα αναφερθούμε παρακάτω, αν και το ιστορικό διακύβευμα τους  παραμένει ανοικτό.

Σε αυτό το σημείο όμως χρειάζεται προσοχή και για αυτό το λόγο ας προχωρήσουμε σε δυο επισημάνσεις: Α) Για μια επαναστατική αλλαγή δεν φτάνει ένα διαφορετικού τύπου θεωρητικό- ιδεολογικό παράδειγμα. Χρειάζεται το τελευταίο να συναντηθεί με ένα συνολικότερο και ειδικότερα νέο παραγωγικό παράδειγμα, με ένα νέου τύπου επιστημολογικό παράδειγμα και με μια ανάπτυξη νέων αντιφατικά προσδιορισμένων παραγωγικών δυνάμεων. Β) Κάθε εποχή βαρβαρότητας δημιουργούσε στο εσωτερικό της τις  δυνάμεις που πάνω της οικοδομήθηκαν οι εποχές της ακμής. Η αναγέννηση γεννήθηκε μέσα από την βαρβαρότητα και τους σκοτεινούς δρόμους του Μεσαίωνα.

Έτσι το ερώτημα που μπαίνει είναι: Αλήθεια τι είδους ευημερία θα είχε η καπιταλιστική Δύση δίχως την βαρβαρότητα της Αποικιοκρατίας και της πρωταρχικής συσσώρευσης κεφαλαίου ή και δίχως την αντίρροπη βίαιη δυναμική της πάλης των τάξεων;; Δίχως την καταστροφή σε παραγωγικές δυνάμεις, πλούτο, ανθρώπους που προκαλεί ο πόλεμος, που στην συνέχεια οδηγεί σε ένα νέο κύκλο ανάπτυξης. Η ανάπτυξη του σύγχρονου καπιταλιστικού πολιτισμού είναι σπαρμένη με τα ερείπια άλλων πολιτισμών που καταστράφηκαν και καταστρέφονται, με οικολογικές καταστροφές, με αίμα αθώων και μη.

Ενώ κάθε φάση ακμής της ταξικής κοινωνίας και δη της πιο αναπτυγμένης και δυναμικής αυτού του καπιταλισμού μπλοκάρει και μπλοκάρεται –ως μια μορφή ενότητας αντίθετων-από τάσεις που θέλουν να παλινδρομήσουν, να αλλάξουν χαρακτήρα εντός του υπάρχοντος συστήματος, αλλά και να στοχαστούν και να τολμήσουν πτήσεις εκτός αυτού.

Όπως λόγου χάρη συμβαίνει στις μέρες μας με την πιο βαθιά και δομική κρίση που έζησε το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, με την Ελλάδα να είναι ο πιο αδύνατος κρίκος στα πλαίσια της ΕΕ. Όπου ο όψιμος καπιταλισμός συγκρούεται με την διαλεκτική άρνηση τον κομμουνισμό αφθονίας.. Μια διαλεκτική ενότητα με ανοικτό το διακύβευμα του

Το ερώτημα κατά εμέ βρίσκεται στο ζήτημα αν και πως μπορεί να υπάρξει όχι μόνο ένας κομμουνιστικός στοχασμός αλλά ένα αταξικό-κομμουνιστικό μέλλον. Μια αντίληψη που για τους πιο πολλούς βέβαια είναι μια ουτοπία και μάλιστα πλημμυρισμένη με αίμα, ερμηνεύοντας κατά αυτόν τον τρόπο, τις εξελίξεις του 20ούαιώνα με τον «υπαρκτό σοσιαλισμό».

Φυσικά αποτελεί εξίσου ιστορική κατασκευή να πιστεύουμε πως αντίστοιχα αντικαπιταλιστικά επαναστατικά εγχειρήματα του 21ου αιώνα θα είχαν το ίδιο αποτέλεσμα με την κομμουνιστική ευτοπία, που σε σύντομο χρονικό διάστημα μεταμορφώθηκε σε δυστοπία του 20ού αιώνα.  Κάθε ιστορικό παράδειγμα είναι μοναδικό παρόλο που εμπεριέχει τόσο την  αδράνεια και δυναμική του παρελθόντος καθώς και την ελπίδα-προσμονή του μέλλοντος.

 

Σε κάθε περίπτωση είναι ιστορικό μας καθήκον και όχι απλώς δικαίωμα  να μην  αφήσουμε την παγωνιά της κρίσης, να κάψει τα πρώιμα λουλούδια μια άνοιξης που έδειχνε και δείχνει πως μπορεί να προσφέρει πολλά. Το επαναλαμβάνω και πάλι η ιστορία μέσα από την τραγικότητα θα ξαναλάμψει. Αλλά αξίζει τον κόπο να χαθεί μια και παραπάνω γενιά για τα καπρίτσια μιας τάξης και ενός συστήματος που δεν πράττει το ιστορικό της καθήκον να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας..

 

Ας μην έχουμε  καμιά αυταπάτη περί αυτού, κανένας κυρίαρχος δεν αυτοκτόνησε για να ανοίξει δρόμο στην ιστορική εξέλιξη… Μόνο η λαιμητόμος  και η οργανωμένη λαϊκή οργή που μεταμορφώνονταν σε αντίσταση άνοιγε το δρόμο

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

 

Αφήστε μια απάντηση