η μουσουλμανική κληρονομιά των Ιωαννίνων που χάθηκε…

Σε τρία κείμενα στο διαδίκτυο: Μπαϊρακλή ΤζαμίΟ τεκές του Εβρενόζ ΠασάΤο καημένο το Τζιαμί μας και μέσα από ένα ενδιαφέρον και σε κάποιες στιγμές “πολεμικό” διάλογο στο φατσοβιβλίο,  έγινε ολοφάνερη  μια άλλη εικόνα της ιστορίας των Ιωαννίνων, που την σχολίασα στο  Ο τεκές του Εβρενόζ Πασά.  Πρόκειται για μια εικόνα που τελείωσε οριστικά με την απελευθέρωση και την ολοκλήρωση της εθνοκάθαρσης του 22.

Συνοψίζοντας μια συζήτηση που έγινε  θα σταθώ στα παρακάτω σημεία.

Α) είναι ιστορικά διαπιστωμένο πως μια νέα τάξη πραγμάτων, και ειδικότερα μια νέα εθνική τάξη πραγμάτων ή μια νέα θρησκευτική τάξη πραγμάτων, στην αρχή καταστρέφει και στην συνέχεια αφομοιώνει τις παλαιές παραδόσεις… Αυτό γίνεται με βίαιο τρόπο σε μια πρώτη φάση και με ένα λιγότερο βίαιο στην δεύτερη φάση, όταν οι νικητές έχουν πλέον επικρατήσει. Αυτό έγινε και στην φάση της δημιουργίας των εθνικών αστικών κρατών στα ερείπια των αυτοκρατοριών.  Είτε αυτό έγινε από τα κάτω με επαναστατικό τρόπο  και την συμμετοχή των λαϊκών μαζών και της τότε επαναστατικής αστικής τάξης, όπως στην περίπτωση της Επανάστασης του 1821. Είτε από τα πάνω, όπως στην περίπτωση του Κεμάλ και της δημιουργίας από τα πάνω μιας αστικής νέας τάξης, ή στην περίπτωση της εθνικής ολοκλήρωσης της Ελλάδας με τους βαλκανικούς πολέμους, σε μια εποχή που άρχιζε η ιμπεριαλιστική παρακμή.

Β)Η καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς  των  Ιωαννίνων  έχει να κάνει και με εθνικές- θρησκευτικές σκοπιμότητες αλλά και με μια ωφελιμιστική λογική και πρακτική οικοδόμησης δίχως μέτρο, όριο και σχέδιο. Μεταπολεμικά όμως και κυρίως τις τελευταίες δεκαετίες η πολυεθνική και πολυπολιτισμική παράδοση των Ιωαννίνων αποτελεί μαζί με την λίμνη ένα εμπορευματικό και εμπορεύσιμο κεφάλαιο, άρα πρέπει να συντηρηθεί.  Ο μεταμοντέρνος και ταυτόχρονα ολοκληρωτικός καπιταλισμός που εμπορευματοποιεί την ιστορία, τις παραδόσεις, σχετικοποιεί τις εθνικές  αναφορές, έτσι βλέπουμε τον Αλί Πασά  και τους Εβραίους με άλλο μάτι. Δεν τους αγαπήσαμε έτσι ξαφνικά, ουδέν κακόν αμιγές καλού

Γ) Απεναντίας μια νέα τάξη πραγμάτων που δεν επιθυμεί να κυριαρχήσει ως μια νέα άρχουσα τάξη δεν έχει και κανένα λόγο να καταστρέψει και το παρελθόν, παρά μόνο ως ένα τεράστιο σύμβολο καταπίεσης, πχ Βαστίλη. Κατά τα άλλα μια κοινωνική και όχι απλώς εθνική χειραφέτηση αναγνωρίζει τις πολιτιστικές και ιστορικές παραδόσεις και μνημεία ως στιγμές της ιστορικής και πολιτιστικής κίνησης και της πάλης των τάξεων.

Δημήτρης Αργυρός

 

 

 

 

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση