Βλέποντας τον “Αστακό”

Στην ταινία «Αστακό» του Λάνθιμου , από τον πατέρα αφέντη του «Κυνόδοντα», περνάμε σε μια δυστοπία με δυο συμπληρωματικές εικόνες. Στην πρώτη εικόνα σε μια μελλοντική κοινωνία, οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι ζευγαρωμένοι, αλλιώς οι κρατούντες τους μεταμορφώνουν σε ζώα. Στην δεύτερη εικόνα, όσοι δραπετεύουν από τον ολοκληρωτισμό του υποχρεωτικού ζευγαρώματος ξεφεύγουν σε ένα δάσος όπου  οι «ομάδες» των μοναχικών ανθρώπων απαγορεύουν τον έρωτα, το σεξ, κάθε συναισθηματική εκδήλωση.

Ο Λάνθιμος κτίζει μια κινηματογραφική δυστοπία, επιχειρώντας να περιγράψει τις σύγχρονες εκφράσεις της αποξένωσης και την ολοκληρωτική συστημική ομοιομορφία. Ένα στενάχωρο κλειστοφοβικό σύμπαν που τα θλιβερά πάθη κυριαρχούν επάνω στα χαρούμενα, μια κατάσταση παθήσεων και παθημάτων και όχι μια ροή ενεργημάτων.

Αυτό το κλίμα δεν σπάει ούτε όταν ο έρωτας και η αγάπη παίρνουν την εκδίκηση τους με τρόπο βίαιο και δραματικό. Ακόμη και τότε ο έρωτας και η χαρά δεν παρουσιάζονται ως ενεργήματα, δηλαδή ως μια οντολογία δύναμης, αλλά ως παθήματα όπου τα σώματα παραμένουν αδύναμα, μπροστά το ολοκληρωτικό corpus. Άσε που για μια ακόμη φορά ο καθρέπτης και όχι ένα άλλο υποκείμενο μεταμορφώνεται στο άλλο εαυτό μας.

Μια δυνατή και σκληρή ταινία, αλλά και μετά τι; Τον κόσμο του «αστακού», όπως και τον κόσμο του «κυνόδοντα» τον ξέρουμε ή φοβόμαστε πως θα τον ζήσουμε. Όχι δεν αποτελεί αποτυχία να τον «βιώσουμε» κινηματογραφικά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αλλά μόνο για αυτό υπάρχει η τέχνη;

Όχι δεν υπερασπίζομαι μια στενά στρατευμένη τέχνη, αν και κάθε τέχνη είναι στρατευμένη, ακόμη και οι ταινίες που κάνει ο Λάνθιμος. Μιλάω για μια τέχνη, για μια ταινία που στο τέλος της, συναισθηματικά και ψυχικά μας κάνει πιο δυνατούς. Αυξάνει τις θετικές ενεργητικές ροές, μας κάνει πιο χαρούμενους, πιο χαρούμενα προβληματισμένους και όχι πιο στενάχωρους και θλιμμένους. Μας προβληματίζει και μας εμπνέει όχι μόνο να αντέξουμε αυτό που ζούμε, αλλά και να το αλλάξουμε. Η πραγματικά μεγάλη τέχνη αυτό έκανε πάντα και δεν νομίζω πως το σινεμά που κάνει ο Λάνθιμος είναι ακόμη τέτοιος, δεν ξέρω στο μέλλον.

 

Αφήστε μια απάντηση