οι “δυναμικές της χειραφέτησης” στα γραφεία της νΚΑ και του ΝΑΡ στα Γιάννενα

Την Παρασκευή 27 Νοέμβρη στα πλαίσια του στεκιού της ν.ΚΑ(νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση   και του ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση στην οδό  Μιχαήλ Αγγέλου 56 στα  Ιωάννινα, συζητήσαμε για το βιβλίο μου Οι δυναμικές της Χειραφέτησης “Από το δικαστήριο της ιστορίας” στους “ελεύθερους συνεταιρισμένους παραγωγούς”,  ύστερα από την πρόσκληση των συντρόφων.  Η συζήτηση που υπήρξε  δεν ήταν αδιάφορη ή κουραστική, κάθε άλλο,. παρά το γεγονός πως μπήκαν στην συζήτηση μια σειρά φιλοσοφικές και πολιτικές έννοιες που ξεπερνούσαν το μαρξικό και μαρξιστικό σύμπαν, αποδεικνύοντας το υψηλό πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο των συντρόφων.

Η συζήτηση απέκτησε δε εξαιρετικό ενδιαφέρον όταν τέθηκε το ερώτημα αν οι δυναμικές της χειραφέτησης πρέπει να περιμένουν την κατάκτηση της εξουσίας του προλεταριάτου ή δύναται να επιδράσουν χειραφετικά από  τα πριν.  Κομβικό σημείο διαφοροποίησης του βιβλίου από ορθόδοξες μαρξιστο/λενινιστικές αναγνώσεις. Εξίσου ζουμερή συζήτηση η σχέση Μαρξισμού- Αναρχισμού, η σχέση τους και οι λογικές κοινής δράσης.

“Οι δυναμικές της χειραφέτησης”     θα βρεθούν στην Θεσσαλονίκη στις 11 Δεκέμβρη και θα παρουσιαστούν επίσημα στα Γιάννενα στις 20 Ιανουάριου 2016  στο πολιτιστικό πολυχώρο “Δημήτριος Χατζής” στα σφαγεία. Με ομιλητές τους φίλους  Νίκο Τζ. Σέργη, την  Άλεξ Μπέγκα και τον Φιλήμων Καραμήτσο. Θα συντονίζει ο επίσης φίλος  Γιώργος Τσαντίκος .

η εισήγηση της παρουσίασης το βιβλίου

Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι ένα αμιγώς πολιτικό βιβλίο. Δεν είναι ούτε και ένα αμιγώς φιλοσοφικό βιβλίο. Είναι ένα βιβλίο ή φιλοδοξεί να είναι ένα βιβλίο μιας μαχόμενης φιλοσοφικής κριτικής.

Καταρχήν λίγα λόγια για την μεθοδολογία: Ο κόσμος είναι γεμάτος πράγματα και αντικείμενα που είναι δεμένα μεταξύ τους με σχέσεις και νόμους. Υποκείμενα μετατρέπονται τα πράγματα όταν αποκτούν συνείδηση της κατάστασης τους, συνείδηση του κόσμου. Αυτά τα υποκείμενα επί το πλείστων είναι οι άνθρωποι, για κάποιους και ο θεός και για κάποιους άλλους η φύση. Εγώ σε αυτή την παρουσίαση θα μείνω στο υποκείμενο άνθρωπος. Υποκείμενα και αντικείμενα καθαυτά και διεαυτά αποτελούν τα μέρη μιας καθολικότητας.
Ακολουθώ την εγελιανή μέθοδο μέσα όμως από την υλιστική(;;) αντιστροφή του Μαρξ. Η εγελιανή μέθοδος ξεκινά από μια καθαυτή καθολικότητα, μια αντικειμενική καθολικότητα και αφού βγει στο ιστορία καταλήγει σε μια διεαυτή καθολικότητα, σε μια υποκειμενικά-αντικειμενική καθολικότητα. Ο συσχετισμός με την καθαυτή και διεαυτή εργατική τάξη του Μαρξ καθόλου, μα καθόλου τυχαία, το εναντίον θα έλεγα.
Η καθολικότητα μέσα στο ιστορικό της διάβα εμπεριέχει αντιφάσεις, αντιθέσεις, αρνήσεις, αυτό που ονομάζεται διαλεκτική. Εντός αυτής της καθολικότητας το διαχωρισμένο υποκείμενο, ο άνθρωπος, η εργατική τάξη, οι «ελεύθεροι συνεταιρισμένοι παραγωγοί», αγωνιά και αγωνίζεται να βρει το διχασμένο αλλοτριωμένο εαυτό του. Και αυτό δεν θα συμβεί πάρα μόνο, αν ενωθεί, ενοποιηθεί με τον αντικειμενικό κόσμο. Ένα αντικειμενικό κόσμο που εξίσου παραμένει διαχωρισμένος, με αντιφάσεις, αντιθέσεις και διαλεκτικά άλματα.
Οι διαχωρισμένοι κόσμοι της υποκειμενικότητας και της αντικειμενικότητας επειδή έχουν αντιφάσεις, αντιθέσεις και διαλεκτικά άλματα, δημιουργούν δυναμικές και δυνατότητες. Δυναμικές και δυνατότητες που αν ενοποιηθούν ή μετασχηματίσουν σε ένα ενεργό μαχόμενο υποκείμενο, και στην συνέχεια υποκείμενο/ αντικείμενο τότε επέρχεται η επαναστατική μεταβολή.

 

Από την άλλη πλευρά, αν ο διαχωρισμός επιβληθεί επάνω στην τάση της ενοποίησης οι δυναμικές και οι δυνατότητες μεταλλάσσονται σε αντιδραστικές δυνάμεις, που εξυπηρετούν την καπιταλιστική τάξη πράγματων. Δυο παραδείγματα για να γίνω κατανοητός. Η τεχνολογικές εξελίξεις η υπερανάπτυξη των νέων παραγωγικών δυνάμεων, οι συγκεκριμένες δυναμικές στα πλαίσια μιας επαναστατικής ανατροπής, ή και ύστερα από αυτή, δύναται να μας προσφέρουν ελεύθερο χρόνο. Ελεύθερο χρόνο για παιδεία, πολιτισμό, ανθρώπινες σχέσεις και πολιτική δραστηριότητα. Αντίθετα σήμερα στα πλαίσια του καπιταλιστικού ολοκληρωτικού διαχωρισμού μας προσφέρουν ανεργία, επιτήρηση και τεχνολογικούς πολέμους.

Ένα ακόμη παράδειγμα σε ένα άλλο επίπεδο: η τάση των «ελεύθερων συνεταιρισμένων παράγωγων» μια δυναμική που γεννιέται από την κοινωνικοποίηση της παραγωγής, δύναται να προχωρήσει γοργά τα βήματα μιας κομμουνιστικοποίησης, στα πλαίσια ενός επαναστατικού κοινωνικού μετασχηματισμού. Ενώ στα πλαίσια του καπιταλιστικού ολοκληρωτικού διαχωρισμού προσδίδει δυναμικότητα και κερδοφορία στο κεφάλαιο. Όπως συμβαίνει με τις πρωτοπόρες εταιρίες του διατροφικού τομέα στην Ολλανδία, Δανία, με τον τογιοτισμό και την μεταφορντικη παραγωγή και τους κύκλους εργασίας στην Ιαπωνία, η το ανοικτό, μα όχι ελεύθερο σύστημα της google.
Στο συγκεκριμένο βιβλίο στοχάζομαι τις δυναμικές που γεννιούνται και τις δυνατότητες που δημιουργούνται, στα πλαίσια ενός επαναστατικού μετασχηματισμού που ξεκινά προτού παρθεί η εξουσία από το επαναστατημένο συνειδητοποιημένο προλεταριάτο, μέσα από την συνειδητή συνάντηση του υποκείμενου με το αντικείμενο, όπως και πιο πάνω περιέγραψα. Μια συνάντηση και ενότητα που μπορεί να μοιάζει με αυτόνομες αντιλήψεις και θα ήταν αν έμειναν εκεί. Δεν μένουν γιατί βάζουν ζήτημα εξουσίας, όχι απλώς της εργατικής εξουσίας, αλλά της εξουσίας επί των συνολικών όρων ζωής. Δηλαδή αυτής ενότητας του υποκείμενου και του αντικειμένου και της άρσης του διαχωρισμού.

Θεωρώντας πως το εργατικό- έστω και σαν τάξη για τον εαυτό της- παραμένει κατατι διαχωρισμένο, στο βαθμό που το εργατικό βρίσκεται σε ενότητα και αντίθεση με το κεφάλαιο. Και όσο παραμένει εργατικό θα βρίσκεται διαχωρισμένο με την καθολικότητα και ενωμένο με την αντίθεση του το κεφάλαιο. Για αυτό το λόγο η «τάξη για τον εαυτό της» έχει έως τώρα ένα πρόσκαιρο χαρακτήρα. Ενώ για να επιτευχθεί η ενότητα του υποκειμενικού με το αντικείμενο θα πρέπει να επιτευχθεί η καταστροφή και των δυο όρων της αντίθεσης, δηλαδή και του εργατικού και του κεφαλαίου. Η ενότητα που θα δημιουργηθεί δεν θα είναι άλλη πάρα η κοινωνία των «ελεύθερων συνεταιρισμένων παραγωγών», όχι απλώς ως τάση και κίνηση , αλλά ως κοινωνία.
Δεν μπορούσα να ξεκινήσω το βιβλίο πάρα μόνο από την συγκυρία, μια συγκυρία που διαρκώς αλλάζει, όποτε την σταμάτησα στο μεγάλο όχι και το μικρό ναι του καλοκαιριού. Θέτοντας εξ αρχής το ζήτημα όχι μιας απλής αλλαγής, αλλά μια επαναστατικής ανατροπής.

Στο πρώτο κεφάλαιο συναντάω κάποιες αγαπημένες φιλοσοφικές οπτικές. Όπως είναι η πλατωνική διάκριση μύθου- μυθολογίας. Η πρώτη μέσα από την αρχαιοελληνική τραγικότητα χειραφετεί, η δεύτερη στηρίζει ως ιδεολογία την σκλαβιά. Τον Εγελιανό Παπαϊωάννου και το «δικαστήριο της ιστορίας», τον νεαρό Μαρξ των οικονομικών και φιλοσοφικών χειρόγραφων και της αλλοτρίωσης. Μια αλλοτρίωση που καταλήγει στο μηδενισμό του ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Ένα σύγχρονο Αμερικάνο μαρξιστή τον τζιάκοπυ , που μας μιλάει για την διαλεκτική της νίκης και της ήττας και για το πόσο σχετικά είναι αυτά τα ζητήματα. Αλλά και με το ζήτημα της πατριαρχίας, της θρησκείας. Με το ερώτημα αν σκοτώσαμε ή όχι τον θεό, όπως υποστηρίζει ο Νίτσε.

Μένοντας πολύ- από την μια πλευρά- στο ζήτημα της αλλοτρίωσης και του μηδενισμού που διαλύει όχι μόνο την συλλογικότητα αλλά και την ατομικότητα. Και από την άλλη στην συνειδητή δράση για την επαναστατική αλλαγή. Χρησιμοποιώντας το μύθο- με την πλατωνική έννοια του όρου μύθος, όπως είπα και πιο πάνω- «δικαστήριο της ιστορίας» , θέλω να δώσω εμφανή στην συνειδητοποίηση της ιστορικής αποστολής που έχουν ή θα αναλάβουν οι ακροβάτες του ονείρου, δηλαδή η σύγχρονη πρωτοπορία.

Στο δεύτερο κεφάλαιο αναφέρομαι στο κόσμο που τελειώνει και στο κόσμο που δείχνει να γεννιέται μέσα στα σπλάχνα του παλαιού. Αναστοχάζομαι επάνω στην έννοια του χρέους και στην λογική της συσσώρευσης του κεφαλαίου. Στο ολοκληρωτικό καπιταλισμό- ακολουθώντας την αντίληψη του πρώτου συνεδρίου του ΝΑΡ- στην βαρβαρότητα και τις δυνατότητες που γεννά. Στην σχέση διεθνικού- εθνικού στην εποχή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Στο ζήτημα της ΕΕ και της εργατοδημοκρατικής χειραφέτησης.

Αλλά και στο ζήτημα της ομότιμης παραγωγής, δηλαδή της παραγωγής ενός κομμουνισμού αξίων χρήσης που γεννιούνται στο κόσμο της νέας τεχνολογίας ,  linux , ανοικτά και ελευθέρα συστήματα και γλώσσες προγραμματισμού, τρισδιάστατη παραγωγή, ρομποτική, νανοτεχνολογία, πατέντες και αγώνας ενάντια στις πατέντες. Μιλάμε για τα εκατοντάδες εγχειρήματα ελεύθερου λογισμικού/λογισμικού ανοικτού κώδικα (ΕΛ/ΛΑΚ), την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Wikipedia, το Mozilla Firefox, τις πλατφόρμες διάθεσης πολιτιστικών προϊόντων, τα νομικά εργαλεία κατοχύρωσης και διάθεσης πνευματικών δημιουργημάτων ή τις άδειες γενικής χρήσης, τις κολεκτίβες που διαμοιράζονται υπότιτλους έργων, τις κολεκτίβες των hackerspace, και τα ιστολογία ενημέρωσης.  Σχολιάζοντας τον ταξικό αγώνα ενάντια στην εμπορευματοποίηση αυτού του κομμουνισμού των «αξίων χρήσης» στο χώρο της νέας τεχνολογίας, ενάντια στους καπιταλιστικούς φράχτες που μπαίνουν για να μετατραπούν σε εμπορεύματα.

Η δική μου άποψη σε αντίθεση με των υποστηριχτών του «ομότιμου μανιφέστου» είναι πως αυτός ο κομμουνισμός «αξιών χρήσης» μας ανοίγει ένα δρόμο, δημιουργεί δυναμικές και δυνατότητες για μια καθολικοποίηση του στο σύνολο της κοινωνίας και της οικονομίας. Αντίθετα οι υποστηριχτές του «ομότιμου μανιφέστου» μιλάνε για ένα κομμουνισμό στο διαδίκτυο και για ένα ελεγχόμενο καπιταλισμό- για μια σοσιαλδημοκρατία- στην υλική οικονομία.

Σχολιάζω το ζήτημα των μεταναστών και της μετανάστευσης- όχι μέσα από την ανθρωπιστική τους οπτική- αλλά από την ταξική τους. Δηλαδή σαν τμήματα του παγκόσμιου προλεταριάτου και την μετανάστευση όχι σαν κατάρα, αλλά σαν μια αντικειμενική διαδικασία ροών που και στο παρελθόν, έχει συμβεί ή και στο μέλλον θα ξανασυμβεί και σε ένα βάθος χρόνου λειτουργεί ως «πονηρία της ιστορίας».
«Πονηριά της ιστορίας» είναι μια έκφραση που χρησιμοποιεί ο Χέγκελ όταν λέει πως το απόλυτο πνεύμα του χρησιμοποιεί τα πάθη των ανθρώπων για να προχωρήσει μέσα στην ιστορία. Με πιο απλά λόγια μπορεί κάποιος να κάνει μια επανάσταση γιατί πεινάει, αλλά αυτό αντικειμενικά αλλάζει την ροή των πράγματων. Έτσι και η μετανάστευση αλλάζει την ροή των πράγματων και είναι και στο χέρι να πάρει επαναστατικό χαρακτήρα.
Επίσης κάνω μια αναφορά στο ζήτημα της κρίσης των συνδικάτων που την θεωρώ δομική. Απόρροια όχι μόνο της κρίσης ή της προδοσίας των γραφειοκρατών, αλλά και του σταδίου του καπιταλισμού που περνάμε. Επισημαίνοντας πως άλλα είναι τα εργαλεία επαναστατικού αγώνα και όχι τα συνδικάτα, αυτό δεν συνεπάγεται πως μηδενίζω την συνεισφορά τους ή την αναγκαιότητα της ύπαρξης τους, απεναντίας θα έλεγα.  Προχωράω δε σε δυο αλληλοσυμπληρούμενες αναγνώσεις για τον υπαρκτό, που νομίζω πως δεν πετάει τα βρομόνερα μαζί με το παιδί. Το ίδιο πράττω και για τον Μάη του 68 ή για το Δεκέμβρη του 08.

Στο τρίτο κεφάλαιο που είναι και το πλέον σημαντικό. Στην αρχή απασχολούμαι με την έννοια της δημοκρατίας που δεν μπορεί πάρα να είναι η άμεση δημοκρατία- η πρόσωπο με πρόσωπο δημοκρατία- και που μπορεί να υπάρξει στα πλαίσια επαναστατικών διεργασιών ή μεταεπαναστατικών καταστάσεων που κρατούν όμως ζωντανή την επαναστατική φλόγα. Στην συνέχεια με τον κομμουνισμό ως τάση, ως κίνημα ή κίνηση και ως κοινωνία.

Ύστερα αναλύω το παράδειγμα των ελεύθερων συνεταιρισμένων παραγωγών, που ξεκινά από τα σήμερα- δυναμώνει και ενισχύεται στα πλαίσια επαναστατικών διεργασιών και ηγεμονεύει μεταεπαναστατικά στα πλαίσια του φάσεων του κομμουνιστικού πράττειν. Μιλάω δε για μια οντολογική συνάντηση γιατί αναφέρομαι σε αυτό που στην αρχή μίλησα για την ενότητα του υποκείμενου με τον αντικειμενικό κόσμο. Μια συνάντηση και ενότητα που μελλοντικά θα αλλάξει και τον ίδιο τον άνθρωπο ενοποιώντας φύση- τεχνολογία- άνθρωπο. Αυτό όπως ξανατόνισα μέσα στο διαχωρισμένο ολοκληρωτικό καπιταλιστικό περίβλημα θα αποκτήσει αντιδραστικό χαρακτήρα, σε αντίθεση με το ότι θα συμβεί στα πλαίσια του κομμουνισμού.
Αναφέρομαι στο κίνημα και στο κομμουνισμό των «ελεύθερων συνεταιρισμένων παραγωγών» που πρέπει να δρουν αυτόνομα ακόμη και από ένα εργατοδημοκρατικό κράτος μετάβασης. Ή στο ζήτημα του κομμουνιστικού κόμματος που δεν μπορεί πλέον να είναι το κόμμα της πρωτοπορίας, αλλά το κόμμα- κομούνα των κομμουνιστών. Δηλαδή αυτών που θα ζούνε σε μεγάλο βαθμό κομμουνιστικά.. Ως μια ανταγωνιστική επαναστατική αντεξουσίας που θαρρώ πως πρέπει να μείνει έτσι και στα πλαίσια μιας μεταβατικής κοινωνίας και να μην αναλωθεί με τις κρατικές υποθέσεις.
Στο τέλος του κεφαλαίου επανέρχομαι στο ζήτημα της απεραντοσύνης των σκοπών μπροστά στον οδοστρωτήρα του ολοκληρωτικού καπιταλισμού και το χρέος που γεννιέται στο ιστορικό και πολιτικό άνθρωπο από το «δικαστήριο της ιστορίας».
Κάπου εκεί ολοκληρώνεται το βασικό μέρος του βιβλίου, στο όποιο δεν δίνω σίγουρες και ξεκάθαρες απαντήσεις, περισσότερο θέτω ερωτήματα, που έχουν ξανατεθει, και θα ξανατεθούν. Ταυτόχρονα όμως όπως και οι άλλοι έτσι και εγώ ευελπιστώ να περιγράψω μια μορφή απαντήσεων, ξαναπιάνοντας τα μεγάλα ακανθώδη ζητήματα της επαναστατικής στρατηγικής.

Το βιβλίο δεν σταματά εκεί όμως. Συνεχίζει με δυο παραρτήματα: στο πρώτο αφορά κάποιες ομιλίες που έγιναν, με την πιο προκλητική και αιρετική να είναι για την συνάντηση αναρχισμού- μαρξισμού, που θέλει πολύ συζήτηση.  Σε αυτό το σημείο μπορώ να πω τούτο: Αν δούμε τα πράγματα από μια γραμμικότητα: από το ένα σημείο το άλλο, από το καλό στο καλύτερο και από εκεί στο βέλτιστο, τότε σίγουρα ο μαρξισμός έπεται των αναρχικών ρευμάτων, όπως έπεται του φιλελευθερισμού και ούτε γάτα, ούτε ζημία. Μένουμε στην αλήθεια μας, σε αυτό που έχουμε μάθει ή μας ταιριάζει συναισθηματικά- για να θυμηθούμε και λίγο το Σπινόζα- και περιμένουμε την ιστορία να μας δικαιώσει.

Μόνο που το ιστορικό γίγνεσθαι δεν κινείται με γραμμικότητες, ενώ όσο αφορά τις επιστήμες- επιστημονικό είναι αυτό που διαψεύδετε- και όχι απλώς αυτό που πάντα δικαιώνεται. Άρα αν οι αλήθειες του επιστημονικού σοσιαλισμού δεν διαψεύδουν, μάλλον δεν πρόκειται για επιστήμη μα για δόγμα.  Ας σκεφτούμε την αρχική εικόνα της εγελιανής καθολικότητας που σας περιέγραψα: Σε αυτή την καθολικότητα μια ανώτερη αλήθεια εμπεριέχει μέσα της και μια κατώτερη με τρόπο διαλεκτικό. Κατά συνέπεια ο μαρξισμός εμπεριέχει τον αναρχισμό και μαζί του βρίσκεται σε ένα διάλογο, και κάθε διάλογος έχει και τις αψιμαχίες του, όπως έχει και τις ερωτικές του στιγμές. Το ίδιο μπορεί να υποστηριχτεί και για τον μαρξισμό με τα φιλελεύθερα ρεύματα.

Μα σε αυτό το σημείο μάλλον θα εκφραστώ με τρόπο μη εγελιανό και μάλλον μαοϊκό. Στο Έγελο μεταξύ δυο αντιθέτων υπάρχει η θέση, η αντίθεση, με την σύνθεση το ανώτερο εμπεριέχει το κατώτερο. Στην διαλεκτική του Έγελου(Χέγκελ) τα δυο γίνονται ένα. Ο Μάο πάλι θεωρεί πως το ένα πρέπει να γίνει δυο, έτσι ώστε να διαχωριστεί η αντεπαναστατική με την επαναστατική τάση, το ίδιο υπάρχει και στην ιστορική οπτική του Νίκου Ψυρούκη.

Ο πλατωνιστής μαοικός Μπαντιού στην θεωρία του για τον έρωτα και την αγάπη μιλάει για ένα θεατρικό παιχνίδι των δυο- που παραμένουν διαχωρισμένοι, αν και μαζί- άρα ελεύθεροι και για αυτό και ερωτευμένοι. Θεωρώ πως τα ρεύματα του αναρχισμού και του μαρξισμού μπορούν να ερωτευτούν να κάνουν παιδιά, μα δεν πρέπει να παντρευτούν. Τα δυο να μην γίνουν ένα, έτσι θα συνεισφέρουν πιο πολλά στην υπόθεση της κοινωνικής απελευθέρωσης.

Το ίδιο ισχύει και για μια ποικιλία ρευμάτων και απόψεων. Μες στην αυτοτέλεια τους, μες στην αυτονομία μπορούν να συνυπάρχουν, να δρουν μαζί, να κτυπούν μαζί, αλλά να μείνουν το καθένα μόνο του, και ας συνυπάρχουν κάπου, κάπου. Μέσα στην παράλληλες πορείες τους, στις παράλληλες αλήθειες τους συνεισφέρουν πολύ παραπάνω πράγματα στην υπόθεση της κοινωνικής απελευθέρωσης, ότι αν γίνουν ένα.
Μα θα μου πείτε μήπως αντιφάσκεις αργυρέ. Εσύ δεν έλεγες να άρουμε την διαχωρισμένη καθολικότητα. Το να άρουμε την διαχωρισμένη καθολικότητα δεν σημαίνει τίποτε άλλο από το να ανατρέψουμε τους όρους της αλλοτρίωσης, δεν σημαίνει να ενωθούμε. Μπορείς να είσαι ενωμένος και βαθιά διαχωρισμένος, δηλαδή αλλοτριωμένος. Η επαναστατική ενότητα προϋποθέτει τον βαθύ διχασμό με τον κόσμο της αλλοτρίωσης. Για να ενωθείς πραγματικά πρέπει να διχαστείς πραγματικά με τον καπιταλιστικό κόσμο Το καπιταλιστικό ένα να γίνει επαναστατικό δυο. Ενώ αντιθέτως η ενεργώς κομμουνιστική καθολικότητα θα είναι ένα «θέατρο» της διαφοράς και όχι της ομοιότητας, η κοινωνία των ολοκληρωμένων μοναδικοτήτων.
Και επειδή αναφέρθηκα στην διαφορά, το δεύτερο παράρτημα αφορά τα ΑμεΑ, μια διαφορά. Τα ΑμεΑ ως διαφορά απέναντι στην ομοιότητα και την ισοπέδωση, ως αντικείμενα εκμετάλλευσης των γραφειοκρατικών δομών, ως ένα βάρος για το κράτος και την κοινωνία, αλλά και ως υποκείμενα αγώνα. Το ζήτημα των ΑμεΑ ως κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Δεν θα μείνω πολύ σε αυτό το σημείο, αν και ο μαρξισμός με την ταξική μονομέρεια του έχει μεγάλο έλλειμα στο πως αντιμετωπίζει την διαφορά ως υποκείμενο.

Για δεκαετίες τα ΑμεΑ χειρότερα και από τους γκέι ή τις λεσβίες θεωρούνταν ένα βάρος για το κοινωνικό σύνολο και σώζονταν από την φιλανθρωπία και την οικογενειακή αγάπη. Όπως και να χει σήμερα δεν είναι αυτή η εικόνα, χάρη και στους αγώνες των ίδιων των ΑμεΑ, χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι αγώνες των τυφλών το 1974. Σήμερα όμως και πάλι βρισκόμαστε στο στόχαστρο- σε λιγότερο βαθμό από τι άλλοι, αλλά βρισκόμαστε- επίσης έχουμε πολλά ακόμη να διεκδικήσουμε και να κερδίσουμε, και αυτό θα το πράξουμε μαζί με τις άλλες διαφορές, με ένα κόσμο πλουραλισμού και όχι ισοπέδωσης.

Τέλος ανοίγω την συζήτηση για δυο μάχες στην περιοχή μας την ΔΩΔΩΝΗ και το Ξένια. Το πρώτο κείμενο το γνωρίζεται, το έχουμε συζητήσει δυο τρεις φορές, το ζήτημα του Ξενία πάλι όχι, κατάπιαμε την ήττα και πήγαμε παρακάτω. 10 χρόνια μετά ας γίνει αφορμή να το ξανακοιτάξουμε, αν όχι, αν δεν υπάρχει ανάγκη, ας υπάρχει κάτι για κάποιον που θα θέλει να ασχοληθεί ιστοριογραφικά.
Το βιβλίο μου δεν αποτελεί ένα εγχειρίδιο αλήθειας και απαντήσεων. Επιθυμεί να προβληματίσει, παρά να απαντήσει. Οι απαντήσεις θα δοθούν μόνο από ένα συλλογικό διανοούμενο, από ένα επαναστατικό κίνημα, που θα συναντήσει και θα ενωθεί πραγματικά με τις τεράστιες δυνατότητες της εποχής.  Και αυτό θα το πράξει, θα το πράξουμε από αγάπη και όχι από μίσος, για αυτό και προβοκατόρικα και Εγελιανά κλείνω με μια προσευχή στην ενέργεια της αγάπης.

Αφήστε μια απάντηση