Δημοκρατία και Δικτατορία

 Χθες 21η Απρίλη ήταν μέρα εορτής των χουντοφασιστών και μια μέρα όνειδος για τους δημοκράτες. Και δυστυχώς και από την άλλη ευτυχώς υπάρχουν και πολλοί χουντoφασίστες ή κρυφοχουντοφασίστες και από την άλλη δημοκράτες που υπερασπίζονται ή θα υπερασπιστούν τις δημοκρατικές κατακτήσεις.  Και επειδή -ο Λόγος και το μέτρο- πάντα στο τέλος νικάν, αλλιώς η ανθρώπινη ιστορία θα είχε εδώ και καιρό τελειώσει, πάντα η δημοκρατία θα νικάει την δικτατορία.  Σε τελευταία ανάλυση πάντα η δημοκρατία θα είναι πιο αποτελεσματική και παραγωγική σε σχέση με την δικτατορία.

Ταξική κοινωνία

Ανεξάρτητα από το πια κοινωνική τάξη έχει την εξουσία, η δημοκρατία αποτελεί μια κανονικότητα και η δικτατορία μια κατάσταση εξαίρεσης, μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όταν κινδυνεύει η κυριαρχία μιας τάξης από ένα εσωτερικό εχθρό ή από ένα εξωτερικό εχθρό ή όταν πλέον έχει ολοκληρώσει το βιοιστορικό του κύκλο, έχει μετατρέψει σε πλήρη ενέργεια όλες τις δυναμικές και τις δυνατότητες του, και στέκεται εμπόδιο στην κοινωνική ανέλιξη.

Η δημοκρατική κανονικότητα δεν είναι πάντα ειρηνόφιλη και νομιμόφρονα, ούτε πάντα έχει την πλειοψηφία της κοινωνίας, συχνά ασκεί την βία της ενάντια στους εχθρούς και δρα με πρωτοπόρο τρόπο, εξασφαλίζοντας την συναίνεση ή την ανοχή του πλήθους που δεν  είναι ακόμη έτοιμο  να υπερασπίσει την δημοκρατία του.

Ούτε από την άλλη η δικτατορία είναι πάντα άγρια και βάρβαρη, ούτε ισχύει πως δεν έχει την κοινωνική συναίνεση. Δημοκρατικότατα μια δικτατορία μπορεί να έχει την κοινωνική συναίνεση, την κοινωνική συναίνεση ενός άβολου πλήθους θεατών, όχλου ή και τηλεθεατών.

Από αυτή την οπτική ο κοινοβουλευτική ολιγαρχία των ημερών μας- ολιγαρχία όπως θα την όριζαν ο Σπινόζα και ο Αριστοτέλης- δεν χρειάζεται τα τανκς να κυριαρχήσει, φτάνει η κοινωνία των θεαματικών ομοιωμάτων και της καθολικής πραγμοποίησης. Αυτό δεν αποκλείει την χρησιμοποίηση και των τανκς αν χρειαστεί και όποτε χρειαστεί.  Από την άλλη δεν ταυτίζω την κοινοβουλευτική αριστοκρατία όπως έχουμε σήμερα με την απριλιανή δικτατορία,  αλλά ούτε και με την δημοκρατία.

Τι όμως νοείται δημοκρατία και δικτατορία στα πλαίσια μιας ταξικής κοινωνίας, δηλαδή της «δικτατορίας», της κυριαρχίας  μιας τάξης επάνω στις άλλες; Η διαφορά μεταξύ δικτατορίας και δημοκρατίας είναι η διαφορά ενός πολιτεύματος που τείνει να εκφράζει και να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της γενικής βούλησης, τα συμφέροντα του κοινού καλού και όχι μιας κοινωνικής τάξης ή μιας μερίδας της κυρίαρχης κοινωνικής τάξης ή μιας φράξιας της κυρίαρχης κοινωνικής τάξης ή των ελίτ.

Και αυτό άσχετα με το γεγονός αν κυβερνά ένας, λίγοι ή οι πιο πολλοί.  Βέβαια όσο πιο λίγοι κυβερνούν, τόσο πιο εύκολο είναι να εκφράζονται ιδιοτελή συμφέροντα και όχι το συμφέρον της γενικής βούλησης, που είναι το μέσο ανάμεσα στα ταξικά και ιδιοτελή  συμφέροντα, όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης.

Αντίθετα όσο πιο πολλοί-  κυρίως με άμεσο τρόπο- συμμετέχουν στην διακυβέρνηση της χώρας, τόσο πιο πολύ και με πιο αποτελεσματικό τρόπο θα εκφράζεται η γενική βούληση.  Η γενική βούληση είναι ισχυρή όταν εκφράζεται από την βούληση των πιο πολλών, όταν αυτοί κυβερνούν. Τα συμφέροντα των πιο πολλών, της πλειοψηφίας της κοινωνίας, είναι πιο κοντά στην γενική βούληση, παρά τα συμφέροντα των λίγων, είτε είναι των πιο πλουσίων, είτε των κομματαρχών, είτε των ελίτ, είτε των γραφειοκρατών και των τεχνοκρατών.

Η πιο δίκαιη δημοκρατία

Για αυτό το λόγο μια προλεταριακή δημοκρατία, η δημοκρατία των συνειδητοποιημένων εργατών/ ιων, σε συμμαχία με τα άλλα καταπιεσμένα κοινωνικά στρώματα,  είναι η πιο δίκαιη μορφή δημοκρατίας, είναι η δημοκρατία που βρίσκεται πιο κοντά στην γενική βούληση, στο γενικό καλό.

Η προλεταριακή δημοκρατία είναι  η δικαιότερη μορφή δημοκρατίας στα πλαίσια της «δικτατορίας του προλεταριάτου», της μεταβατικής φάσης,  ανάμεσα στο καπιταλισμό και τον κομμουνισμό. Της φάσης της οξυμένης και συχνά βίαιης  ταξικής αναμέτρησης ανάμεσα στο κεφάλαιο και την ζωντανή εργασία.

Ακόμη και σε αυτή την φάση, σε αυτή την μεταβατική περίοδο ανάμεσα στα δυο συστήματα, με ανοικτό το στοίχημα πότε και τι θα επικρατήσει, η δημοκρατική αρχή που εκφράζεται με την εξουσία των πιο πολλών, δεν πρέπει να πάψει να υπάρχει.

Όσο και αν είναι αναγκαία σε κάποιες στιγμές η επαναστατική δικτατορία και τρομοκρατία της πρωτοπορίας, σε ένα βάθος χρόνου λειτουργεί- όχι μόνο αναποτελεσματικά και αντιπαραγωγικά- λειτουργεί σε αντίστροφη κατεύθυνση και πορεία, όπως απέδειξε και η σταλινική περίοδος.

Άρα αποτελεί  μέγα λάθος η ταύτιση της μεταβατικής περιόδου ανάμεσα στο καπιταλισμό και το κομμουνισμό με μια περίοδο κομματικής μονοκρατορίας, της επαναστατικής και αντεπαναστατικής βίας, αλλά με μια περίοδο της αύξησης της λαϊκής συμμετοχής, διεύρυνσης της δημοκρατικής αρχής, των κοινωνικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων.

Ανάμεσα στο συνειδητοποιημένο προλεταριάτο, τις μαζικές οργανώσεις και την πρωτοπορία, τις οργανώσεις και τα κόμματα της πρωτοπορίας, πρέπει να υπάρχει μια σχέση που και τα δυο μέρη διδάσκουν, διδάσκονται, εξουσιάζουν και εξουσιάζονται. Στοχεύοντας σε μια ισορροπία ανάμεσα στην πρωτοπορία και την βάση, στην οποία το ένα θα συμπληρώνει το άλλο.

Οικοδομώντας μια σχέση συμμέτοχης και αυτοκυβέρνησης που αρχίζει προτού παρθεί  η εξουσία από τις δυνάμεις του προλεταριάτου. Η αστική, μικροαστική- εξουσιαστική-   σχέση ανάμεσα στην ηγεσία και την βάση, που ο ένας προχωρά και ο άλλος ακολουθεί και απλώς πειθαρχεί στις αποφάσεις, δεν παράγει «μορφές ζωής» και προσωπικότητες αυτεξούσιες και πραγματικά πρωτοπόρες, δεν παράγει πρωτοπορίες και μαχόμενη συνειδητοποιημένη  βάση, παράγει αστικές, μικροαστικές ηγεσίες και καθοδηγούμενους πελάτες.

Και αλίμονο σε μια ηγεσία- που παίζει το ρόλο της πρωτοπορίας- να αναπαράγει αυτή την αλλοτριωμένη σχέση. Η επαναστατική πειθαρχία/ αυτοπειθαρχία δεν ταυτίζεται με την υπακοή και την δουλικότητα.

  Κομμουνισμός

Η μεταβατική κοινωνία ανάμεσα στο καπιταλισμό και τον κομμουνισμό θεωρητικά πάντα- γιατί ιστορικά δεν επιτευχθεί κάτι τέτοιο ακόμη- οδηγεί ή καλύτερα θα οδηγήσει στο κομμουνισμό, στην παγκόσμια κοινωνία των «ελευθέρων συνεταιρισμένων παραγωγών» και των ολοκληρωμένων ατομικοτήτων. Σε αυτή την κοινωνία που σε καθολικό βαθμό οντολογικά θα υφίσταται η ενότητα υποκειμένου- αντικειμένου.    

Σύμφωνα με την θεωρία ο κομμουνισμός είναι η αταξική κοινωνία, άρα κάθε μορφή πολιτεύματος, κάθε μορφή πολιτικής αντιπροσώπευσης παύει να υπάρχει. Άρα στο κομμουνισμό έχουμε την υπέρβαση τόσο της δημοκρατίας, όσο και της δικτατορίας και κάθε μορφής εξουσίας ή εκπροσώπησης, ακόμη και της πιο αμεσοδημοκρατικής. Ο κομμουνισμός είναι η πραγματική ιστορία του ανθρώπινου γένους που καθολικά συνειδητοποιημένα οι «ελεύθεροι συνεταιρισμένοι παραγωγοί» θα αυτοεξουσιάζονται σε καθολικό βαθμό.

Για τον κομμουνισμό είμαστε ακόμη στην φάση της θεωρίας και όχι στην φάση της πραγμάτωσης ή της οικοδόμησης ή της φάσης της επαναστατικής μεταβολής αυτού που υπάρχει στο άλλο.   Άρα είναι ανοικτό το ζήτημα αν η θεωρία προχωρήσει με τα βήματα που ορίζει η θεωρία, δηλαδή αν υπάρχει ενότητα θεωρίας- πράξης ή αντίθετα υπάρχει μια αναντιστοιχία, αντίθεση και αντίφαση.

Και επειδή ως συνήθως υπάρχει μια αναντιστοιχία, αντίθεση και αντίφαση ίσως και να πρέπει να αναστοχαστούμε μια θεωρία μιας κομμουνιστικής εξουσίας, κομμουνιστικής οικονομίας και κομμουνιστικής δημοκρατίας.  Μιας εξουσίας, οικονομίας και δημοκρατίας μιας αταξικής κοινωνίας που θα λειτουργεί με τις δικές της αντιφάσεις και αντιθέσεις, που δεν θα είναι οι αντιφάσεις και οι αντιθέσεις της ταξικής καπιταλιστικής κοινωνίας. Θα πρέπει να αναστοχαστούμε και όχι να προχωρήσουμε σε δογματικές απλουστεύσεις, άλλωστε έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας για την αρχή της πραγματικής ιστορίας.

Δημήτρης Αργυρός                    

 

 

 

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση