το επιστημολογικό ταξικό κριτήριο

Είμαστε ρεαλιστές και πραγματιστές, όχι γιατί πιστεύουμε πως τίποτε δεν αλλάζει, αλλά γιατί τίποτε δεν μένει στάσιμο. Είμαστε ρεαλιστές και πραγματιστές  γιατί πιστεύουμε πως μπορούμε και θα αλλάξουμε την πραγματικότητα.  Και μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να αλλάξουμε την πραγματικότητα μόνο αν εισάγουμε το επιστημολογικό- εν τέλει- ταξικό κριτήριο.

Ρεαλισμός

Ας σκεφτούμε ρεαλιστικά, δηλαδή να λάβουμε υπόψιν μας την αντικειμενική πραγματικότητα. Μόνο που το ερώτημα είναι από τι στοιχεία, πράγματα και γεγονότα  καλύπτεται και συν-καλύπτεται αυτή η πραγματικότητα.  Ποιοι και σε πιο βαθμό είμαστε ικανοί ή έχουμε την ισχύ να αναγνωρίσουμε, να γνωρίσουμε και να αλλάξουμε αυτή την αντικειμενική πραγματικότητα;

Αν δεν το  κάνουμε, αν δεν μπορούμε ή αν δεν έχουμε την ισχύ να γνωρίσουμε και να αλλάξουμε την αντικειμενική πραγματικότητα , τότε δεν μπορούμε να είμαστε ρεαλιστές. Φυσικά ρεαλισμός θεωρείται και η υποταγή του ανίσχυρου στο ισχυρό, η μετάβαση της δύναμης και της εξουσίας που δυνητικά κατέχουμε  σε έξωθεν δυνάμεις..

Μόνο που ρεαλισμός δεν είναι να πιστεύουμε ότι τίποτε δεν αλλάζει,  και πως όλα παραμένουν στάσιμα, αλλά πως όλα αλλάζουν, με τους ρυθμούς και τους τρόπους που αλλάζουν, αρά πρέπει να ανακαλύψουμε τους ρυθμούς και τους νόμους και να συμμετέχουμε στην αλλαγή.

Πραγματισμός

Άλλοι λένε πρέπει να είμαστε ή να γίνουμε πραγματιστές. Μα τι είναι πραγματισμός και ποιος είναι πραγματιστής ; Οι πιο πολλοί θα πουν πραγματισμός είναι ο ρεαλισμός και πραγματιστής είναι ο λογικός, ο ρεαλιστής.

Οπότε ξαναγυρνάμε στην έννοια του ρεαλισμού που και πιο πάνω παρουσιάσαμε και κριτικάραμε. Πραγματισμός είναι όμως και η θεωρία που λέει πως  αληθές είναι ότι πρακτικά οφείλει την ζωή. Θέτοντας ως αναλυτικό οδηγό την πράξη και τις εμπειρίες και όχι τις ιδέες  και τις αμετάβλητες αλήθειες και καταστάσεις. Άρα αληθές είναι ότι επαληθεύεται ως ωφέλιμο και αληθές από την ζωή και την εμπειρία. Με άλλα λόγια έχουμε μια ενότητα γνώσης, δράσης, πράξης και  εμπειρίας.

 Πρόκειται για σώμα θέσεων και πρακτικής που όπως θα έλεγε και ο  Βιτγκενστάϊν οδηγεί στην κατάκτηση του νοήματος ή στην διευθέτηση μεταφυσικών ερωτημάτων που θα έμειναν σκοτεινά, όπως θα το ήθελε ο Γ. Τζέημς. Με αποτέλεσμα ξεκινώντας από τις υποκειμενικές οπτικές και στάσεις συναντάει την αντικειμενική ρεαλιστική πραγματικότητα.

Από μια οπτική θα λέγαμε αυτού του είδους η έννοια του πραγματισμού συναντάει τις μαρξικές θέσεις  για το Φόυερμπαχ. Εκεί ο Κ. Μαρξ κριτικάρει τον υλισμό του Φόυερμπαχ πως συλλαμβάνει την πραγματικότητα αντικειμενικά και όχι μέσα από την πράξη του ανθρώπου. Όλα αναλύονται, κριτικάρονται και κρίνονται μέσα από την πράξη και την πρακτική  των ανθρώπων. Για αυτό το λόγο και θεωρεί κάθε έκφραση της κοινωνικής ζωής του ανθρώπου ως πρακτική. Για αυτό και δεν έχει τόνο νόημα να ερμηνεύουμε τον κόσμο αλλά να το αλλάξουμε.

Σε αυτό το σημείο όμως χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Επειδή δεν ζούμε σε ένα ιδεατό κόσμο αλλά σε ένα βαθιά ταξικό και άδικο κόσμο με αντικρουόμενα συμφέροντα τόσο μεταξύ των κοινωνικών τάξεων ή μεταξύ των μερίδων των κοινωνικών τάξεων ή μεταξύ λαών και κρατών, η πραγματιστική αρχή του  τι πρακτικά οφείλει την ζωή δεν είναι και τόσο ξεκάθαρη, όπως δεν είναι ξεκάθαρη και η αντικειμενική ρεαλιστική πραγματικότητα.

Πχ τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας  ζούμε ένα μυστήριο που μας έχει αλλάξει προς το χειρότερο την ζωή μας, καλύτερα έχει αλλάξει προς το χειρότερο την ζωή στην μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων. Πέρα από τα φαινόμενα  και τα υποφαινόμενα ή τα ιδεολογήματα που σκοπό έχουν να συγκαλύψουν και όχι να αποκαλύψουν, είναι λίγο σκοτεινό το τι και για ποιον και για πιο πράγμα οφείλει την ζωή.

Και αυτό ισχύει σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας ή της ζωής εν γένει. Και από αυτή την οπτική μπαίνει ένα ζήτημα σχετικισμού για το ποιος ποιον, για το τι είναι επιστημονικό ή το τι είναι επιστημονικό ή για το αν το μη επιστημονικό αποδεικνύεται επιστημονικό ή συμπληρώνει το επιστημονικό. Μήπως όμως έτσι δεν μπορούμε να αποκαλύψουμε την αντικειμενική ρεαλιστική αλήθεια, έτσι ώστε να συνεισφέρουμε στην αλλαγή, σε αυτό που τελικά  οφείλει την ζωή γενικά και ειδικά, ατομικά ή συλλογικά ως  ατομικό ή κοινωνικό σώμα;

Ταξικό κριτήριο

Το εναντίον, νομίζω πως αυτό που απουσιάζει εσκεμμένα είναι το ταξικό κριτήριο. Ο πραγματικός ρεαλιστής, ο πραγματικός πραγματιστής ή ο πραγματικός  σχετικοκράτης θα πρέπει να διυλίζει την θεωρία και την πρακτική του μέσα από το ταξικό κριτήριο. Καλώς ή κακώς το πράττουν αυτοί που χουν την οικονομική και δευτερευόντως την πολιτική δύναμη,  γιατί να μην  το πράξουν και αυτοί που δεν  την έχουν.

Έτσι αυτό που οφείλει δεν είναι αν όλα ξεκινούν από μια αρχή ή από πολλές αρχές, αν η αλήθεια περνάει από τον κόσμο των ιδεών στο κόσμο της πρακτικής, αλλά αν οι πλούσιοι γίνουν πλουσιότεροι, οι δυνατοί δυνατότεροι ή το αντίθετο. Δηλαδή ο πλούτος και η εξουσία μοιραστεί στους πιο πολλούς, έτσι ώστε η πρακτική και οι αλήθειες είναι πραγματικά ωφέλιμες και χρήσιμες για τους πιο πολλούς.

Μέσα από αυτό το επιστημολογικό – τελικά – κριτήριο, αναλύοντας την πραγματικότητα θα κατανοήσουμε πως το πρόβλημα της χώρας, είναι πρόβλημα μιας συγκεκριμένης καθολικότητας, της καπιταλιστικής καθολικότητας, που παρα τις ολοκληρώσεις, κινείτε ανισόμετρα, διευρύνοντας την οικονομική ανισότητα, παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις, που θεωρητικά και σε μεγάλο βαθμό και πρακτικά λειτουργούν υπέρ της μείωσης της ανισότητας και της ανισομετρίας.

Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και των μέσων παραγωγής αυξάνει αντικειμενικά τον πλούτο σε τέτοιο βαθμό που αν μοιράζονταν σχετικά ισότητα να μην είχαμε πρόβλημα φτώχειας. Την ίδια στιγμή η αύξηση του σταθερού κεφαλαίου ελαχιστοποιεί την εργασία, την ανθρώπινη εργασία, μειώνοντας το ποσοστό κέρδους του κεφαλαιοκράτη. Και χωρίς κέρδος δεν έχει νόημα να επενδύει ο χ, ψ κεφαλαιοκράτης.

Οι δρόμοι που ακολουθεί  ο κεφαλαιοκράτης είναι α) να επενδύει σε τομείς παρθένους καπιταλιστικά, β) να αποσύρει κεφάλαια από την παραγωγή τζογάρωντας σε μελλοντικά κέρδη στο πεδίο του πλασματικού κεφαλαίου, γ)να πιέζει να αλλάξουν οι συνθήκες εργασίας,  έτσι ώστε από τους υπάρχοντες εργαζόμενους να βγει παραπάνω κέρδη ή να μεταφέρει τα κεφάλαια του σε χώρες με χαμηλότερη οργανική σχέση κεφαλαίου ή  λιγότερα εργατικά δικαιώματα  και μισθοί. Από την άλλη πλευρά το  συλλογικό κεφάλαιο, δηλαδή το κράτος, για να κρατήσει την παραγωγή και να μην περάσουμε στην αποεπένδυση ή στην εξαγωγή κεφαλαίου , δανείζεται,  αυξάνοντας τα κρατικά χρέη, στηρίζοντας το κεφαλαιοκράτη.

Όλα αυτά έχουν ένα σημείο d που από εκεί και πέρα έχουμε την κρίση και την έκρηξη και την αποεπένδυση ή τον εκφυλισμό των κεφαλαίων που συμπεριλαμβάνει τόσο την πραγματική, όσο και την χρηματιστηριακή σφαίρα ή την πλασματική οικονομία. Σε αυτή την φάση βρίσκεται η χώρα μας και ο κεφαλαιοκρατικός κοινωνικός σχηματισμός της. Με την μόνη λύση για το κεφάλαιο να είναι η μαζική   καταστροφή των παραγωγικών δυνάμεων ή μεγάλη  υποτίμηση της εργασίας που μπορεί να οδηγήσει και σε ένα ΠΟΛΕΜΟ.

Από την άλλη πλευρά αυτό που είναι πραγματιστικά πραγματικό, ολιστικά και ταξικά ρεαλιστικό για την μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου και αυτό που οφείλει την ζωή, είναι 1) να αντισταθούμε σε αυτή την καταστροφική καπιταλιστική περιδίνηση. 2) απέναντι στο καπιταλιστικό χάος που θα δημιουργήσει μια νέα τάξη, με τους πλούσιους πλουσιότερους και  τους φτωχούς, φτωχότερους, να σπείρουμε το επαναστατικό χάος, καταστρέφοντας την καπιταλιστική τάξη. 3) Οικοδομώντας μια νέα τάξη, ένα νέο σύστημα, ένα νέο παράδειγμα. Το παράδειγμα, την τάξη, την εξουσία και την κοινωνία των ελεύθερων συνεταιρισμένων παραγωγών, την κομμουνιστική εξουσία και κοινωνία.

 

 

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση