Ιστορία και κομμουνισμός

Επιτέλους, βρήκα το  χρόνο να διαβάσω το βιβλίο του Περικλή Παυλίδη «Ιστορία και Κομμουνισμός», στις παραλίες της Ενετικής Ναύπακτου.

Το βιβλίο αναστοχάζεται επάνω στην εποποιία και την ήττα των σοσιαλιστικών επαναστάσεων του 20ού αιώνα ,και κυρίως της σοσιαλιστικής επανάστασης του Οκτώβρη του 1917.

Αναστοχάζεται την εποποιία και την ήττα των πειραμάτων του πρώιμου σοσιαλισμού, όπως γράφει και ο ίδιος, ακολουθώντας την θεώρηση της « Λογικής της  Ιστορίας» του   Β. Α. Βαζιούλιν.

Αυτή την θεώρηση,  που εκκινώντας από την Εγελιανή Λογική ,  δηλαδή από την εξελικτική διαδικασία του «είναι» ,της «ουσίας» , του «φαινομένου» και της «πραγματικότητας»,  βλέπει ως μια οργανική ολότητα την ανθρωπότητα.  Με το κομμουνισμό, την αταξική κοινωνία,  να είναι εκδήλωση της ωριμότητας της ενοποιημένης ανθρωπότητας.

Από την δική μου οπτική δεν θα μείνω στην κριτική θεώρηση της «Λογικής της Ιστορίας», άλλοι πολλοί καλύτεροι από εμένα ,πολύ πιο καταρτισμένοι φιλοσοφικά και πολιτικά, της έχουν ασκήσει κριτική.

Στο βαθμό που μου αναλογεί θα ήθελα να δηλώσω ,πως παρόλο το   εν λόγω Εγελιανό σχήμα με γοητεύει, καθώς εκδηλώνει μια ιστορική αισιοδοξία, θα ήθελα σε μια οντολογική και πολιτική βάση να κρατήσω ένα πιο μικρό καλάθι.

Αυτό δεν σημαίνει πως μου απαγορεύεται να συμφωνήσω με την θέση του συγγραφέα και όχι μόνο αυτού όταν γράφει:  «Η ιστορική τύχη της ΕΣΣΔ , των πρώτων σοσιαλιστικών εγχειρημάτων συνολικά θυμίζει την αντίστοιχη των πρωτοεμφανιζόμενων του 15ου αιώνα στις πόλεις της βορείου Ιταλίας κεφαλαιοκρατικών σχέσεων..» οι οποίες οδηγήθηκαν στην παρακμή για να εμφανιστούν αργότερα με άλλες ποιοτικές προϋποθέσεις.

Αν στο μέλλον ξαναυπάρξει ένας κομμουνισμός τότε ποιοτικά θα είναι  ολότελα διαφορετικός σε σχέση με αυτό που ζήσαμε και σίγουρα θα πατάει σε αντικειμενικές συνθήκες όσο και στην υποκειμενική συνειδητή βούληση της πλειοψηφίας του κόσμου.

Μόνο που σε μεγάλο βαθμό δεν πιστεύω πως υπάρχουν οι νομοτελείς προϋποθέσεις για αυτή την μετάβαση ,υπάρχει μια ανοικτή και σε μεγάλο βαθμό ενδεχομενική δυνατότητα,  είτε προς την μια πλευρά , είτε προς την άλλη , είτε προς μια τρίτη ή και τέταρτη.

Από το βιβλίο που διάβασα κρατάω τις αντικειμενικές , τις τεράστιες αντικειμενικές δυσκολίες , για την μετάβαση από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό στο 20ο αιώνα.

Αντικειμενικές μεταβλητές που είχαν ως αποτέλεσμα αυτό που ζήσαμε.  Η αντεπανάσταση και η κατάρρευση ήταν αποτέλεσμα αυτών των αντικειμενικών συνθηκών και όχι του κακού  Στάλιν ή του κακού Τρότσκι, ή του κακού Μάο ή του κακού Γκορμπατσόφ.

Αυτό βέβαια δεν μηδενίζει τις ευθύνες των προσώπων, τις ευθύνες του Στάλιν,του Μάο, του Τρότσκι ή του Γκόρμπι.

 Επίσης από το βιβλίο κρατώ το καθοριστικό ζήτημα της συνείδησης, που έχει μια αυτόνομη κομβική παρουσία, στο ζήτημα του σοσιαλιστικού – κομμουνιστικού μετασχηματισμού.

Από αυτή την οπτική η συνείδηση  δεν είναι απόρροια του «είναι», απόρροια των αντικειμενικών συνθηκών, απεναντίας δύναται να επιδράσει καθοριστικά στην αλλαγή των αντικειμενικών συνθηκών, να πρωταγωνιστήσει στο κοινωνικό κομμουνιστικό μετασχηματισμό.

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση