Η Ανταρσία του ’89 από την οπτική του ριζοσπαστικού πλουραλισμού

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΠΡΙΝ» το Σαββάτο – Κυριακή 27/10/2019

ΠΡΙΝ

Δημήτρης Αργυρός

Σύντροφοι και συντρόφισσες  η  παρακάτω θεώρηση κινείται στα πλαίσια μιας βαθιάς αιρετικής προσέγγισης. Το γεγονός είναι πως παρά και ενάντια στην εξέλιξη των πραγμάτων, παρά και ενάντια στις αυταπάτες μας , και με οδηγό τις ελπίδες μας,  η ανταρσία της ΚΝΕ το 1989, έσωσε την τιμή του κομμουνιστικού κινήματος, έσωσε την κομμουνιστική προοπτική, και την κομμουνιστική παρουσία, στην Ελλάδα και όχι μόνο.

Και όλα αυτά έγιναν σε μια συγκυρία μιας παγκόσμιας μετάβασης, με το δυτικό καπιταλισμό να νικάει κατά κράτος τον «υπαρκτό σοσιαλισμό», το μοναδικό σοσιαλισμό που γνωρίσαμε, με τα θετικά και τα αρνητικά του.

 Και αυτό είχε και σε ένα βαθμό έχει ως αποτέλεσμα η  κομμουνιστική προοπτική να οδηγηθεί στα τάρταρα της ιστορίας, θέλουμε δεν θέλουμε, μας αρέσει ή δεν μας αρέσει να το αποδεχτούμε ή να το αντιμετωπίσουμε και θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε, όσο μπορούμε και όσο επιθυμούμε.

Με την ανταρσία της ΚΝΕ και στην συνέχεια το ΝΑΡ να επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή την κομμουνιστική ελπίδα και την κομμουνιστική προοπτική,  ενάντια και στο εκφυλισμό που επιχείρησε ο τότε ενιαίος ΣΥΝ.

 Συνολικότερα  η  ρήξη της ΚΝΕ, το «φυσικά δεν θα υπακούσω», του Γ. Γράψα, η δημιουργία του ΝΑΡ, κράτησε ζωντανό το «κομμουνιστικό», επέδρασε θετικά στο ριζοσπαστισμό της μεταπολίτευσης που έπαιρνε εκείνη την στιγμή την κατιούσα, έπαιξε ρόλο στην ταξική και νεολαιίστικη πάλη , σε μια εποχή νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης επίθεσης.  Κακά τα ψέματα , αν δεν υπήρχε η ανταρσία της ΚΝΕ και το ΝΑΡ δεν θα υπήρχε σήμερα το ΚΚΕ.

 Το ΝΑΡ εκείνη την εποχή ήταν ένα ζωντανό εργαστήρι παραγωγής επαναστατικής σκέψης και ενωτικής δράσης. Σε ένα μεγάλο βαθμό- και για ένα μεγάλο διάστημα- μέσα στο ΝΑΡ συνυπήρχαν δυνάμεις και οπτικές που ξεκινούσαν από τον σκληρό σταλινικό δογματισμό έως την ελευθεριακή σκέψη, την μετακομμουνιστική οπτική, την αναρχική οπτική ή ακόμη και τις οπτικές ένοπλης παρέμβασης.

Η πραγματική παραγωγική δύναμη του ΝΑΡ ήταν αυτός ο πολύμορφος πλουραλισμός σε αντίθεση με φωνές και οπτικές που ήθελαν το ΝΑΡ στα κλασικά μαρξιστικά και λενινιστικά ύδατα.

Ενώ ακόμη και ο χαλαρός – σχεδόν δικτυακός οργανωτικός χαρακτήρας του ΝΑΡ- επιδρούσε θετικά σε αντίθεση με κλασικές λενινιστικές φόρμουλες που ονειρεύονταν κομμουνιστικά κόμματα.

Αυτή το πλουραλιστικό σύμπαν είχε ως αποτέλεσμα μια πρωτοπόρα σκέψη και ανάλυση ,όπως ήταν πχ αυτή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού ή της αντίστροφης ιεράρχησης. Δυστυχώς εκ του αποτελέσματος οι παραπάνω αναλύσεις, οι παραπάνω προσεγγίσεις , δεν αναλύθηκαν όσο θα έπρεπε, για να φέρουν αντίστοιχα πολιτικά αποτελέσματα.

Ύστερα από 30 χρόνια βιώνουμε μια  συγκυρία που συνυπάρχουν δυο αντιθετικές οπτικές : Από την μια η επιστροφή στα θεμέλια της πίστης, της κάθε πίστης, όπως πχ της  κομμουνιστική πίστης και από την άλλη ένας γενικευμένος σχετικισμός και ένας βαθύς σκεπτικισμός, όχι αναγκαία αρνητικός.

Με την  αριστερά, την κομμουνιστική και η αντικαπιταλιστική αριστερά  στην Ελλάδα, να παραμένει μια ζωντανή και μαχόμενη  δύναμη αντίστασης που στέκεται εμπόδιο στην καπιταλιστική και ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα.

Αυτό δεν σημαίνει- πως  όπως και τότε έτσι και τώρα , στο ένα ή στο άλλο βαθμό κουβαλά στο εσωτερικό της τις δογματικές στοιβάδες,  που παίρνουν το χαρακτήρα οιονεί θρησκείας. Δογματισμός που παίζει ένα διττό χαρακτήρα : Από την μια κράτησε ή και κρατάει την φλόγα του ριζοσπαστισμού ζωντανή, από την άλλη εμποδίζει ένα εκ βαθέων επαναστατικό αναστοχασμό.

Στο ΝΑΡ, που έγινε ΝΑΡ για την κομμουνιστική απελευθέρωση , αφού στην ιστορική πορεία σε μεγάλο βαθμό αναίρεσε το ριζοσπαστικό πλουραλιστικό του χαρακτήρα,  οδηγείται σε μια λογική επαναδιαπραγμάτευσης και επαναθεμελίωσης  του μαρξισμού / λενινισμού.

 Θέτοντας ως στόχο την οικοδόμηση του κομμουνιστικού  κόμματος ή της οικοδόμησης μιας κομμουνιστικής κοινωνίας που θα είναι η θετική υπέρβαση  του 20ού αιώνα και όχι μια απόπειρα εκ βαθέων ριζικής επαναθεμελίωσης του.

Η οπτική της επαναθεμελίωσης του μαρξισμού / λενινισμού  έχει επίδραση στην οπτική του  αντικαπιταλιστικού πόλου ή και στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ που κονταίνει την ριζοσπαστική δημοκρατική  πλουραλιστική οπτική.

Δίχως να θεωρώ πως κατέχω και το αλάθητο πιστεύω   πως ο ριζοσπαστικός δημοκρατικός πλουραλισμός είναι η- αναγκαία και δυνατή- πολιτική και ιδεολογική θεώρηση που θα επιτρέψει  στο κομμουνιστικό σχεδίασμα, στην κομμουνιστική προοπτική να ξεπεράσει τα όρια.

Να ξεπεράσει τα εσωτερικά όρια των μαρξιστικών θεωρήσεων, ως μια ακόμη δογματική αντίληψη , παρά το βαθύ διαλεκτικό πεδίο του, όσο και τα εξωτερικά όρια που θέτουν οι αντικειμενικές υλικές και ιδεολογικές συνθήκες.

Η ριζική επαναθεμελίωση του κομμουνισμού προϋποθέτει την διαλεκτική υπέρβαση και του μαρξισμού και του λενινισμού και όχι την απόπειρα της επανίδρυσης ή της ανανέωσης.

Από αυτή την οπτική πιστεύω πως η  ανταρσία του 1989 δύναται ακόμη  να προσφέρει τα μέγιστα στην κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης, αρκεί βέβαια να μην κλείσει τους ανοικτούς ορίζοντες που είχε και έχει.

 

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση