Φεγεράμπεντ και πανδημία: σε αναζήτηση θεραπευτικών πρακτικών

«…οι επιστήμες δεν είναι ιερές. Το γεγονός ότι υπάρχουν, ότι θαυμάζονται , ότι έχουν επιτεύγματα δεν αρκεί για να μεταποιηθούν σε κριτήρια της ζωής μας…»

«Εδώ επιστήμονες και φιλόσοφοι συμπεριφέρονται όπως οι υπερασπιστές της μιας Αληθινής εκκλησίας : το δόγμα της εκκλησίας είναι αληθινό , κάθε τι άλλο ειδωλολατρική ανοησία… ορισμένες μέθοδοι συζήτησης και υποβολής που κάποτε άνηκαν στο θησαυροφυλάκιο της θεολογικής συζήτησης, σήμερα  βρήκαν μια καινούργια πατρίδα μέσα στις επιστήμες »

Καταρχάς αποδέχομαι σε ένα μεγάλο βαθμό την αναγκαιότητα  των μέτρων , δίχως να αναστέλλω την κριτική,  πως αυτά τα μέτρα ή άλλα- ακόμη πιο αυστηρά που πιθανόν να έρθουν – δεν αποτελούν χρυσή  ευκαιρία για ολοκληρωτικές λύσεις, για την συγκρότηση, την οικοδόμηση μιας νέας  κανονικότητας , μιας μόνιμης κατάστασης εξαίρεσης.

 Ούτε βέβαια αναστέλλω την κριτική για την πολιτική ποιότητα των μέτρων , μέτρα  που στηρίζουν το μεγάλο κεφάλαιο και όχι την εργαζόμενη πλειοψηφία, τα μέτρα  παρά το σοσιαλδημοκρατικό προκάλυμμα, παραμένουν βαθιά φιλελεύθερα, βαθιά νεοφιλελεύθερα.

Επειδή λοιπόν- όπως  έχει δείξει και η ιστορία-  ο δρόμος προς την κόλαση στρώνεται με τις καλύτερες των προθέσεων, αλλά και  με   αφορμή ένα σχόλιο ενός φίλου, πως αν ζούσε ο Φεγεράμπεντ θα αυτοκτονούσε,  σε σχέση με τις σημερινές συνθήκες και την  βιεξουσία που ασκούν οι ιατροί – που φυσικά παραμένει σε ένα βαθμό απόλυτα λογική- στην υπάρχουσα πραγματικότητα, θα τολμήσω να διατυπώσω κάποιες θέσεις με βάση την οπτική του Φεγεράμπεντ.

Νομίζω πως παρά την αναγκαιότητα , την δυναμική αναγκαιότητα της επιστήμης, και κατά συνέπεια και της ιατρικής, ο επιστημολογικός αναρχισμός του Φεγεράμπεντ αποτελεί μια θεραπευτική δράση απέναντι σε κάθε εξουσίας, ακόμη και της ιατρικής, ως βιοεξουσία.

Όπως τα φάρμακα, όπως όλες οι θεραπευτικές πρακτικές , έτσι κάθε μορφή εξουσίας ή από την άλλη μεριά,  κάθε μορφή κριτικής  ή θεραπευτικής κριτικής   δεν το παίρνουμε συνέχεια, δεν το παίρνουμε όλη την ώρα , το παίρνουμε στην ώρα του και με μέτρο.

Κατά αυτόν τον τρόπο ούτε η επιστήμη, ακόμη και η ιατρική επιστήμη ή οι  εναλλακτικές ιατρικές οπτικές,  ούτε από την άλλη  η κριτική,  η θεραπευτική κριτική ή κάθε μορφή και είδους κριτική δεν επενδύεται, δεν εκφράζεται  ως  δογματισμός , ως ολοκληρωτικός δογματισμός.

Απέναντι σε ένα τόσο μικροσκοπικό,  αλλά ευέλικτο- θανάσιμα ευέλικτο – αντίπαλο, αντίπαλο που πιθανόν ο τρόπος ζωής μας  να γέννησε, ένας επιστημονικός – ακόμη και ιατρικός- δογματισμός δεν δύναται να τον αντιμετωπίσει.

Ο επιστημονικός – ο ιατρικός δογματισμός- μετατρέπεται σε μια βιοπολιτική συνθήκη , σηκώνει τείχη καταστολής , μόνο που αυτά δεν μπορούν να αποτρέψουν το μικροσκοπικό αντίπαλο να εισέλθει και να σπείρει το φόβο, το πανικό, το φονικό.

Πόσο μάλλον που ζούμε σε μια βαθιά εξουσιαστική και ταξικά εξουσιαστική κοινωνία,  με τον ανταγωνισμό να κυριαρχεί. Πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν στην θέση του ανταγωνισμού είχαμε  την συνεργασία ή την αλληλεγγύη που  αποτελούν ένα φυσικό, βιοπολιτικά φυσικό τείχος θεραπευτικής άμυνας.

Κατά συνέπεια αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια ελευθερία της επιστήμης από τα συμφέροντα , ακόμη και της ιατρικής επιστήμης, όσο η επιστήμη ακόμη και η ιατρική παραμένει δέσμια των συμφερόντων, χάνει την θεραπευτική της ουσία.

Ταυτόχρονα χρειαζόμαστε και μια ελευθερία από την επιστήμη ως εξουσία, από την οπτική άλλων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Και σε αυτό το σημείο νομίζω πως η πλουραλιστική οπτική του Φεγεράμπεντ, με την άμεση δημοκρατία των  παραδόσεων και των θεραπευτικών θεωρήσεων, επιστημονικών και λιγότερων επιστημονικών ή άτυπα επιστημονικών, αποτελεί μια εναλλακτική θεώρηση που ανοίγει και δεν κλείνει τον ορίζοντα των εργαλείων αντιμετώπισης της πανδημίας και ταυτόχρονα μετατρέπει την δημοκρατία, τον δημοκρατικό σχετικισμό σε συνθήκη αυτοπειθάρχησης αυτών των ενεργών υποκειμένων.

Νομίζω και αυτό ας φανεί σούπερ αιρετικό, ακόμη και σε αυτές τις συνθήκες, για τα ζητήματα της ιατρικής επιστήμης  το τελευταίο λόγο τον έχουν ή πρέπει να το έχουν οι δημοκρατικά οργανωμένες επιτροπές των πολιτών και όχι οι ειδικοί.

Στο βαθμό βέβαια που ως κοινωνία έχουμε αυτή την σύναξη ώριμων ανθρώπων και όχι μια αγέλη προβάτων που καθοδηγείται από μια μικρή ομάδα ειδημόνων  και νομίζω πως εκεί έχουμε το μεγάλο ζήτημα , το μεγάλο πρόβλημα.

Με αποτέλεσμα ο φόβος να επικρατεί και να μην υπάρχει εμπιστοσύνη ακόμη και σε αυτά που λένε οι ιατροί , να μην υπάρχουν συνειδητοποιημένα άτομα και πολίτες που θα δομούσαν μια συνειδητοποιημένη κοινότητα.

Μέχρι και όποτε συμβεί σε στιγμές πανδημίας ίσως οι ιατροί να συμπεριφέρονται ως μπάτσοι και οι μπάτσοι ως ιατροί,  και τότε βοήθειά μας

avatar

Δημήτρης Αργυρός

ΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ . ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ . ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ. ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ.

Αφήστε μια απάντηση