ερωτήματα επάνω στην έννοια του κοινωνικού και πολιτικού υποκειμένου

Με βάση μια προχθεσινή διαδικτυακή συζήτηση για το Κομμουνιστικό πρόγραμμα/ κόμμα βάζω σε μια τάξη τις σκέψεις που έθεσα στην συζήτηση και τις δημοσιεύω.

Αν δεχτούμε πως ο κομμουνισμός ως τάση και ως κίνημα είναι κάτι που προϋπήρχε πριν τον Μαρξ και τον Λένιν, υπάρχει σήμερα μετά τον  Μαρξ και τον Λένιν και υπάρχει και  ύστερα από   την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού»,  τότε μήπως χρειάζεται μια διαδικασία υπέρβασης των συνολικών συντεταγμένων του κομμουνιστικού κινήματος;  Και με βάση αυτή την επισήμανση συγκροτηθεί αυτό που ονομάζεται κομμουνιστική επαναθεμελίωση που  δεν θα είναι μια ανανέωση των εργαλείων του ιστορικού μαρξισμού.

Αν το παραπάνω είναι μια αναγκαιότητα – δυνατότητα μήπως μπορούμε ή και πρέπει να  θέσουμε υπό διερεύνηση μια τομή υπέρβασης τόσο του Λένιν, όσο του Μαρξ, σε ένα οντολογικό,  φιλοσοφικό, πολιτικό και επίπεδο;

Ας επικεντρωθούμε στο ζήτημα και το ρόλο του  κοινωνικού υποκειμένου, το ρόλο του υποκειμένου της εργατικής τάξης.  Η εργατική τάξη όχι μόνο υπάρχει αντικειμενικά, αλλά είναι μια κοινωνική τάξη που  σε αυτή την ιστορική στιγμή είναι η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας , προσοχή η εργατική τάξη ως καθεαυτή, ως μια υλική δύναμη στα πλαίσια της οικονομίας.

Σε μια ιστορική προοπτική η εργατική τάξη,  βιομηχανική και μεταβιομηχανική, δεν έχει αποδειχθεί πως μπορεί να μετασχηματιστεί σε «τάξη για τον εαυτό της», σε ένα ιστορικό συνειδητοποιημένο πολιτικό υποκείμενο. Η εργατική τάξη έφτασε το επίπεδο να μετατραπεί σε τάξη αντίστασης, αλλά  όπως είπαμε  όχι  χειραφέτησης.

Και αυτό είναι που κατανόησε ο Λένιν  και μετέθεσε το ζήτημα σε ένα άλλο επίπεδο , στην παραγωγή του κομμουνιστικού κόμματος που θα είναι η πρωτοπορία του επαναστατικού αγώνα και θα ενοποιεί πολιτικά όχι μόνο την εργατική τάξη,  αλλά και όλα τα καταπιεσμένα στρώματα.

Με τον πραγματικό  κίνδυνο βέβαια η εξουσία να παραμείνει στα χέρια του κόμματος, της ελίτ του κόμματος που θα μετασχηματιστεί σε κόμμα και ελίτ κόμματος/ κράτος, κάτι που  συνέβη στην ΕΣΣΔ και στις άλλες χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού» με τα γνωστά αποτελέσματα και τον εκφυλισμό που υπέστει η ιδέα και η πρακτική του κομμουνισμού του 20ου αιώνα.

Βέβαια στις σημερινές συνθήκες εμφανίζεται μια αδυναμία, μια αδυνατότητα τόσο του  κοινωνικού, όσο  και πολιτικού υποκειμένου , στην ενότητα και την διαφορά τους.  Αδυναμία και αδυνατότητα να δράσει και να επιδράσει με τρόπο καθολικά επαναστατικό.

Στην βάση του κοινωνικού υποκειμένου είναι εμφανής η αδυναμία/ αδυνατότητα να ενοποιεί σε μια αγωνιστική προοπτικη  η πολυσύνθετη εργατική τάξη ή η εργατική τάξη με τα ποικίλα μικροαστικά στρώματα . Υπαρχουν αγώνες συχνά σκληροί αλλά αυτοί δεν δύναται να ενοποιηθούν σε ενα ενιαίο μπλοκ.

Ενώ στην βάση του πολιτικού υποκειμένου , κανένα κόμμα, μέτωπο ή κίνημα ή κανενα κόμμα/ μέτωπο/ κίνημα δεν εχει καταφέρει να κάνει υλική δύναμη τις διακυρήξεις τους και να σπάσει την κυριαρχία του TINA.  Σε ενα βαθμό βέβαια γιατί σε μια σειρά απο χώρες υπαρχει μια πιο ελπιδοφόρα εικόνα, όπως πχ η Λατινική Αμερική,  αλλά και εκει ως δυνάμεις αντίστασης, παρα χειραφέτησης.

Οι παραπάνω αδυναμίες  συσχετίζονται  με την καταθλιπτική ηγεμονία του αστικού καπιταλιστικού μπλοκ εξουσίας,  καθώς  και με τις εξελίξεις στο καπιταλιστικό γίγνεσθαι,  σε σχέση με την 3η βιομηχανική επανάσταση ή και με την 4η βιομηχανική επανάσταση. Σε αυτά τα πλαισια μάλλον δίνουμε μάχες χαρακωμάτων να σώσουμε ότιδηποτε και αν σώζεται.

Όχι πως δεν υπάρχουν πλέον αντιθέσεις και αντιφάσεις στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, υπάρχουν και βαθαίνουν , μα αυτό δεν επιδρά ή δεν επιδρά στο βαθμό που θα επιθυμούσαμε   στην κοινωνική ταξική πάλη . Δεν επιδρά με τρόπο επαναστατικό , απο την οπτική που θέτει ζήτημα υπέρβασης του καπιταλισμού.

Αναφέραμε την 3η βιομηχανική επανάσταση και την 4η βιομηχανική επανάσταση, η πρώτη είναι πραγματικότητα η δεύτερη όχι ακόμη, ή όχι ακόμη στο βαθμό που λένε πως υπάρχει.

Ας θέσουμε ένα φανταστικό ερωτήματα σε αυτές τις συνθήκες ή και στις αυριανές: Ας φανταστούμε μια κοινωνία που στα 8 δις ανθρώπων θα εργάζεται το 1 δις, άλλο ένα δις θα είναι η κυρίαρχη τάξη,  αφεντικά και δυνάμεις που θα την στηρίζουν και 4 δις στο αέρα που δεν θα έχουν καμία σχέση με την μισθωτή σχέση ή θα έχει πολύ χαλαρή.

Με την συγκεκριμένη συνθήκη να μην είναι μόνο μεταβιομηχανική,  στο βαθμό που το μεταβιομηχανική εμπεριέχει και αναιρεί την βιομηχανική παραγωγή , αλλά σε ένα βαθμό θα είναι και  μετά-ανθρωποκεντρική και μετά-ανθρωπολογική με ανθρώπους/ ανθρώπους,  ανθρώπους μηχανές,/ μηχανές,  και μηχανές ανθρώπους.

Πρόκειται για μια πιθανή εξέλιξη – αδύνατη σε ένα βαθμό στις σημερινές συνθήκες της καπιταλιστικής υπερσυσσώρευσης και παραγωγής υπεραξίαςαλλά στο βαθμό που θα συμβεί ή θα συμβεί κάτι παρόμοιο θα εχει  αρνητικές αλλά και θετικές οπτικές.

Αν υπάρξουν αυτές οι συνθήκες ποιος πρέπει να είναι ο στόχος του εργατικού/ κομμουνιστικού κινήματος; Πρέπει να τεθεί ως στόχος να ξαναυπάρξει μια μισθωτή σχέση για την πλειοψηφία της κοινωνίας ; Πως ; μα με την ριζική μείωση των ωρών εργασίας.

Ή δυναται να υπάρξει μια διαδικασια που θα με την μισθωτή σχέση,  με στόχο την καθολική χειραφέτηση όλων των ανθρώπων. Πως σε μια αντικειμενική βάση με την  μηχανοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας που θα μας μετατρεψει σε ποιητές , εραστές και διανοούμενους.

Μεταφυσικά ερωτήματα  και θα συμφωνούσα αν δεν υποστήριζα πως τον αναστοχασμό μας, τον επαναστατικό αναστοχασμό μας θα πρέπει να τον πάμε πολύ μακριά και στην συνέχεια να τον γειώσουμε στο σήμερα.

Και από αυτή την οπτική,  μήπως  θα πρέπει να εργαστούμε με βάση αυτή την προοπτική δίχως να περιμένουμε την μεγάλη ώρα των επαναστατικών οδοφραγμάτων, άλλωστε είναι απίθανο να συμβεί με το ίδιο τρόπο που συνέβη στην Ρωσία.

Να εργαστούμε με βάση αυτηντην προοπτική , άσχετα με το τι κατηγορία θα μας προσάψουν. Αριστερισμός; Αν το όνειρο είναι  ενας αριστερισμός,  τότε αυτό το όνειρο είναι που μας κρατάει ζωντανούς και νέους. Ρεφορμισμός; Αλήθεια οι Ζαπατίστας είναι ρεφορμιστές;  Μήπως εν τέλει η σχέση ρεφορμισμού και επανάστασης δεν είναι τόσο μανιχαιστική αλλά διαλεκτική;

Ας επιστρέψουμε στο σήμερα: Είμαστε σε μια φάση καπιταλιστικού ολοκληρωτισμού,  καπιταλιστικής δυστοπίας και μιας βαθιάς κρίσης που απορρέει από τα βάθη των καπιταλιστικών αντιθέσεων.

Ταυτόχρονα είμαστε σε μια φάση εξεγέρσεων,  συχνά άγριων μηδενιστικών εξεγέρσεων,  αλλά όχι επαναστάσεων. Μπορεί ανάμεσα στην  εξέγερση και στην επανάσταση να υπάρχει μια σχέση μα αυτή είναι  διαλεκτική.  Όποτε   δύναται να οδηγηθούμε από την μια στην άλλη, από την εξέγερση στην επανάσταση , στο βαθμό που υπάρχουν οι συνθήκες , αλλά δεν συμβαίνει πάντα συχνά η άρνηση παραμένει άρνηση και όχι άρνηση της άρνησης, όπως συμβαίνει  στις σημερινές συνθήκες.

Σε αυτή την φάση η επανάσταση, η σοσιαλιστική,  αντικαπιταλιστική επανάσταση,  μάλλον είναι αδύνατη,  αναγκαία, αλλά αδύνατη. Ιδιαίτερα στην αναπτυγμένη δύση, στο καπιταλιστικό κέντρο όπως είναι και  η Ελλάδα.

Αυτό δεν σημαίνει πωςθα συνεχίζει να παραμένει αδύνατη.  Μια  βαθιά κοινωνική σύγκρουση, ταξική πόλωση, εθνική κρίση ή εθνική καταστροφή  δύναται να δημιουργήσει όρους εξέγερσης και γιατί όχι αυτή η εξέλιξη να παραγάγει  ενα κενό εξουσιας,  που θα  οδηγήσει τους κομμουνιστές ή τις αντικαπιταλιστικές επαναστατικές δυνάμεις στην εξουσία .

Και σε αυτές τις συνθήκες, ανεξάρτητα από το  αν  διεθνοποιηθεί η εξέγερση/ επανάσταση ,  οι κομμουνιστές και οι επαναστατικές δυνάμεις πρέπει να σταθούν στο ύψος τους και να κρατήσουν την εξουσία με κάθε μέσο και τρόπο, ακόμη και με επαναστατική χούντα.  Για πόσο ; μα μέχρι  αυτή η διαδικασία τείνει να διεθνοποιηθεί και η εξέγερση / επανάσταση να γίνει διαρκής.

Αυτή η δυναμική που μπορεί να δημιουργηθει δεν πρέπει να μας κάνει να κρυφτούμε πίσω απο τα δακτυλό μας.  Στις  σημερινές συνθήκες το Κομμουνιστικό επαναστατικό κίνημα είναι ένα κίνημα αντίστασης, ρήξης  και ανυπακοής και όχι επανάστασης.

Και με βάση αυτές τις συνθήκες είναι αναγκαιότητα να συγκροτήσουμε αυτό που μας αναλογεί: Ένα σοβαρό , κοινωνικά και ταξικά  γειωμένο,  μαζικό αντικαπιταλιστικό κίνημα/ μέτωπο. Μια οικοδόμηση που θα αφήνει σε δεύτερη μοιρα την οικοδόμηση  του κομμουνιστικού κόμματος. Ισως και στο μελλον να μην χρειάζεται καν  κομμουνιστικό κόμμα

Ενός αντικαπιταλιστικού  κινήματος και μετώπου που θα δρα ως μια πολιτική δύναμη που γιατί όχι θα διεκδικεί και την εξουσία στις σημερινές συνθήκες με τους σημερινούς όρους.

Και μέσα από την δράση του  σε αυτή την πραγματικότητα να δημιουργεί τους όρους για το αύριο. Είμαι βέβαιος  πως η συγκρότηση ενός δυνατού και ισχυρού αντικαπιταλιστικού κινήματος και μετώπου  θα γεννήσει και την δυνατή πρωτοπορία της πρωτοπορίας , που χρειαζόμαστε.

Μια πρωτοπορία που θα πρέπει να αναστοχαστεί και να αναμετρηθεί με  τις εξελίξεις στο καπιταλισμό που θα γεννήσουν το διαλεκτικό αντίθετο τους το σύγχρονο Κομμουνιστικό κόμμα/ πρόγραμμα.

Το κομμουνιστικό κόμμα, αν στο μέλλον δύναται να υπάρξει, θα είναι μια οντολογική πρωτοπορία κομμουνιστών, που θα βιώνουν και θα ζουν στο σήμερα τον κομμουνισμό,  αλληλεπιδρώντας με τις αντικειμενικές και τις υποκειμενικές συνθήκες.

Κομμουνιστές που θα ειναι σε μεγαλο βαθμό οι σύχρονοι υπεράνθρωποι,  στο βαθμό που θα είναι όντα που θα ανήκουν σε μια μετα-ανθρώπινη κατάσταση πραγμάτων,   θα ειναι ανθρωποι,  cybork , και ρομποτ.  Και με αυτό το τρόπο μεσα σε μια μακριά διαδικασία μέσα στο χρόνο θα ενισχύουν σε  όλα τα επίπεδα την τάση χειραφέτησης που θα αδειάζει και θα ανατρέπει την τάση υποταγης

Αφήστε μια απάντηση