Αρχείο κατηγορίας ΘΕΩΡΙΑ

Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΛΗΘΟΣ

Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ των Μ. ΧΑΡΤ – Α. ΝΕΓΚΡΙ είναι από κάθε
άποψη ένα προκλητικό βιβλίο, καθώς εν μέσω ενός
καταθλιπτικού συσχετισμού δύναμης για τις παγκόσμιες
ανατρεπτικές δυνάμεις, αναδεικνύει το ασίγαστο πάθος για
έναν κομμουνισμό «εδώ και τώρα», στοχάζοντας ένα κόσμο
ελευθεριακών διονυσιακών σωμάτων , όπου η δύναμη
δημιουργίας της ζωντανής εργασίας, οικοδομεί την
εμμένεια της «απόλυτης δημοκρατίας» , απέναντι στην
Αυτοκρατορική εξουσία του κεφαλαίου .

Η γραμμή που διασχίζει πέρα ως πέρα την σκέψη των Α.
Νέγκρι – Μ. Χαρτ εκφράζεται στα λόγια του Ο. Μόρις,
σοσιαλιστή του 19ου αιώνα που υπάρχει στην αρχή του
βιβλίου :«Οι άνθρωποι πολεμούν και χάνουν μια μάχη, αυτό
για το οποίο πολέμησαν πραγματοποιήθηκε παρά την ήττα
τους, και τότε καταλαβαίνουν ότι δεν είναι αυτό που
ήθελαν και άλλοι άνθρωποι πρέπει να πολεμήσουν για αυτό
με άλλο όνομα»
Οι συγγραφείς πιστεύουν, ότι η οικοδόμηση μιας
παγκόσμιας δικτυακής οικονομίας παρά τον ολοκληρωτικό
καπιταλιστικό χαρακτήρα της , είναι μια νίκη του
παγκόσμιου προλεταριάτου. Σύμφωνα με αυτή την λογική η
παγκόσμια δικτυακή οικονομία αποτελεί την υλική βάση για
τον μέλλοντα παγκόσμιο κομμουνισμό. Αυτό το γεγονός δεν
έχει να κάνει με μια διαδικασία προοδευτικής συσσώρευσης
των παραγωγικών δυνάμεων αλλά με τις απελευθερωτικές
δυνατότητες της ζωντανής εργασίας, βλέπουμε δηλαδή την
διαλεκτική παραγωγικών δυνάμεων – παραγωγικών σχέσεων να
εμφανίζεται κάτω από ένα πνεύμα καθαρά
αντι-οικονομίστικο, απόλυτα αντι-υπερβατικό . (Α.
Γαβριηλίδης- ΘΕΣΕΙΣ τεύχος 79 )
Η αυτοκρατορία είναι το μετα-ιμπεριαλιστικό στάδιο του
καπιταλισμού που έχει σαν στόχο να καθορίσει τους
κανόνες της απρόκλητης κλοπής του κοινωνικού πλούτου που
δημιουργούνε τα παραγωγικά δίκτυα της ζωντανής εργασίας,
και τούτο επιτυγχάνεται με τον ολοκληρωτικό έλεγχο και
την πειθάρχηση του παγκόσμιου προλεταριακού βιοπολιτικού
σώματος.
Οι ΗΠΑ βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας της
Αυτοκρατορίας μαζί με τους υπερεθνικούς οργανισμούς(ΠΟΕ,
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΔΝΤ..) και τις πολυεθνικές, η
προνομιακή θέση τους στηρίζεται στα αυτοκρατορικά(και
όχι ιμπεριαλιστικά) θεμέλια του πολιτεύματος. Δηλαδή τα
όρια του πολιτεύματος είναι συνεχώς ανοικτά και
επεκτατικά ενώ ταυτόχρονα στο εσωτερικό του συνυπάρχουν
και αλληλοδιαπλέκονται μέσω δικτύων και οι τρεις μορφές
πολιτευμάτων(μοναρχία – αριστοκρατία- δημοκρατία) . Αυτή
η θέση των ΗΠΑ δεν τις κάνει όμως ηγεμονικά
ιμπεριαλιστικές, καθώς κανένα έθνος – κράτος δεν μπορεί
να παίξει σήμερα αυτό το ρόλο. Η αυτοκρατορία είναι η
νέα παγκόσμια τάξη που διαδέχεται την ιμπεριαλιστική
κυριαρχία των εθνών-κρατών .
Φυσικά εδώ δεν μπορούμε παρά να προσθέσουμε πως εν
πολλοίς η Αυτοκρατορία είναι η δυνητική προέκταση της
πολιτειακής συγκρότησης των ΗΠΑ καθώς και σε αυτή
συνυπάρχουν με την υβριδιακή και βιοπολιτική μορφή τους
όλες οι μορφές των πολιτευμάτων κάτω από την κυριαρχία
της νεκρής εργασίας .
Έτσι παρόλο που οι ΗΠΑ δεν μπορούνε να «βασιλέψουν»
απόλυτα, καθορίζουν αντικειμενικά σε μεγάλο βαθμό στο
επίπεδο της πολιτικής και στρατιωτικής συγκρότησης τα
γεγονότα . Κάτω από αυτό το πρίσμα αυτό που κατέχει το
Ιράκ δεν είναι ο ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ, αλλά η ίδια η
Αυτοκρατορία, με τις ΗΠΑ να είναι ο κυρίαρχος πολιτικός
και στρατιωτικός τοποτηρητής της Αυτοκρατορίας, μέσα στο
πλαίσιο μιας παγκόσμιας κατάστασης έκτακτου – ανάγκης
από το κεφάλαιο, όπως αυτή οριοθετείτε από τον «πόλεμο
κατά της τρομοκρατίας»
Σήμερα έχοντας περάσει στην φάση της πραγματικής
υπαγωγής της εργασίας στο κεφαλαίο, στο συνολικό
αποικισμό του κοινωνικού είναι , η ζωή και τα σώματα
μας, είναι ο τόπος, ο χρόνος και ο χώρος της ισχύος του
κεφαλαίου. Το άμεσο ζήτημα της εξουσίας είναι η παραγωγή
και η αναπαραγωγή της ίδιας της ζωής και αυτό το
πετυχαίνει , εισχωρώντας στα βάθη των συνειδήσεων, των
σωμάτων και των σχέσεων , απορροφώντας ολοκληρωτικά την
κοινωνία των πολιτών. Ταυτόχρονα όμως ο βιοπολιτικός
ορίζοντας είναι ο μοναδικός ορίζοντας απελευθέρωσης της
ζωντανής εργασίας, διότι είναι η ίδια η ζωή και τα
σώματα που παράγουν τον κόσμο μας, στην βάση των δικτύων
της .
Για το παγκόσμιο πλήθος υπάρχει μόνο ένας δρόμος, αυτός
της εξόδου που θα ανοίξει δρόμο μέσα από την
αυτοκρατορία, εγκαταλείποντας μαζικά τις αρθρώσεις της.
Μια θέση που βλέπει τα σπέρματα της κομμουνιστικής
κοινωνίας στα δυνητικά μονοπάτια του κόσμου μας,
θεωρώντας την επανάσταση, όχι μια άσκηση ασκητισμού,
αλλά μια μηχανή επιθυμιών, μια απόλυτη οικειοποίηση των
απολαύσεων που σου προσφέρει αντιστραμμένα η
καπιταλιστική κοινωνία .
Μια από τις σημαντικότερες έννοιες του βιβλίου είναι η
έννοια του Πλήθους: το πλήθος αποτελεί το αντίπαλο δέος
της αυτοκρατορίας, είναι το νέο παγκόσμιο προλεταριάτο,
το σύνολο των εκμεταλλευομένων απ΄το κεφάλαιο
εργαζομένων, όπου στους εργαζόμενους εδώ και δεκαετίες
λογαριάζονται όχι μόνο οι εργάτες που παράγουν άμεσα
υπεραξία, αλλά και οι εργαζόμενοι που πουλάνε την
εργατική τους δύναμη στους τομείς της κυκλοφορίας και
αναπαραγωγής του κεφαλαίου . Με αυτόν τον τρόπο η
εργατική τάξη όχι μόνο δεν εξαφανίζεται, αλλά αποτελεί
πραγματικά την καθολική πλειοψηφία της κοινωνίας .
Το πλήθος ενοποιεί οντολογικά τα πολλαπλά εργασιακά
υποκείμενα με «πρωτοπόρο κομμάτι» αυτούς που παράγουν
πλούτο κοινωνικό, συναισθηματικό και άυλο μέσω των
δικτύων της νέας τεχνολογίας και των νέων μορφών
συγκρότησης του κοινωνικού εργοστάσιου(π.χ μορφές
κοινωνικής εργασίας, η εργασία στα νοσοκομεία..), είναι
η έκφραση της γενικής διανόησης (general intellect) του
Μαρξ, δηλαδή ένα οντολογικό υποκείμενο που ενσωματώνει
όλες τις διανοητικές δυνάμεις της νέας υλικής και άυλης
εργασίας, είναι η δύναμη της πολλαπλότητας των
παραγωγικών μοναδικοτήτων.
Τα παραγωγικά δίκτυα της ζωντανής εργασίας παράγουν τον
κοινωνικό πλούτο, πλούτο συναισθηματικό και
επικοινωνιακό, ανεξάρτητα από το κεφαλαίο , το τελευταίο
αυτό που κάνει είναι να αρπάζει αυτό τον πλούτο και να
υποσκάπτει την δύναμη του πλήθους.
Με άλλα λόγια το πλήθος είναι αυτό που επιτίθεται ,
κτίζοντας ένα νέο κόσμο ροών και σχέσεων σε παγκόσμια
κλίμακα γιατί έχει μέσα την δύναμη της ζωής, ενώ το
κεφαλαίο μέσω της αυτοκρατορίας με την εξουσία του
θανάτου φθείρει και ελέγχει αυτή την δύναμη. Για αυτό
τον λόγο οι σημερινοί πόλεμοι παίρνουν όλο και ποιο πολύ
την μορφή παγκόσμιων αστυνομικών επιχειρήσεων ενάντια
στα ανυπότακτα κομμάτια του παγκόσμιου πλήθους.
Αυτό πολιτικά συνεπάγεται ότι το προλεταριάτο επί της
ουσίας επινοεί τις παραγωγικές – κοινωνικές και
επικοινωνιακές φιγούρες του κόσμου μας τις οποίες
αργότερα αναγκάζεται να υιοθετήσει το κεφαλαίο
αντιστρέφοντας το καταφατικό πρόσημο τους , στην
προσπάθεια του να τις ελέγξει .
Έτσι παρόλο που η τάση της παγκοσμιοποίησης αποτελεί
κατάκτηση της «αποεδαφικοποίησης » του πλήθους, αυτή
εμφανίζεται με την αντιστραμμένη εικόνα ενός παγκόσμιου
ενοποιημένου καπιταλισμού , της κοινωνίας του θεάματος,
της κυριαρχίας των ανταλλακτικών άξιων που δεν
εμπεριέχουν καθόλου άξιες χρήσεις, με την εικόνα των
πλανητικών χρηματιστηριακών αποπλανήσεων και
περιπλανήσεων, σε συνθήκες ακραίας υπερσυσσώρευσης(
σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς από τα τρισεκατομμύρια
δολάρια που μετακινούνται στις χρηματαγορές μόνο το 15%
αντιστοιχεί σε πραγματικές αξίες εμπορευμάτων-Σάββας
Μιχαήλ στο κείμενο του παγκοσμιοποίηση και αλλοτρίωση )
Το ίδιο συμβαίνει με την ευέλικτη εργασία και την
ανεργία που είναι η αρνητική έκφραση των δυνατοτήτων της
κατάργησης της μισθωτής εργασίας, της τάσης αποδέσμευσης
της κοινωνικής εργασίας από την κεφαλαιακή ιδιοποίηση,
ενώ το ηλεκτρονικό χρήμα είναι η αρνητική απεικόνιση
αυτού που φώναζαν οι διαδηλωτές του απεργιακού γαλλικού
Δεκέμβρη του 95 «όσο υπάρχει το χρήμα δεν είναι αρκετό
για όλους», δηλαδή της αδυναμίας να εκφραστεί στην
καθολικότητα του ο κοινωνικός πλούτος μέσω του χρήματος.

Η εικόνα του κεφαλαίου που προβάλλεται μέσα στην
αυτοκρατορία είναι ενός ζόμπι ή παράσιτου που πίνει το
αίμα- πλούτο του πλήθους, πρακτικά αυτό σημαίνει ότι το
κεφαλαίο δεν μπορεί να κάνει δίχως την παραγωγική
εξουσία μας, σκοπός του κεφαλαίου είναι να την ελέγξει η
να την μπλοκάρει όχι όμως και να την σκοτώσει διότι θα
χαθεί και αυτό μαζί της . Η αυτοκρατορία κάτω από αυτό
το πρίσμα είναι το καρκινική απόφυση του πλούτου που
παράγεται και μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει .
Πολλοί είναι αυτοί που αμφισβητούνε έντονα την θέση των
συγγραφέων για την τέλος ή την υπέρβαση του
ιμπεριαλισμού ή για τον παρακμάζοντα ρόλο των εθνών –
κρατών . Η ταπεινή μας άποψη είναι ότι η αυτοκρατορική
τοπολογία δεν είναι ενιαία, διάφορες αυτοκρατορικές και
ιμπεριαλιστικές δυνάμεις συγκρούονται μεταξύ τους , το
έθνος – κράτος δεν καταργείται αλλά αλλάζει χαρακτήρα
και παύει να έχει το κυρίαρχο ρόλο που είχε στην
ιμπεριαλιστική εποχή. Φυσικά δίχως να μας διαφεύγει το
γεγονός ότι κάποια από τα έθνη- κράτη κρατάνε τα
κυρίαρχα χαρακτηριστικά τους , ενώ αλλά στερούνται
τελείως το προνόμιο της υπέρτατης εξουσίας. Το νέο αυτό
στάδιο όχι μόνο δεν αναιρεί την ανισομέρεια αλλά την
βαθαίνει, τόσο από χώρα σε χώρα, όσο και στα πλαίσια των
γεωγραφικών περιοχών του ίδιου έθνους – κράτους ή στο
εσωτερικό των μητροπόλεων του αναπτυγμένου καπιταλισμού.

Ο ιμπεριαλισμός δεν καταργείτε με την ολοκλήρωση της
καπιταλιστικοποίησης του κόσμου παραμένει ένα κατηγόρημα
συχνά κυρίαρχο, όπως σήμερα στην πολιτική των ΗΠΑ, αυτό
με την σειρά του δεν αναιρεί την τάση της αυτοκρατορίας,
απεναντίας επιβεβαιώνει τον θανάσιμο κίνδυνο που μπορεί
να βρεθεί η ανθρωπότητα καθώς μπορεί να οδηγήσει τις
κεφαλαιοκρατικές δυνάμεις να σφάξουν την «κότα που κάνει
τα χρυσά αυγά».όταν π.χ οι αντιθέσεις ανάμεσα στους
καπιταλιστικούς πόλους οξυνθούν επικίνδυνα(εξάλλου οι
«πάνω» ενοποιούνται μόνο όταν είναι να κάνουν επίθεση
στους «κάτω») και το νέο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα
αποτύχει να αντεπεξέρθει στις ιστορικές προκλήσεις του.
Από την άλλη οι παγκόσμιες προλεταριακές μάζες μέχρι να
δομηθούν σε πλήθος αντικειμενικά θα εκπροσωπούνται από
δυνάμεις συχνά αυτοκρατορικές, ιμπεριαλιστικές ,
συντεχνιακές, εθνοκεντρικές με ή χωρίς θρησκευτική
πρόσοψη, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι παραμένουν
δυνητικά επικίνδυνες και πρέπει ολοκληρωτικά να
ελεγχθούν.
Η μεγάλη αδυναμία του βιβλίου βρίσκεται στην απουσία
ξεκάθαρης γραμμής με την οποία πολιτικά οργανώνεται
δίχως να εκπροσωπείται το πλήθος. Οι ίδιοι οι συγγραφείς
γράφουν: «Δεν έχουμε να προσφέρουμε κάποιο μοντέλο για
το συμβάν. Μόνο το πλήθος μέσα από το έμπρακτο
πειραματισμό του θα προσφέρει τα μοντέλα ..»
Έτσι ερωτήματα μένουν ανοικτά π.χ Πως εννοείτε το
πέρασμα μέσα από την Αυτοκρατορία, δηλαδή η έξοδος; Και
από την στιγμή που δεν υπάρχει έξω και ο έλεγχος του
κεφαλαίου είναι απόλυτος, η έξοδος προς τα πού θα
οδεύσει; Μιλάμε για μια αντι-εξουσία που θα διεκδικεί
την συνολική αυτοκυβέρνηση του πλανήτη από το κεφαλαίο ή
για την οικοδόμηση μιας διπλής εξουσίας που θα
απελευθερώνει σταδιακά χώρο και χρόνο από το κεφαλαίο,
δηλαδή για ένα μεταμοντέρνο πόλεμο θέσεων;
Και αν ισχύει το δεύτερο, πως θα απαντήσουμε σήμερα στο
πόλεμο κινήσεων μιας θανάσιμα επικίνδυνης εξουσίας,
μήπως συμμαχώντας με τις αριστοκρατικές ρεφορμιστικές
δυνάμεις που εναντιώνονται στο ιμπεριαλισμό της
κυβέρνησης του Μπους όπως ανάφερε κάπου ο Α. ΝΕΓΚΡΙ(πηγή
AYTONOMEDIA καλοκαίρι 2003) ; Πολύ φοβόμαστε πως η
δεύτερη περίπτωση μας οδηγεί σε ένα είδος ριζοσπαστικού
εναλλακτικού ρεφορμισμού !!!
Οι φόβοι μας ενισχύονται περισσότερο από την ταύτιση του
κομμουνισμού με την «απόλυτη δημοκρατία», την στιγμή που
η «απόλυτη δημοκρατία» είναι η συντακτική εξουσία του
πλήθους, ενώ ο κομμουνισμός είναι η «θεϊκή βία» (κατά
την εβραϊκή μεσσιανική γλώσσα ) του Βάλτερ Μπένγιαμιν
που καταργεί την εξουσία και τον νόμο, σε αντίθεση με
την «μυθική βία» που συντάσσει μια νέα εξουσία και
νόμο.( Β. Μπένγιαμιν – Για μια κριτική της βίας
-Ελευθεριακή κουλτούρα). Και ( Σάββας Μιχαήλ στο κείμενο
του Ο Walter Benjamin και η επαναστατική βία :περιοδικό
Oυτοπία τεύχος 48 Iανουάριος – Φεβρουάριος 2002)
Το ζήτημα είναι το κατακερματισμό προλεταριακό σώμα να
μετατραπεί σε επαναστατική δύναμη και αυτό δεν νομίζουμε
να μπορεί να γίνει αυθόρμητα βγαλμένο από την παραγωγική
δύναμη της ζωντανής εργασίας , από την ταύτιση πολιτικής
δράσης με την παραγωγική ικανότητα της διανοητικής
εργασίας, αλλά με την δημιουργία μιας μαζικής πολιτικής
αντι-εξουσίας, ενός κόμματος – δικτύου, έκφραση της
εμμένειας του διαρκούς επαναστατικού αγώνα .
Η έξοδος από τις αρθρώσεις του κεφαλαίου προϋποθέτει την
δόμηση κομουνιστικών βιοπολιτικών κοινοτήτων
οικιοποιώντας το σύνολο της ζωής, σε αυτό το δρόμο είναι
επιβεβλημένος ένας συνδυασμός πόλεμου κινήσεων και
θέσεων, η οργανωμένη δημοκρατία της βάσης σαν μια
ριζοσπαστική άρνηση του κράτους, της εξουσίας και του
νόμου, με όπλο την καταστροφική δύναμη της ζωντανής
εργασίας που απορρέει από την πληρότητα της υπεραφθονίας
του κοινωνικού πλούτου.
Όπως ήταν αναμενόμενο το βιβλίο των Α. Νέγκρι – Μ. Χαρτ
έγινε αντικείμενο δαιμονοποίησης,( γνωστό το τροπάρι
εξάλλου), από την έτσι και αλλιώς, παρακμάζουσα
σταλινική και μετα- σταλινική αριστερά , όπως υπάρχουν
και δυνάμεις που παρότι προσπαθούν να ανανεώσουν τα
εργαλεία τους αντιμετώπισαν την πρόκληση της
«Αυτοκρατορίας» με πρωτοφανή απαξίωση, αδιαφορία και
άγχος, αποδεικνύοντας πως οι «λογαριασμοί του
παρελθόντος» παραμένουν ανοικτοί. Πιστεύουμε πως η
πρόκληση της «Αυτοκρατορίας», παρολες τις αδυναμίες της,
μπορεί και πρέπει να γίνει αφορμή για την ανανέωση του
οπλοστασίου της επαναστατικής σκέψης περιμένοντας με
θέρμη αντίστοιχες απόπειρες ανάλυσης του σύγχρονου
καπιταλισμού και της αναζήτησης ενός ριζικά νέου κόσμου.

1.10.2003

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΝΙΚΗΣΕΙ


Η Ελλάδα του μεσοπόλεμου ήταν μια χώρα που είχαν
επικρατήσει ολοκληρωτικά οι καπιταλιστικές σχέσεις
παραγωγής και τα οποία «ανατολίτικα» συμπλέγματα
εξυπηρετούσαν τις ανάγκες κεφαλαιακής συσσώρευσης και
δεν αποτελούσαν ανασταλτικό παράγοντα της καπιταλιστικής
συσσώρευσης

Σε ένα τέτοιο κοινωνικό σχηματισμό μόνο η σοσιαλιστική
επανάσταση μπορούσε να επιλύσει μαζί με το κοινωνικό
ζήτημα και τα οποία δημοκρατικά ζητήματα ήταν ανοικτά.
Αυτή ήταν η πραγματικότητα που η σταλινική ηγεσία του
ΚΚΕ με την 6 ολομέλεια του 1934 δεν κατανόησε,
δαιμονοποιωντας τις επαναστατικές δυνάμεις(διεθνιστές
-τροτσκιστές- αρχειομαρξιστές) που διαφωνούσαν με την
προοπτική της αστικής επανάστασης. Πάντως ακόμη και αν η
Ελλάδα ήταν μια χώρα με φεουδαρχικά κατάλοιπα όπως
υποστήριζε η ηγεσία του ΚΚΕ, η αστικοδημοκρατική
επανάσταση οδηγούσε σε ένα Κερένσκι και όχι σε ένα
κόκκινο Οκτώβρη. Η σοσιαλιστική επανάσταση σε κάθε
περίπτωση ήταν αυτή που θα εξασφάλιζε λευτεριά και
κοινωνική δικαιοσύνη.
Η επικράτηση αυτής της γραμμής είχε σαν κατάληξη την
ήττα του Δεκέμβρη του 1944 και την προδοσία της Βάρκιζας
. Η ηγεσίες του ΕΑΜ και του ΚΚΕ υποτιμώντας την
κοινωνική ριζοσπαστική δυναμική της συμμαχίας των
εργατών-αγροτών που οικοδομήθηκε και μεγαλούργησε κατά
την διάρκεια της κατοχής, προώθησε την πολιτική ενός
έντιμου συμβιβασμού με τον αστικό κόσμο έχοντας σαν
στόχο την δημιουργία μιας προοδευτικής κυβέρνησης. Ο
κόσμος του ΕΑΜ και η ένοπλος αγώνας του δημοκρατικού
Στράτου ήταν τα διαπραγματευτικά χαρτιά της ηγεσίας του
ΚΚΕ(Αλήθεια γιατί τα ένοπλα τμήματα του ΚΚΕ ονομάσθηκαν
«δημοκρατικός Στράτος» κατά την διάρκεια της ένοπλης
ταξικής μάχης 46-49 και όχι αυτό που πραγματικά ήταν,
ένας λαϊκός επαναστατικός στρατός ; Μήπως και πάλι με
αυτό τον τρόπο προσπαθούσε η ηγεσία του ΚΚΕ να κρατάει
ανοικτές τις γέφυρες με κομμάτια της δημοκρατικής
εθνικής αστικής τάξης;)
Ένας συμβιβασμός που ήταν αντικειμενικά αδύνατος να
επιτευχθεί καθώς το σύνολο του αστικού κόσμου με τις
πλάτες των άγγλων και στην συνέχεια των αμερικάνων
ιμπεριαλιστών πίστευε ότι η κοινωνική ηρεμία και η
ταξική ειρήνευση περνούσε μόνο από την σφαγή του ένοπλου
λαϊκού βραχίονα, δηλαδή του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Ο
εθνικοαπελευθερωτικός χαρακτήρας 1940-45 είχε αποκτήσει
ξεκάθαρα κοινωνικά χαρακτηριστικά από την στιγμή που το
αστικό μπλοκ είτε είχε συμβιβασθεί με τους γερμανούς
κατακτητές , είτε είχε μπει κάτω από την στέγη των
άγγλων ιμπεριαλιστών. Κατά μια έννοια το Εαμικό κίνημα
αποτέλεσε την ελληνική έκδοση της κομμούνας του 1871. Το
συμπέρασμα είναι ότι κατά την διάρκεια της δεκαετίας του
1940 δυο ταξικά-κοινωνικά-πολιτικά μπλοκ συγκρούστηκαν
ένοπλα για τον έλεγχο της κοινωνίας, μια ανελέητη ταξική
μάχη που τελείωσε με την κυριαρχία αυτού του μπλοκ που
είχε ξεκάθαρη, αταλάντευτη πολιτική και στρατηγική
γραμμή. Και αυτό είναι ένα μάθημα που πρέπει να το
κρατήσουμε και για σήμερα.
Από την άλλη η επαναστατική – διεθνιστική πτέρυγα των
τροτσκιστών, ευθύνεται διότι υποτίμησε την
εθνικοαπελευθερωτική διάσταση του αγώνα κατά των
γερμανών κατακτητών και των ελλήνων συνεργατών του.
Έχοντας μια έντονα φορμαλιστική λογική θεώρησε ότι ο Β
παγκόσμιος πόλεμος είναι μια επανάληψη του Α παγκόσμιου
πολέμου. Όντως ο Β παγκόσμιος πόλεμος είναι ένας
ιμπεριαλιστικός πόλεμος, ένας πόλεμος για το
ξαναμοίρασμα των αγορών, την ίδια στιγμή όμως ήταν και
ένας ολοκληρωτικός πόλεμος του κεφαλαίου ενάντια στην
ΕΣΣΔ.( Το μοναδικό εκείνη την στιγμή κράτος που έκφρασε
ένα άλλο τρόπο ζωής και οργάνωσης της κοινωνίας πέρα από
τον καπιταλισμό), την εργατική τάξη και τους
καταπιεσμένους. Ο Β παγκόσμιος πόλεμος ήταν κάτω από
αυτή την λογική ένας πόλεμος για να κοπάσει ο
επαναστατικός άνεμος του Οκτώβρη. Ταυτόχρονα ο Β
παγκόσμιος πόλεμος ανάδειξε και ένα έντονο
εθνικοαπελευθερωτικο χαρακτήρα τόσο στις καπιταλιστικές
μητροπόλεις, όσο και στην επαναστατημένη ανατολή (Κίνα).
Μια διάσταση που έγινε πιο ξεκάθαρη μετα την λήξη του
πόλεμου με το αντιαποικιοκρατικό κίνημα. Δυστυχώς η
πλειοψηφία των ελλήνων τροτσκιστών δεν κατανόησε
διαλεκτικά τις αντιθέσεις που αναδείκνυε ο Β παγκόσμιος
πόλεμος . Αλλά και όσοι προσπάθησαν να τα κατανοήσουν
γεύτηκαν το μαχαίρι της ΟΠΛΑ και των ομάδων του «Φάνη»
Μπαρτζωκα (οι αρχειομαρξιστες του Αγρινίου , της
Ηπείρου, ο σ. Σταύρος Βερούχης κτλ) και το εκτελεστικό
απόσπασμα των γερμανών κατακτητών(Π. ΠΟΥΛΙΟΠΟΥΛΟΣ και
άλλοι πολλοί σύντροφοι). Όσοι δε από το ΚΚΕ και το ΕΑΜ
ανέπτυξαν έστω και αντιφατικά μια επαναστατική λογική
τους περίμενε η απομόνωση και ο θάνατος (ΑΡΗΣ
ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ).
Ο κόκκινος Δεκέμβρης δεν ανήκει στην ιστορία, ο κόκκινος
Δεκέμβρης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είναι μια ζώσα
πραγματικότητα, οι αντιθέσεις που προσπάθησε να
επιλύσει, παραμένουν κυρίαρχες ακόμη και στην σημερινή
παγκόσμια πραγματικότητα έστω και αν αποκτάνε
διαφορετικά χαρακτηριστικά(πολυτεχνείο, φαλούτζα,
Παλαιστίνη κτλ).
Κάτω από αυτή την λογική το ερώτημα είναι απόλυτα
δικαιολογημένο. Μπορούσε να νικήσει το ΕΑΜ και στην
συνέχεια ο δημοκρατικός στρατός. Και εάν νικούσε το
επαναστατικό κίνημα της αντίστασης θα καταντούσαμε
Αλβανία; Το ερώτημα δυστυχώς δεν τίθεται μόνο από
δεξιούς και αντιδραστικούς κύκλους αλλά ύστερα από το
1989 και από απογοητευμένους αριστερούς αγωνιστές.
Ένα ερώτημα που κάθε άλλο παρά αθώο δεν είναι καθώς το
ερώτημα, στις σημερινές συνθήκες τίθεται και κάπως έτσι.
Μπορεί να κατακτήσει την εξουσία το προλεταριάτο σε ένα
εθνικο διεθνικό επίπεδο με στόχο τον επαναστατικό
μετασχηματισμό των κοινωνικών δομών και αν ναι μήπως
βομβαρδιστεί την επόμενη μέρα από τις ΗΠΑ ή απομονωθεί
από την ΕΕ, οπότε «πεθαίνει στην πείνα». Και αν δεν
μπορεί να νικήσει ποιος ο ρόλος της αριστεράς;
Το επαναστατικό μπλοκ το 1940-49 μπορούσε να νικούσε
μόνο εάν είχε μια επαναστατική ηγεσία που είχε σαν στόχο
της την λαϊκή- εργατική εξουσία και όχι τον συμβιβασμό
με τις δυνάμεις της αντίδρασης. Μια νίκη των δυνάμεων
του προλεταριάτου στην Ελλάδα θα αποτίναζε τον
ιμπεριαλιστικό ζυγό σπάζοντας ένα κρίσιμο κρίκο της
ιμπεριαλιστικής αλυσίδας, καταργώντας «ντε φάκτο» την
συνθήκη της Γιάλτας αναδιατάσσοντας συνολικά το
γεωπολιτικό στάτους τόσο στην περιοχή όσο και παγκόσμια.
Μια νίκη των προλεταριακών δυνάμεων μάλλον στενοχώρια θα
έφερνε στην γραφειοκρατία της Μόσχας που επιθυμούσε
εκείνη την στιγμή ένα συμβιβασμό με τους ιμπεριαλιστές,
με στόχο να κρατήσει την εξουσία της. Η προοπτική της
διαρκούς επανάστασης στην Ελλάδα όχι μόνο θα έφερνε
λευτεριά και προκοπή στο τόπο αλλά θα έφερνε πιο κοντά
την προοπτική μιας βαλκανικής σοσιαλιστικής ομοσπονδίας,
θα έφερνε ένα βήμα πιο κοντά την παγκόσμια επανάσταση.
Ένα γεγονός που σε καμία περίπτωση δεν επιθυμούσαν οι
ιμπεριαλιστές και η ηγεσία της ΕΣΣΔ.
Όσο αφορά την σημερινή απάντηση του ερωτήματος παραμένει
το ίδιο θετική ανεξάρτητα εάν αυτό σε πολλούς παραπέμπει
σε ένα ευχολόγιο ουτοπιστών ή «χριστιανών». Σε κάθε
περίπτωση και τότε και τώρα η κρίση της επαναστατικής
ηγεσίας είναι αυτός ο υποκειμενικός παράγοντας που
απουσίαζε και απουσιάζει από τις αντικειμενικές
εξελίξεις .

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ


Αυτό που ονομάζουμε παγκοσμιοποίηση αποτελεί μια εγγενή
διαδικασία στην ιστορική εξέλιξη του καπιταλισμού.
Πρόκειται για την ολοκληρωτική υπαγωγή του κοινωνικού,
γεωγραφικού , φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής
εργασίας στο κεφαλαίο.

Τούτο δεν σημαίνει ότι γεννιέται ένα παγκόσμιο κράτος ή
ότι παύει να υπάρχει πια ο ιμπεριαλιστικός χαρακτήρας
της εποχής, όπως αυτός καθρεπτίζεται από την
αυτοκρατορική αντίληψη των ΗΠΑ αλλά και από την
παγκόσμια κυριαρχία οικονομικών ελίτ.

Σήμερα είναι ολοφάνερο ότι καμία δύναμη δεν μπορεί να
αμφισβητήσει τις ΗΠΑ ως τον ισχυρότερο και ηγεμονικό
κρίκο του διεθνούς καπιταλιστικού πλέγματος, αυτό σε
καμία περίπτωση δεν υποβαθμίζει τις εντεινόμενες
ενδοιμπεριαλιστικές συγκρούσεις, απεναντίας αναβαθμίζει
τον κίνδυνο μιας συνολικότερης παγκόσμιας ανάφλεξης λόγο
ακριβώς αυτών των αντιθέσεων.

Ο πόλεμος ενάντια στο Ιράκ έχει να κάνει τόσο με την
εκμετάλλευση των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων, όσο
με την αναγκαιότητα πλήρους κυριαρχίας στην περιοχή
καθώς η αποκατάσταση της παγκόσμιας τάξης σε εκτεταμένες
περιοχές του πλανήτη αποτελούν το βασικό στόχο των
πολέμων που εξαπολύουνε οι ελίτ του πλανήτη .

Μέσα από αυτό το πρίσμα ο στόχος του ιμπεριαλιστικού
ανταγωνισμού είναι η πάλη για τον έλεγχο της λείας από
την εκμετάλλευση των λαών και των εργαζόμενων. Οι
κεφαλαιοκράτες βλέπουν την «απεριόριστη» εκμετάλλευση
των εργαζόμενων σαν προϋπόθεση για την κυριαρχία τους
πάνω στους ανταγωνιστές και από την άλλη η ηγεμονία τους
πάνω στους ανταγωνιστές καθορίζει την επιτυχία τους
απέναντι στον «εσωτερικό εχθρό».

Η απάντηση στην σημερινή κρίση της εκμεταλλευτικής
ισχύος, από την εξάντληση των προηγούμενων μέσων για την
αύξηση των κερδών, ύστερα και από σκάσιμο της φούσκας
των χρηματιστηρίων από την διόγκωση του πλασματικού
κεφαλαίου είναι ο πόλεμος

Έχουμε μια παγκόσμια κρίση που απορρέει από την όλο και
αυξανόμενη κοινωνικοποίηση της εργασίας και της
δημιουργίας ενός τεράστιου πλούτου που έρχεται σε
αντίφαση με τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής και
διανομής που έχουν σαν σκοπό το ατομικό κέρδος του
κεφαλαιοκράτη.

Έτσι την ίδια στιγμή που το κεφαλαίο τοποθετεί τον χρόνο
εργασίας σαν μοναδικό μέτρο και πηγή του πλούτου, η
αυτοματοποίηση και η αύξηση της παραγωγικότητας της
εργασίας δημιουργεί δυνατότητες για σταθερή αφθονία
αγαθών, για δραστική μείωση του εργάσιμου και αύξηση του
ελεύθερου χρόνου απαξιώνοντας την άξια του χρόνου
εργασίας σαν μέσο μέτρησης του πλούτου.
Μια άλλη αντίφαση που απορρέει από την πρώτη είναι
ανάμεσα στο εμπόρευμα- εργατική δύναμη και στο
καταναλωτή- εμπόρευμα: Το κεφαλαίο θέλει τον
εργαζόμενο- καταναλωτή να έχει εισόδημα για να μπορεί να
αγοράζει τα εμπορεύματα που παράγει , η συνεχή αύξηση
όμως των μισθών αυξάνει το κόστος της εργασίας με
αποτέλεσμα την πτώση του ποσοστό κέρδους, από την άλλη
εάν δεν γίνουν αυξήσεις τα εμπορεύματα που συνεχώς
παράγονται θα μείνουν απούλητα με αποτέλεσμα αυτό που
ονομάζεται κρίση υπερπαραγωγής που οδηγεί με την σειρά
του ξανά σε πτώση του ποσοστού κέρδους.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΝΕΟΤΑΞΙΚΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ

Απέναντι σε αυτή την κατάσταση ορθώνει το ανάστημα του
τα τελευταία χρόνια, μέσα από τις στάχτες της ιστορικής
αριστεράς, του Μάη του 68 και των πειραμάτων του
σοβιετικού μπλοκ, το κίνημα ενάντια στην
παγκοσμιοποίηση, με πολλά ελπιδοφόρα και ελκυστικά
χαρακτηριστικά.
Α) Πρώτα , πρώτα ο διεθνισμός του στο περιεχόμενο και
στις μορφές του, αποτέλεσμα της διεθνοποίησης της
αντίστασης που γεννά η διεθνοποίηση του κεφαλαίου.

Β) Η πολυμορφία του: πλάι , πλάι κινούνται μαζί
οικολόγοι, αντιρατσιστές, παραδοσιακοί κομμουνιστές,
αριστεροί ριζοσπάστες, αναρχικοί και ελευθεριακοί,
ριζοσπάστες χριστιανοί, εργαζόμενοι, μετανάστες και
ιθαγενείς. Αυτό το χαρούμενο και πολύχρωμο πλήθος είναι
αποτέλεσμα της όξυνσης και της έκρηξης των πολύπλευρων
αντιθέσεων του συστήματος,

Σήμερα που ο κατακερματισμός και η διάχυση της εργατικής
τάξης σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις εκφάνσεις της
πραγματικότητας διευρύνεται όλο και περισσότερο, η
έκρηξη της πολύμορφης δράσης δημιουργεί τους
μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους όρους για την
επιδίωξη ενιαίας κοινής συνείδησης στο προλεταριακό
πλήθος .

Γ) η ριζοσπαστικοποίηση που εκφράζεται μέσα από το
συγκρουσιακό πνεύμα , την δημιουργία δικτύων άμεσης
δημοκρατίας, και την επανεμφάνιση του πανηγυριού, των
χάπενινγκ, κατά την διάρκεια της διαδήλωσης.
Η ριζοσπαστικοποίηση και η χαρούμενη γιορτινή ατμόσφαιρα
των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας είναι αποτέλεσμα και
προϋπόθεση μιας οντολογικής και βιωματικής
απελευθερωτικής διαδικασίας που αρχίζει άμεσα και δεν
περιμένει την «κατάληψη των χειμερινών ανακτόρων».

Η παγκοσμιοποίηση κατά κάποιο τρόπο δίνει το «φιλί του
θανάτου» στο σύστημα της εκμετάλλευσης, σπρώχνοντας στα
άκρα τις αντιφάσεις του , όπως λέει και ένας σύντροφος
«η καθολική αθλιότητα παράγει καθολικές εξεγέρσεις»,
βάζοντας επί τάπητος το ζήτημα της οικοδόμησης μιας νέας
κομουνιστικής προοπτικής, μιας νέας επαναστατικής
διεθνούς.

Αναβαθμίζοντας τον ρόλο που πρέπει να παίξει τα επόμενα
χρόνια η αριστερή ριζοσπαστική πτέρυγα του παγκόσμιου
κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης. Σε μια τέτοια
κατεύθυνση δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε της
προσπάθειες της ιταλικής ριζοσπαστικής
αριστεράς(κομμουνιστική επανίδρυση, το αυτόνομο εργατικό
ρεύμα των cobas, οι ανυπάκουοι), της αντίστοιχης
γαλλικής τροτσκιστικής αριστεράς και των κοινωνικών και
πολιτικών πειραμάτων που πραγματοποιούνται στην νότιο
Αμερική. Όσο για την ελληνική αριστερά, η δυναμική των
αυτόνομων πρωτοβουλιών λόγω της Ελληνικής προεδρίας της
ΕΕ θα κρίνει πολλά

2003

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΡΓΥΡΟΣ