ΓΙΑ ΕΝΑ «ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΙΣΘΟ»

Μέσα από τις στήλες της εφημερίδας «κυριακάτικος Ριζοσπάστης» και της εφημερίδας «Εποχή» τις προηγούμενες βδομάδες εξελίχτηκε ένας διάλογος, καλύτερα μια πολεμική για το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα». Κατά την γνώμη μου αυτό που παρακολούθησα μέσα από τις δυο αριστερές εφημερίδες ήταν μια αδιέξοδη πολεμική, δυο μονόλογοι που εκκινούσαν και κατέληγαν στο ίδιο τελικά μοτίβο ενσωματωμένων ιδεών και αντιλήψεων. Αντιλήψεων που δεν βλέπουν πέρα από την αντίθεση κεφάλαιο-εργασία.

Ο «ριζοσπάστης» κατάγγειλε το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» που εφαρμόζεται στις «αναπτυγμένες» χώρες του ευρωπαϊκού βορρά ως την αιτία των πάνδημων κακών και της φτώχειας που δέρνει το σύγχρονο προλεταριάτο. Και σε αυτό εχει και ένα μεγάλο δίκαιο αλλα και πολύ άδικο. Δίκαιο στο βαθμό που το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» δεν αποτελεί μια ουσιαστική και αποτελεσματική απάντηση στην περιθωριοποίηση, στην φτώχεια και στον κοινωνικό αποκλεισμό που μαστίζει ένα σημαντικό κομμάτι της εργατικής τάξης και δη αυτού που ονομάζεται νέα εργατική βάρδια, εργαζόμενους στην ευέλικτη απασχόληση, στις νέες μορφές εργασίας, μετανάστες κτλ. Και τούτο γιατί η καθιέρωση του «ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος» και των δικτύων κατά της φτώχειας σε μια σειρά από χώρες π.χ μεγάλη Βρετανία, Σκανδιναβία αντικατέστησαν προς το χειρότερο το περίφημο μεταπολεμικό κράτος πρόνοιας. «Το ελάχιστα εγγυημένο εισόδημα» αποτελεί μια φιλανθρωπία του συστήματος στους ανθρώπους, που η απάνθρωπη ανταγωνιστική οικονομία της αγοράς, «ξερνάει» στο περιθώριο. Μια ασπιρίνη για το καρκίνο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Ήδη στην Γαλλία μέσα από τις φλόγες που ανάβουν οι εξεγερμένοι των γκέτο βιώνουμε και ΄μεις θεαματικά την αντίδραση των κολασμένων στην κατάρρευση του μεταπολεμικού κοινωνικού συμβολαίου. Βιώνουμε την έκρηξη των αντιφάσεων 20 χρόνων νεοφιλελεύθερης πολιτικής.
Αλλά αυτό δεν συνεπάγεται ότι το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» ευθύνεται για αυτή την κατάσταση και σε αυτό εχει δίκαιο το κείμενο της «Εποχής».Τα αιτία αυτής της κατάστασης στην σύγχρονη εργατική τάξη βρίσκονται στο εσωτερικό του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, και στην αποτυχία της αριστεράς να προτείνει ένα άλλο συνολικό σχέδιο μιας εξισωτικής κοινωνίας και να υπερασπίσει με αποτελεσματικό τρόπο τους κολασμένους. Το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» είναι εργαλείο όχι αιτία. Το να κτυπάς τα εργαλεία, γιατί δεν σου κάθονται καλά στα «σχήματα» που έχεις κατασκευάσει για την πραγματικότητα, είναι το λιγότερο δογματικός φορμαλισμός.
Με την σειρά του αυτό που δεν λέει καθαρά το άρθρο της «Εποχής» είναι ότι η πρόταση- πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ και αντιστοίχων προτάσεων του ευρωπαϊκού αριστερού κόμματος κινούνται στα πλαίσια των αντιλήψεων των δικτύων φτώχειας. Αν και ο συντάκτης του κειμένου της «Εποχής» γράφει προς το τέλος : «Η πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ απευθύνεται στους «φτωχότερους των φτωχών»…δηλ. σε τουλάχιστον 550.000 «αόρατους» ανθρώπους στην Ελλάδα.». Με αλλα λόγια πρόκειται για μια πρόταση πλήρως ενταγμένη στην λογική μιας νέας ευρωπαϊκής αριστερής σοσιαλδημοκρατίας. Και όχι σε μια γραμμή σύγκρουσης με το κεφάλαιο . Μια πρόταση αναδιανομής του εθνικού εισοδήματος προς τους φτωχότερους, που δεν είναι μονό οι 550.000 «αόρατοι» αλλα η πλειοψηφία των εργαζόμενων, των μικρομεσαίων, των νέων και των μεταναστών.
Από την δική της πλευρά όμως και η άποψη της εφημερίδας «ριζοσπάστης» και του ΚΚΕ που σωστά επικρίνει την σοσιαλδημοκρατικοποίηση του ΣΥΝ και του κόμματος Ευρωπαϊκής αριστεράς δεν ξεφεύγει τελικά από τα πλαίσια υποστήριξης της μισθωτής σκλαβιάς. Το σχέδιο του ΚΚΕ δεν βλέπει πέρα από την ύπαρξη και την αναπαραγωγή της αντίθεσης κεφάλαιο-εργασία, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον. Για αυτό και υποστηρίζει λογικές ανάπτυξης με βάση την «λαϊκή» οικονομία. Το ίδιο κάνουν από την δική τους πλευρά και οι «οπαδοί» των δικτύων κατά της φτώχειας, οι υποστηρικτές του «ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος». Μόνο που οι τελευταίοι είναι περισσότερο πραγματιστές και υποταγμένοι στην νέα παγκοσμιοποιημενη καπιταλιστική οικονομία, ενώ το ΚΚΕ σαν ένα παραδοσιακό κομμουνιστικό κόμμα, βλέπει τον κομμουνισμό κάπου στο μακρινό μέλλον. Και όχι εδώ, στην έκρηξη των καπιταλιστικών αντιφάσεων.
Στα πλαίσια των συνολικών καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων η εργατική τάξη κατακερματίζεται πολύμορφα και επεκτείνεται παγκόσμια. Μια εργατική τάξη που παίρνει την μορφή μιας προλεταριακής πληθυντικότητας που στα πιο προχωρημένα τμήματα της αρνείται τον ρόλο και την συνείδηση του εργάτη. Με όλα τα καλά και τα άσχημα αυτού του πράγματος. Οι κολασμένοι των μητροπόλεων, είναι βέβαιο πως δεν μπορούν να βρουν μια μόνιμη δουλειά και είναι επίσης σίγουρο πως το σύστημα δεν μπορεί να τους την παρέχει, δίχως να μειωθεί η κερδοφορία των επιχειρήσεων και του κεφαλαίου. Από την άλλη δεν είναι καθόλου σίγουρο πως αυτή η νέα εργατική τάξη, νέα σε ηλικία, αλλα και ενταγμένη σε μια «νέα» παραγωγική βάση (βιοπολιτικό μητροπολιτικό εργοστάσιο- μεταφορντισμός-νεοτεηλορισμός) θα ήθελε να μαντρωθεί σε ένα φορντικό εργοστάσιο για 35 χρόνια. Σε αυτό το σημείο θα κάνουμε μια αναγκαία διαφοροποίηση ανάμεσα στην εργατική τάξη που στην καλύτερη των περιπτώσεων παζαρεύει με καλούς ή λιγότερους καλούς όρους την εργατική δύναμη της- Γεγονός που δεν την κάνει λιγότερο φτωχή από τους εξεγερμένους απόκληρους των Παρισίων. Διότι σε απόλυτο βαθμό φτωχός είναι αυτός που χάνει τον έλεγχο της ζωής του, ξεπέφτοντας στην τάξη των μισθωτών σκλάβων.- Και στο προλεταριάτο σαν την ενεργή κριτική της κοινωνίας της μισθωτής σκλαβιάς. Μια κριτική της κοινωνίας της μισθωτής σκλαβιάς που συνήθως εκφράζεται δυνητικά, απόρροια των συνθηκών εργασίας και της ανάπτυξης του καπιταλισμού, αλλα και ενεργά μέσα στην ανάπτυξη της ταξικής πάλης. Τελικά είναι οι ίδιες οι συνθήκες ανάπτυξης της τεχνολογίας( αυτοματικοποίηση) που κάνουν ακόμη πιο παράλογη την μισθωτή σκλαβιά. Μια ανάπτυξη της τεχνολογίας που δημιουργεί τους υλικούς όρους κατάργησης της μισθωτής σκλαβιάς.
Την ίδια στιγμή βέβαια έκαναν λάθος όσοι προφήτευαν μέσα στο καπιταλισμό την κατάργηση της εργασίας. Απεναντίας η εργασία και η μισθωτή σκλαβιά αυξάνεται πολυεπίπεδα και πολύμορφα, αυξάνοντας γεωμετρικά τον πλούτο που τον καρπώνεται μια ισχνή παγκόσμια πολυεθνική ελίτ. Ένας πλούτος που πρέπει να μοιραστεί, να αναδιανεμηθεί από «πάνω» προς τα «κάτω» σε παγκόσμια κλίμακα. Και αυτό πρέπει να είναι η βάση του σχεδίου μιας σύγχρονης ανατρεπτικής, απελευθερωτικής αριστεράς. Ένα σχέδιο που βλέπει πέρα από την αντίθεση κεφάλαιο- εργασία από σήμερα. Και σε αυτή την προοπτική χρήσιμο εργαλείο δεν είναι το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα», ούτε όμως και η «αναπτυξιολαγνεία», αλλα η πρόσβαση σε ένα «καθολικό κοινωνικό μισθό» και η εξουσία των παραγωγών του κοινωνικού πλούτου.
Στόχος της διεκδίκησης ενός «καθολικού κοινωνικού μισθού» είναι η άμεση και ελεύθερη πρόσβαση όλων των μορφών της προλεταριακής πληθυντικότητας σε όλες τις μορφές και τους τρόπους που παίρνει ο σύγχρονος κοινωνικός πλούτος. Αυτό πρακτικά σημαίνει άμεση και δωρεάν πρόσβαση σε κατοικία, παιδεία, υγειά, μαζική δημόσια μετακίνηση, είδη πρώτης ανάγκης, πολιτιστικά αγαθά, νέες τεχνολογίες. Σε μια λογική μεταεμπορευματοποίησης. Η ηγεμονία των άξιων χρήσης, των πραγματικών άξιων χρήσης και όχι των κατασκευασμένων από την βιομηχανία του θεάματος πάνω στις ανταλλακτικές αξίες. Η κυριαρχία των εξεγερμένων σωμάτων της ζωντανής εργασίας. Η αρχή του τέλους της οικονομίας ως ο διαχωρισμένος κυρίαρχος τομέας της ανθρώπινης κοινότητας.
Ο «καθολικός κοινωνικός μισθός» είναι ένα μεταβατικό αίτημα συσπείρωσης σε ένα ανώτερο επίπεδο του κατακερματισμένου προλεταριακού σώματος στην κατεύθυνση της σύγκρουσης με την εξουσία του κεφαλαίου και όχι στην κατεύθυνση του παζαρέματος της τιμής της εργατικής δύναμης. Η άμεση διεκδίκηση του «καθολικού κοινωνικού μισθού» από ένα αναγεννημένο κίνημα της προλεταριακής πληθυντικότητας σε καμία περίπτωση δεν μηδενίζει ούτε υποβαθμίζει τον άμεσο καθημερινό αγώνα για την κατάργηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Απεναντίας το εξοπλίζει με μια συνολικότερη στρατηγική, που μπορεί να εκβιάσει τις πολυεθνικές ελίτ και τους ντόπιους πάτρωνες για να προχωρήσουν σε παραχωρήσεις προς τους «κάτω». Η διεκδίκηση του «καθολικού κοινωνικού μισθού» συνδέεται άμεσα με την ηγεμονία της τάσης χειραφέτησης πάνω στην τάση χειραγώγησης, με την προοπτική της προλεταριακής επανάστασης-κομμουνιστικής απελευθέρωσης.
Μια νέα κομμουνιστική απελευθερωτική αριστερά πρέπει από τα σήμερα να διεκδικεί για το σύνολο της προλεταριακής πληθυντικότητας την ελεύθερη πρόσβαση σε αυτό τον κοινωνικο πλούτο. Δίχως φυσικά να εχει καμία αυταπάτη πως αυτό μπορεί να επιτευχθεί στο σύνολο της σε αυτό το σύστημα που το εμπόρευμα και ο νόμος της αξίας κυβερνά τα πάντα. Επίσης θα είναι λάθος όμως να βγάλει κάνεις το συμπέρασμα πως καταργούνται οι μεταβατικές φάσεις και τα αιτήματα και προχωρούμε σε ένα κομμουνισμό «εδώ και τώρα». Είναι σίγουρο πως σε μια πρώτη φάση σε μια μετακαπιταλιστική πραγματικότητα αναγκαία είναι και η χρηματική ανταμοιβή για κάποια αγαθά και για παρεχόμενες υπηρεσίες. Και ένα είδος ελεγχόμενης αγοράς και εμπορευματικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερα για αγαθά που η σπανιότητα τους ή η υψηλή ακόμη φετιχιστική τους «άξια» δεν θα τους επιτρέπει να δίνονται σε τιμές κόστους. Ο κομμουνισμός είναι μια ιστορικά πρωτόγνωρη διαδικασία. Δεν είναι απλώς να κάνουμε μια τομή στο καπιταλιστικό συνεχές. Δεν είναι απλώς να «πάμε αλλού». Αλλα να «πάμε διαφορετικά». Να μάθουμε να βαδίζουμε με τρόπο που ολόκληρες ιστορικές γενιές το έβλεπαν σαν την εγκόσμια ή υπερκόσμια ουτοπία. Με ένα τρόπο που τα πιο “πρωτοπόρα” κομμάτια το έβλεπαν μόνο σαν δυνατότητα και όχι σαν μια ενεργή καθολικότητα.
Ο «καθολικός κοινωνικός μισθός» είναι ένα σύνθημα που έρχεται σε σύγκρουση με τον νόμο της άξιας, την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας, με το εμπόρευμα εργατική δύναμη. Διεκδικώντας μια κοινωνία που οι πολλοί που παράγουν τον κοινωνικό πλούτο δεν θα πάρουν την εξουσία για να την μεταβιβάσουν στους «κόκκινους» ειδήμονες, για να δημιουργήσουν ένα εργατικό κράτος που το κόμμα «τους» θα αστυνομεύει και θα καθοδηγεί τις μάζες. Αλλα ένα προλεταριακό αντι-«κράτος» που μέσα από την δράση μιας σειράς πολύμορφων κομμουνιστικών κοινοτήτων,( σε μια παγκόσμια κλίμακα) η αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας θα αναιρεθεί και η εργατική τάξη θα καταργηθεί μαζί με το κεφαλαίο. Καταργώντας στο τέλος και αυτό το προλεταριακό αντι«κράτος».
Η οικοδόμηση όμως αυτού του προλεταριακού αντι«κράτους» και των κομμουνιστικών κοινοτήτων θα οδηγήσει στην αρχή τους τέλους της απεξάρτησης από την λέπρα της μισθωτής σκλαβιάς και του καρκίνου του φετιχισμού εμπορεύματος. Ένα γεγονός που θα σήμανε της είσοδο της ανθρωπότητας σε μια ολότελα νέα φάση. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό και ιστορικά καθοριστικό.

Ιωάννινα 10/11/05
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

ΒΙΑ-ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ- ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΑΛΛΑ ΣΤΟ ΞΕΝΙΑ ΝΙΚΗΣΕ Η ΑΝΥΠΑΚΟΗ

Friday, June 24 2005

Την Τετάρτη 8 Ιούνη ήταν η τρίτη φορά μέσα στους τελευταίους τρεις μήνες που πολίτες, φοιτητές και εργαζόμενοι των Ιωαννίνων και η επιτροπή αγώνα πολιτών πραγματοποιούσαν κατάληψη στο «Ξενία». Με στόχο να αμφισβητήσουν για μια ακόμη φορά άπρακτα και μαχητικά την ιδιωτικοποίηση και τον αποικισμό του χώρου του Κουραμπά και του κτηρίου του Ξενία.
Αυτή την φορά όμως η κυβέρνηση του Καραμανλή , ο ακροδεξιός δήμαρχος Γκόντας και ο κολλητός τους επιχειρηματίας Μήτσης έστειλαν τα ματ με σαφή στόχο να τσακίσουν την επιτροπή αγώνα πολιτών και να φοβίσουν τους γιαννιώτες που σήκωναν κεφάλι διεκδικώντας μια αξιοπρεπή ζωή σε μια ανθρώπινη πόλη .
Λίγα λεπτά ύστερα από την επανακατάληψη του προαυλίου χώρου έκαναν την εμφάνιση τους η αστυνομία και τα ματ απαιτώντας την παράδοση 5 αγωνιστών που με προαποφασισμένες και προκατασκευασμένες λίστες μηνύσεων, η αστυνομία ζητούσε. Οι 100 και πάνω εγκλωβισμένοι καταληψίες αρνήθηκαν και απαίτησαν ή να αποχωρήσουν τα ματ και να συνεχιστεί ετσι η εκδήλωση ή «..να συλληφθούμε όλοι» διότι η πολιτική ευθύνη των πράξεων ανήκει εξ ολόκληρου στην γενική συνέλευση της επιτροπής αγώνα πολιτών και όχι σε κάποιους συγκεκριμένους αγωνιστές.
Αυτό που ακολούθησε, μου είναι δύσκολο να το περιγράψω, καθώς ήμουν ένας από αυτούς που προπηλακίσθηκαν και συνελήφθησαν. Ο ξυλοδαρμός από τις δυνάμεις καταστολής ήταν άγριος και δεν έκανε διακρίσεις(γέροι , παιδία, νέοι , άτομα με ειδικές ανάγκες , εργαζόμενοι, φοιτητές, δεχτήκανε(καμε) τις ιδιαίτερες «περιποιήσεις» των δυνάμεων καταστολής). Ενώ οι συλλήψεις των δέκα αγωνιστών της επιτροπής αγώνα πολιτών έγινε με την δακτυλοδεικτούμενη υπόδειξη ενός χαφιέ(δίχως κουκούλα) που φορούσε μια αθλητική μπλούζα με το νούμερο 7( «αρτέμη μάτσα» με το νούμερο 7 το ονόμαζε ο τοπικός τύπος την άλλη μέρα). Το πλέον αξιοπερίεργο ήταν ότι ο εν λόγω χαφιές καθοδηγούσε επί της ουσίας την αστυνομία . Στην TV, η εικόνα του χαφιέ, που καθοδηγούσε την αστυνομία στο ποιος θα συλληφθεί, προκάλεσε τα ευαίσθητα δημοκρατικά αντανακλαστικά των γιαννιωτών καθώς τους θύμιζε εποχές από το παρελθόν. Θυμίζοντας τις εποχές της κατοχής, όπου οι χαφιέδες με τις κακουλές κατέδιναν αγωνιστές . θυμίζοντας εποχές δεξιάς βίας και τρομοκρατίας. Η ευαισθητοποίηση ενός κόσμου φάνηκε από την ίδια βραδιά όπου μερικές εκατοντάδες διαδηλωτές έξω από το αστυνομικό μέγαρο απέτρεψαν το αυτόφωρο και οδήγησαν στην απελευθέρωση μας.
Η βία των ματ- ο χαφιές με το 7- οι συλλήψεις των 5 γνωστών γιαννιωτών αγωνιστών της ριζοσπαστικής, ανατρεπτικής και οικολογικής αριστεράς, οι άλλοι 5 από τον αντιεξουσιαστικό χώρο, προκάλεσαν την αντίδραση όλης της πόλης, των κεντροαριστερών και αριστερών κομμάτων, των δημοτικών κινήσεων, των μαζικών φορέων(δικηγορικός σύλλογος, τεχνικό επιμελητήριο, σωματείο εμποροϋπάλληλων και λοιπών ιδιωτικών υπάλληλων, σωματείο εργαζόμενων στους ΟΤΑ.. κτλ).Είναι χαρακτηριστικό πως την επόμενη μέρα εκατοντάδες πολίτες, εργαζόμενοι , φοιτητές διαδήλωσαν ενάντια στην κρατική βία και καταστολή. Η επίθεση των ματ σε μια ειρηνική κατάληψη ενός χώρου από τους πολίτες δεν είναι άσχετη με την νέα φάση της δεξιάς διακυβέρνησης που έχει σαν βάση την πολιτική της «μηδενικής ανοχής» απέναντι σε όποιον αντιδράει στα μέτρα που προωθούν η κυβέρνηση και οι δήμοι. Δεν είναι άσχετη με την συγκυρία της αντεργατικής και αντιασφαλιστικής καταιγίδας, δεν είναι άσχετη σε ένα γενικότερο πλαίσιο με τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας που έχουν εξαπολύσει οι ελίτ.(Όπως δεν είναι άσχετο τις επόμενες μέρες δημοσιεύματα που έμπλεκαν το αντιεξουσιαστικού χωρο των Ιωαννίνων με τις έρευνες της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας).
Δεν πρέπει να μας διαφύγει το γεγονός ότι την ίδια μέρα το συμβούλιο επικράτειας έλεγε ουσιαστικά στοπ στην κατεδάφιση του ξένια, όποτε η επίθεση των ματ και οι συλλήψεις, πέρα από το δεξιό ρεβανσισμό της ομάδας Γκόντα-Μητση έχει και ένα χαρακτήρα προληπτικών κτυπημάτων.
Στην συγκεκριμένη στιγμή η άκρα δεξιά του Γκόντα-Μητση συμπεριφέρθηκε άτσαλα- άκομψα-τραμπούκικα και δολοφονικά. Γεγονός που προκάλεσε την πλήρη απονομιμοποιηση τους ακόμη και σε μερίδα των ελίτ. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο η συμπεριφορά μιας ρεβανσιστικής δεξιάς αλλά το πρόβλημα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης για την υπεράσπιση του κεφαλαίου απέναντι στις εξεγερσιακες μορφές που παίρνει η προλεταριακή πλυθηντικότητα.
Η βία και τρομοκρατία των κρατικών δυνάμεων καταστολής- παρακρατικών- ιδιωτικών μπάτσων στο Ξενία δεν μπορει παρά να εντάσσεται σε ένα συνολικότερο πλαίσιο όπου τα δικαιώματα και οι ανάγκες των πολιτών, της νεολαίας , των μεταναστών, των γυναικών, των εθνικών- πολιτιστικών και βιοπολιτικών μειονοτήτων, των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των εργαζόμενων θα μπαίνουν υπό επιτήρηση, θα συναντάνε τις κόκκινες ζώνες που κτίζουν το κεφάλαιο και οι κυβερνήσεις του. Το επίπεδο της πόλης και του δήμου είναι πλέον προσοδοφόρος τόπος για την εφαρμογή της ιδιωτικοποίησης του χώρου και του χρόνου και για την ολοκληρωτική επιτήρηση των γυναικών και των αντρών που αντιδράνε και αντιστέκονται. Για ένα μοντέλο μιας σύγχρονης τρόμο-μητρόπολης όπου την ζωντανή εργασία θα την εκμεταλλεύονται και θα την «βιάζουνε» πολύπλευρα.
Τα ζητήματα της ποιότητας ζωής στις πόλεις , των ελευθέρων δημοσίων χώρων, του περιβάλλοντος, είναι καθοριστικά στοιχεία της κυρίαρχης αντίθεσης κεφάλαιο-εργασίας και όχι μια δευτερεύουσα μάχη για καιρούς κινηματικής άπνοιας. Ένα επίπεδο μάχης και παρέμβασης όπου οι δυνάμεις της αντίστασης-ρήξης και ανατροπής διαμορφώνουν πολύπλευρα τους όρους ενός μαχητικού και ανυπόταχτου κινήματος που συγκρούεται με τις κόκκινες ζώνες του σύγχρονου καπιταλισμού. Ανοίγοντας το δρόμο στην προοπτική ενός κόσμου δίχως εκμετάλλευση του ανθρώπου και της φύσης.
Μέσα στην επιτροπή αγώνα πολιτών , ρεύματα της ριζοσπαστικής αριστεράς όπως το μλ-κκε αποδείχτηκαν ότι είναι πολιτικά βαρίδια που φοβούνται την συγκρουσιακή διάθεση, την τάση ανυπάκουης και χειραφέτησης των βιοπολιτικών σωμάτων. Γεγονός που σχετίζεται άμεσα με την πλήρη απαξίωση της παραδοσιακής «κομμουνιστικής» σταλινογενους αριστεράς. Με την στρατηγική ήττα της και την αδυναμία κατανόησης των νέων φαινομένων και των νέων μορφών ριζοσπαστικοποίησης.
Η επιτροπή αγώνα πολιτών, ύστερα και από την είσοδο των αντιεξουσιαστών και μιας πτέρυγας των εαακ ανέδειξε ένα πλούτο απόψεων, αλληλεγγύης, αγωνιστικής και συγκρουσιακής διάθεσης που είχε σαν αποτέλεσμα η ιδιωτικοποίηση του ξενία να μετατραπεί σε πρωτεύων ζήτημα στα Ιωάννινα. Όπως και η συναγωνίστρια Αλεξ Μπεγκα στην εφημερίδα «εποχή», έτσι και εγώ δεν μπορώ παρά να ευχαριστήσω τα χαρούμενα και ανυπάκουα σώματα και πρόσωπα του Γεράσιμου, του Βαγγέλη, του Μενέλαου, της Νεφέλης, της Νατάσσας, της Κατερίνας, του Δημήτρη, του Αρη, του Παναγιώτη, και άλλων πολλών συναγωνιστών-ιών που δεν με παίρνει ο χώρος να τους αναφέρω. Επίσης δεν μπορούμε (οι συλληφθέντες) παρά να ευχαριστήσουμε όλους τους πολίτες των Ιωαννίνων που μας συμπαραστάθηκαν ύστερα από την σύλληψη μας. Αυτές τις μέρες τα ιωαννινα έζησαν έστω και σε μικρογραφία τι πάει να πει συμπαράσταση και αλληλεγγύη.
Ο αγώνας για το Ξενία , ο αγώνας για μια πόλη στην υπηρεσία των αναγκών μας, ο αγώνας για τον έλεγχο των συνολικών όρων της ζωής των άμεσων παραγωγών του κοινωνικού πλούτου, συνεχίζεται ακόμη πιο έντονος, ακόμη πιο αδιάκοπος και συνολικός. –
Venseremos

Ιωάννινα 14/6/2005
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

«Καλημέρα τεμπελιά..»

Thursday, October 06 2005
«Η μισθωτή εργασία είναι η σύγχρονη μορφή της δουλείας…»
«Ο αλλότριος χαρακτήρας της εργασίας εμφανίζεται σαφώς στο γεγονός ότι όταν δεν υπάρχει κανένας φυσικός ή άλλος καταναγκασμός, η εργασία αποφεύγεται σαν την πανούκλα.» (Μαρξ – Χειρόγραφα του 1844 )
Κυρίως εν ώρα εργασίας, επαναοικιοποιώντας λίγο από τον χρόνο που συσσωρεύουν τα αφεντικά μου , κατάφερα να διαβάσω το βιβλίο της Κορίν Μαϊέρ «καλημέρα τεμπελιά-το εγχειρίδιο του λουφαδόρου». Ένα αντιεπιχειρηματικό μανιφέστο για ατομιστές που δεν θέλουν ή δεν μπορούν πλέον να γίνουν γιάπηδες για να τα κονομήσουν αλλα για μεσαία στελέχη (Δηλαδή επί της ουσίας για τους εργάτες της διανοητικής εργασίας)που θέλουν να κερδίσουν λίγο από χρόνο που τους κλέβει η επιχείρηση. Η υιοθέτηση ενός αναρχοατομικίστικου μανιφέστου με σύνθημα: «κλέψτε στην δουλειά γιατί η δουλειά σας κλέβει..»!!!!
Η Κορίν Μαϊέρ οικονομολόγος που εργάζεται με σύμβαση έργου στο ευρωπαϊκό ταμείο ανάπτυξης, συνεπής με την ταξική θέση της, απομυθοποιεί με ένα απίστευτα καταπληκτικό τρόπο το γιάπικο όνειρο των δεκαετιών 80,90, την «πέφτει» άγρια στην επιχειρηματική λογική και νοοτροπία, απορρίπτοντας την αριστερή αντίληψη των συλλογικών και συνολικών πολιτικών αλλαγών, προτείνοντας την έξυπνη λούφα για τους όμοιους της. Εξηγώντας γιατί είναι προς το συμφέρον τους να εργάζονται όσο το δυνατόν λιγότερο, υπονομεύοντας το σύστημα εκ των ένδον, περιμένοντας το τέλος του μήνα να πέσουν τα ευρω. Προτείνοντας έξυπνους τρόπους προσποίησης π.χ αλιεύει συμβουλές από το «νόμο του ντιλμπερτ» του Σκοτ Ανταμς«…μην βγαίνετε ποτέ στο διάδρομο χωρίς φακέλους υπό μάλης. Οι υπάλληλοι που τα χέρια τους είναι γεμάτα φακέλους δείχνουν να πηγαίνουν σε σημαντικές συναντήσεις. Όσοι δεν κρατάνε τίποτε στα χέρια δείχνουν σαν να πηγαίνουν στην καφετέρια…»Ή προτείνει να επιλέγουν(ουμε) «..στις πιο μεγάλες επιχειρήσεις, τα πιο άχρηστα πόστα: σύμβουλος , ειδικός, έρευνα, μελέτη…».
Η συγγραφέας προτείνει και επιλέγει μια στάση διακριτικής αποστασιοποίησης από το σύστημα, έτσι ώστε να υπάρχει ελεύθερος χρόνος όπου ο καθένας μας θα ασχολείται με πιο συναρπαστικές δραστηριότητες πέρα από το 8ωρο ή το 10ωρο της μισθωτής σκλαβιάς. Αυτό που στην Ελλάδα συνδέθηκε με το δημοσιοϋπαλληλικό όνειρο του νεοέλληνα { και ο μήνας εχει 9}, η Κορίν Μαϊέρ το τοποθετεί σαν το μετα-γιάπικο όνειρο των μεσαίων στελεχών στην φάση της παγκοσμιοποιημένης χρηματιστηριακής οικονομίας. Σαφέστατη απόρροια της βαθύτατης ανεπάρκειας του συστήματος σε αυτή την ύστερη φάση του καπιταλισμού, όπου το υπάρχον σύστημα αποτυγχάνει να στρατεύσει τους απλούς ανθρώπους στις επιλογές του. Όπου ο ατομικισμός που πλασάρει ευρέως το σύστημα του γυρνάει μπούμερανγκ. Για αυτό και η εργοδοτική καταστολή μαζί με την τρομοκρατία της ανεργίας, είναι η μόνη διέξοδος για το σύστημα της οικονομίας της αγοράς.
Πρόκειται για ένα πανέξυπνο αιρετικό βιβλίο, για μια ενδιαφέρουσα κραυγή αγωνιάς μιας γενιάς, της δικής μου γενιάς, που βιώνει τις επιπτώσεις της κυριαρχίας των νόμων της αγοράς, τις επιπτώσεις της νεοφιλελεύθερης απορύθμισης και του τέλος του κοινωνικού κράτους, τα αποτελέσματα της ενσωμάτωσης και της ήττας του υπάρχοντος εργατικού και αριστερού κινήματος. Μιας γενιάς που έζησε το άδοξο τέλος της ουτοπίας με την γρήγορη και προσοδοφόρα ενσωμάτωση της γενιάς του Μάη του 68 (της γενιά του πολυτεχνείου εν Ελλάδι). Γράφει χατακτηριστικά η Κορίν Μαϊέρ«..δεν ωφελεί να αλλάξετε το σύστημα, αν του αντιταχθείτε, το ενισχύεται αν το αμφισβητείτε, σημαίνει ότι του επιτρέπεται να υπάρχει με μεγαλύτερη ένταση..»και παρακάτω «..η επανάσταση ήταν καλή για τους αμφισβητίες της δεκαετίας του 1970, και βλέπουμε τι απέγιναν αυτοί (αφεντικά)»!!!!! Μιας γενιάς που προσπαθεί να τα βολέψει όπως βρει και συχνά όπου βρει. Ζώντας με όλο της το «είναι»το καταναλωτικό όνειρο, συχνά βέβαια με δανεικά, αλλα όχι αγύριστα. Απαιτώντας να εχει καθολική πρόσβαση στα μικρά, στα καθημερινά, καθώς τα μεγάλα και τα σπουδαία μας τελείωσαν. Ενώ (μας) είναι αδιάφορο που αυτά τα μικρά και τα καθημερινά διαμεσολαβούνται από εμπορεύματα και όχι από σχέσεις. Αρκεί να καλύπτουν τις υπαρκτές και μη ανάγκες μας.
Ο κυνισμός της Κορίν Μαϊέρ«..για να υπάρχουν κοπανατζήδες πρέπει να υπάρχουν κάποιοι που δουλεύουν [εποχιακό, συμβασιούχοι]..», δεν είναι ο κυνισμός αυτού του ανθρώπου που, θέλει να εκμεταλλευτεί τους όμοιους της, πατώντας επί πτωμάτων. Αλλα ένας, όπως λέει και η ίδια, θεραπευτικός κυνισμός για να αντιμετωπίσει, για να αντιμετωπίσουμε, το βάρος των στιγμών, για να ξεπεράσουμε τις επιπτώσεις που προκαλεί η άκρως ανταγωνιστική κοινωνία της αγοράς. Ο κυνισμός της επιθυμίας να λουφάρω, να περνάω καλά με πράγματα που αγαπάω, ενάντια στο κυνισμό του όλα πουλιούνται και όλα αγοράζονται σε τιμές ευκαιρίας στην ελεύθερη αγορά. Η πολιτική οικονομία της απόλαυσης και του επιθυνειν ενάντια στο νόμο της άξιας. Ένας νόμος που δεν πηγαίνει καθόλου καλά τελευταία(τα χρηματιστήρια παιχνίδια βγάζουν πιο πολλα κέρδη από την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης). Μέσω του εκλεπτυσμένου κυνισμού της η συγγραφέας φέρνει στην επικαιρότητα με τον μοναδικά ιδιαίτερο τρόπο της, αυτό που έγραψε στο καιρό του ο Κ. ΜΑΡΞ «”Η εργασία είναι η πράξη της αλλοτρίωσης της ανθρώπινης δραστηριότητας”»άρα το«ζήτημα δεν είναι να απελευθερώσουμε την εργασία αλλά να την καταργήσουμε.”. Ανεξάρτητα που η ίδια αρνείται να χαρακτηριστεί μαρξίστρια. Και δεν είναι , στο βαθμό που μαρξισμός ήταν η κυρίαρχη ιδεολογία του σταλινισμού- σταχανοφισμού, στις χώρες του υπαρκτου σοσιαλισμού.
Αξιοσημείωτο για το βιβλίο και για την συγγραφέα είναι ότι ενώ απορρίπτει την πολιτική δράση(βρίσκεται πολύ μακριά από το «μην δουλεύετε ποτέ» των καταστασιακών), επιλέγει μια συλλογική στάση αλληλεγγύης των μεσαίων στελεχών που(ή επιθυμούν)να λουφάρουν και των «κάτω», που το σύστημα τους εκμεταλλεύεται για να βγάλει τα σπασμένα από τους «πάνω». Λέει προς το τέλος του βιβλίου :«.. όποτε δουλέψτε όσο λιγότερα γίνεται και αφιερώστε λίγο χρόνο στην «δημιουργία ενός προσωπικού δικτύου», έτσι ώστε να έχετε στηρίγματα και θα είστε απρόσβλητος ..σε περίπτωση αναδιοργάνωσης. -.Μάθετε να αναγνωρίζετε από διακριτικά σημάδια …αυτούς που όπως και εσείς , αμφισβητούν το σύστημα. Όταν «στελεχώνεστε» από ανθρώπους με προσωρινή θέση στην επιχείρηση(συμβασιούχους, εξωτερικούς συνεργάτες..),να τους συμπεριφέρεστε με εγκαρδιότητα και να μην λησμονείτε ποτέ πως είναι οι μόνοι που δουλεύουν πραγματικά..». Ενώ σε ένα άλλο σημείο νοσταλγεί τις «..αλησμόνητες απεργίες του 1995..» και τις απεργίες του Μάιου- Ιουνίου του 2003. Καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως για να «..ξαναρχίσουμε να μιλάμε μεταξύ μας», πρέπει την Γαλλία να την «..ταρακουνούν συναρπαστικές διαμάχες..». Κάτι που κατά την προσωπική μου άποψη δεν ισχύει μόνο για την Γαλλία. Η Γαλλία φυσικά εχει δείξει ένα αναμφισβήτητο ιστορικό βάρος(κομμούνα, Μάης, απεργίες του 95, ευρωσυνταγμα).
Το βιβλίο δεν συνιστάτε σε δυο κατηγόριες ανθρώπων: α) στους οπαδούς της καλβινιστικης λογικής της σκληρής εργασίας. Το βιβλίο κινείτε στην αντίθετη ακριβώς λογική από την πρωτοκαπιταλιστική καλβινιστική λογική. Μια λογική φυσικά που εχει εγκαταλειφτεί εδώ και πολύ καιρό από τις κυρίαρχες καπιταλιστικές κάστες. Οι καπιταλίστες έχουν αντικαταστήσει τον οικονομικό πουριτανισμό με τον καταναλωτικό φετιχισμό. Διαφορετικά τα εμπορεύματα θα μείνουν απούλητα και οι εταιρίες θα φαλιρίσουν. Όποτε από το αποταμιεύστε- αποταμιεύστε , περάσαμε, στο καταναλώστε-καταναλώστε και μην ανησυχείτε, οι πιστωτικές και τα καταναλωτικά δάνεια να είναι καλά. Β) στους “κομμουνισταράδες”- εργατίστικες, οπαδούς του στοχανοβισμού. Που θα οργιστούνε με την απόλυτη άρνηση της πολιτικής αλλαγής, με την άρνηση του ιστορικού ρόλου της εργατικής τάξης, με την απόρριψη της στοχανοβιστικης νοοτροπίας που έπρεπε υποτίθεται να αποπνέει το προλεταριάτο.
Και όμως η εργατική τάξη, ουδέποτε ήταν όπως νομίζανε οι “κομμουνισταράδες”- εργατιστες με την μεταφυσική του ιστορικού σκοπού της εργατικής τάξης. Πόσο μάλλον σήμερα που από το φορντικο- τεηλορικό παραγωγικό μοντέλο, περάσαμε στο παγκόσμιο μητροπολιτικό εργοστάσιο όπου εξελιγμένες μορφές παραγωγικής μεταφορντικης εργασίας συνδυάζονται, όχι χωρίς αντιφάσεις, με τις πιο πρωτόγονες μορφές εκμετάλλευσης(δουλεία, παιδική εργασία).
Παράγοντας μια νέα εργατική τάξη, μια νέα προλεταριακή πληθυντικότητα. Μια προλεταριακή σωματικότητα που πονά, διψά, ερωτεύεται, αντιστέκεται και επαναστατεί. Mια έκφραση της δύναμης που συγκροτείται σε σάρκα, ικανής να μετασχηματίσει την υλική δύναμη της σε πολιτικό σώμα. Ένα πολιτικό σώμα που είναι στις μέρες μας έντονα κατακερματισμό και εξατομικευμένο.-(Υπερβαίνοντας τον βιομηχανικό εργατικό πολιτισμό που όταν και όπου υπήρχε ήταν περισσότερο μια ενότητα αντίθετων με πλούσιες και ενδιαφέρουσες ιστορικές και πολιτιστικές αμφισημίες παρά ένα πλαίσιο που έδωνε ώθηση στην εργατική αυτοδιαχείριση και χειραφέτηση)- αλλα αδυνατεί να συγκρουστεί με το κεφάλαιο. Ένα μοντέρνο προλεταριακό σώμα με πολλαπλές εργασιακές συμπεριφορές, με «πολλαπλές- πολυσύνθετες εργατικές τάξεις» εσωτερικές του σώματος της προλεταριακής πληθυντικότητας που διαπερνουνται και καθορίζονται από την σύγκρουση της τάσης χειραφέτησης και της τάσης υποταγής. Αποκτώντας χαρακτήρα δαιδαλώδη- «αντάρτικο» και υπόγειο. Ένα τέτοιο κλίμα και χαρακτήρα εκφράζει και σε μια τέτοια κατεύθυνση κινείτε το βιβλίο της Κορίν Μαϊέρ.
Φυσικά η «λούφα» των γαλλικών μεσαίων τάξεων, όπως και η «λούφα» των δημοσίων υπάλληλων εν Ελλάδι στο βαθμο που υπάρχει, ελάχιστα έχουν να κάνουν με την ελευθεριακή λιποταξία που προτείνει σε ατομικό επίπεδο η συγγραφέας. Περισσότερο έχουν να κάνουν με την αλλοτριωμένη ωχαδερφοσύνη και την κακομούτσουνη και μίζερη «περαβρεχίλα» που βάζει στο σκόπευτρο τον αδύναμο και όχι το ισχυρό και τον ανωτερο ιεραρχικά και οικονομικά. Μια αλλοτριωμένη συνείδηση που χαροποιεί τις κυρίαρχες τάξεις βοηθώντας στην αναπαραγωγή της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων. Πιστεύω με αλλα λόγια πως η συγγραφέας παίρνει σαν παράδειγμα την δική της περίπτωση και την συνολικοποιεί. Το γράφει άλλωστε «.. Αυτό κάνω και εγώ: εργάζομαι εκεί με μερική απασχόληση και αφιερώνω τον περισσότερο χρόνο μου σε πολύ πιο συναρπαστικές δραστηριότητες( ψυχανάλυση και γράψιμο),,» Δίχως φυσικά να εκφράζει και καμία σπουδαία αυταπάτη για τους ομοίους της. Π.χ ένας από τους τίτλους των κεφαλαίων του βιβλίου της είναι χαρακτηριστικός: «το βασικό στέλεχος: συντηρητικός μικροαστός, κατά προτίμηση αρσενικός».
Αλλά για να πάψουμε να νιώθουμε περιττοί μέσα σε ένα σύστημα που γεννάει το περιττό(Χάνα Aρεντ), για να πάψουμε να γινόμαστε έμποροι του ίδιου του εαυτού μας, χρειάζονται αλλα εργαλεία. Η ελευθεριακή λιποταξία από την μισθωτή σκλαβιά μπορεί να πραγματωθεί, μόνο μέσα από συλλογικές κινηματικές διαδικασίες. Από ένα κίνημα στην βάση των αναγκών και δικαιωμάτων της εργασιακής πολλαπλότητας που απαιτεί και διεκδικεί την ελεύθερη πρόσβαση στο κοινωνικό πλούτο. Μόνο σε μια τέτοια κατεύθυνση μπορεί να ενοποιηθούν οι«πολλαπλές- πολυσύνθετες εργατικές τάξεις». Διεκδικώντας άμεσα και μαχητικά ένα διευρυμένο κοινωνικό μισθό (δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες [υγειά, παιδεία, κατοικία, νερό, ηλεκτρικό] και στην νέα τεχνολογία [ιντερνετ] αλλα και σε χρήμα).
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην σημερινή συγκυρία που χιλιάδες θέσεις εργασίας χάνονται και το 21% του ελληνικού πληθυσμού είναι κάτω από το όριο της φτώχειας (σαν όριο της φτώχειας καθορίζονται τα 5000 ευρώ το χρόνο, την στιγμή που ο γενικός διευθυντής στην εταιρεία μου παίρνει το 9000 ευρω)!!!! Με την σειρά της η αριστερά σαν μια δύναμη ρήξης και ανατροπής δεν πρέπει να κλαίει για αυτές τις θέσεις εργασίας, όπως κάνουν και με το δίκιο τους οι απολυμένοι, ανήμποροι μπροστά στις εξελίξεις. Η αριστερά δεν πρέπει να αγωνίζεται για να αυξηθούν οι επενδύσεις, γιατί αυτές συνήθως καταργούν θέσεις εργασίας παρά δημιουργούν, αλλά για να γίνει άμεσα μια ριζική ανακατανομή του πλούτου. Για να μπορούν να δουλεύουν όλοι και από λίγο, ζώντας από μια δουλειά, σε μια κοινωνία που ο λόγος των πολλών θα διαφεντεύει τις υποθέσεις της πολιτείας.
Ουτοπία θα έλεγε η Κορίν Μαϊέρ και μπορεί και να εχει και δίκαιο, μόνο που η ουτοπία είναι η δική μου θεραπευτική μέθοδος. Και χωρίς ουτοπία ο κόσμος δεν πάει μπροστά.
Φυσικά μέχρι να επιτευχθεί έστω και στο ελάχιστο αυτή η ουτοπία δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω απόλυτα με την συγγραφέα που γράφει πως: «..στο μεταξύ πρέπει να βρούμε το κουράγιο να σηκωνόμαστε το πρωί για κάτι που δε μοιάζει πραγματικά με τίποτα- και αυτό είναι οδυνηρό.» Ένα οδυνηρό συναίσθημα που ανταλλάσσεται με 880 περίπου ευρώ το μήνα. Περαστικά μου !!!!
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

ερευνώντας τις δυνατότητες και τις ενέργειες που γεννάει η εποχή μας