Αρχείο ετικέτας ψηφιακά αρχεία-βιβλία

Η μικρή Λογική του Χέγκελ

Η Επιστήμη της Λογικής του Χέγκελ (εφεξής: Λογική), σε αντίθεση προς την παραδοσιακή ή τη μαθηματική Λογική, εξετάζει έννοιες με συγκεκριμένο περιεχόμενο. Οι έννοιες αυτές δεν επιλέγονται με βάση κάποιο προκαθορισμένο κριτήριο, αλλά κάθε μία οφείλει να προκύπτει από την ενδελεχή παρατήρηση μιας άλλης («διαλεκτικά»). Το τελικό αποτέλεσμα μιας τέτοιας παρατήρησης συνδέει σε μία συστηματική ενότητα έννοιες φαινομενικά εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους, όπως π.χ. «ποσότητα», «ταυτότητα», «ιδέα», καθώς και εν γένει τις σημαντικότερες έννοιες της παραδοσιακής μεταφυσικής. Το εγχείρημα αυτό είναι κάτι παραπάνω από φιλόδοξο, και η Λογική δεν θεωρείται τυχαία ένα από τα πιο δυσνόητα έργα στην ιστορία της φιλοσοφίας. Συγκεκριμένα, η Διδασκαλία της ουσίας πραγματεύεται έννοιες που αποτυπώνουν τη σχέση μεταξύ αυτού που απλώς είναι και αυτού που θεωρείται ως η ουσία του πρώτου. Ένα παράδειγμα τέτοιας σχέσης αποτελεί η έννοια του πραγματικού αιτίου, η οποία συμπληρώνεται αναγκαία από την έννοια του αιτιατού [1]. Η παρατήρηση ωστόσο της τελευταίας δείχνει ότι το αιτιατό είναι κάτι που δεν εξαρτάται μόνο από το πραγματικό του αίτιο, αλλά και από μια σειρά άλλων παραγόντων που θεωρούνται καταρχήν δευτερεύοντες. Η παραδοχή δευτερευόντων παραγόντων συνεπάγεται όμως τη σχετικοποίηση του πραγματικού αιτίου και με αυτόν τον τρόπο η ανάλυση της Λογικής οδηγείται σε νέες έννοιες, όπως αυτές του όρου ή της ύπαρξης. Γλαφυρή γίνεται αυτή η λογική κίνηση με ένα επιπλέον παράδειγμα από τον χώρο της μεταφυσικής: Σε πολλά θεολογικά συστήματα ο Θεός χαρακτηρίζεται ως το αίτιο και η φύση ως το αιτιατό. Το όλον της φύσης όμως εμπεριέχει και άλλα στοιχεία που δεν εξαρτώνται άμεσα από τον Θεό και εκλαμβάνονται ως τυχαία ή απλά δεδομένα. Ορισμένα από αυτά τα στοιχεία συνιστούν το αποκαλούμενο «φυσικό κακό». Καθόσον όμως τα εν λόγω συστήματα μένουν προσηλωμένα στο ζεύγος σκέψης «αίτιο-αιτιατό», αδυνατούν να δώσουν μια απάντηση στο ερώτημα του φυσικού κακού – κάτι που, κατά τον Χέγκελ, δεν ισχύει για τη Λογική. Συνέχεια ανάγνωσης Η μικρή Λογική του Χέγκελ

vliegtickets nice

G.W.FR HEGEL “Η φαινομενολογία του πνεύματος”

τόμος 1 κ’ 2

Στο τέλος του σημειώματος μπορείτε να κατεβάσετε και τους δύο τόμους της φαινομενολογίας του πνεύματος. Το εισαγωγικό σημείωμα το πήραμε από το ιστολόγιο “Χέγκελ Πλάτων

Λόγος και πνεύμα

  • 1

Σε κάθε εποχή μπορεί κανείς να συναντήσει εκείνο το πάθος της δημιουργίας, που γεμάτο θυμό αντιπαρατίθεται, μέσα στον κόσμο των φαινομένων, με την υφιστάμενη επικράτηση του χάους και τείνει να ανακτά, ως έπαθλο, τον εαυτό του με τη μορφή της απόλυτης εναρμόνισης: σκέψης και Είναι. Πρωτίστως λοιπόν αυτό εκτυλίσσεται ωςασυμφιλίωτη εναντίωση του ανθρώπινου πνεύματος στα δογματικά αδιέξοδα της κοινοτοπίας και ως αυθεντικός αγώνας, ωςπόλεμος με το νόημα του Ηράκλειτου: αρχέγονη διάνοιξη του εν λόγω πνεύματος προς την ουσία του Είναι (του)· μια διάνοιξη που έχει τον χαρακτήρα της διαλεκτικής Είναι και μηΕίναι. ΣτηΦαινομενολογία του πνεύματος, ο Χέγκελ πυροδοτεί την έκρηξη του ως άνω πολέμου με όρους της φιλοσοφικής νεωτερικότητας: η φιλοσοφία πρέπει να αναπτυχθεί ως ο Λόγος που λέγει το Είναι, επιχειρώντας  να κατανοήσει το πραγματικό, λογικό πρόσωπο του κόσμου. Ένα τέτοιο λέγειν δεν έχει καμιά σχέση με την καθημερινή φλυαρία της μιας ή της άλλης αυθαίρετης υποκειμενικότητας, αλλά, πρώτα-πρώτα, είναι το γλωσσικό παίγνιο των πνευματικών μετασχηματισμών του ιστορικού Είναι του ανθρώπου ως ανθρωπότητας. Επομένως συνιστά ριζικές ανα-τροπές της σκέψης: δια-λογικές, ήτοι διαλεκτικές αναγωγές από τα άμεσα στα πιο περίπλοκα περιβάλλοντα ερμηνείας, κατανόησης και αντίστοιχων τρόπων του εντός του κόσμου υπάρχειν μας. Συνέχεια ανάγνωσης G.W.FR HEGEL “Η φαινομενολογία του πνεύματος”